Hangi tip sigorta?

Hangi tip sigorta?

Doğru korumayı yükün davranışına göre belirleyin

Bir sigortayı yalnızca amperine veya yuvasına bakarak seçmek yeterli değildir. Önce neyi koruyacağınızı, ardından normal çalışma akımını, ilk enerjilenme akımını ve arıza sırasında oluşabilecek akımı belirlemek gerekir. Bir motorun kalkışı, bir güç kaynağının kondansatör şarjı ve bir ısıtıcının sürekli çalışması aynı koruma davranışını istemez. Doğru seçim, yükün normal çalışmasına izin verirken kablo ve ekipmanın dayanamayacağı arızayı zamanında keser.

Editörün notu: Aynı boyutta ve aynı amperde iki sigorta birbirinin eşdeğeri olmayabilir. Cam veya seramik gövdeyi; hızlı veya gecikmeli ise çalışma davranışını anlatır. Bunlar farklı özelliklerdir. Ayrıca sıradan hızlı bir cihaz sigortası, uygunluğu doğrulanmış bir yarıiletken koruma sigortasının yerine kendiliğinden geçmez.

Önce koruma görevini ayırın

Elektrik sigortasının temel görevi aşırı akım korumasıdır; ancak her sınıf bütün aşırı akım aralığını kapsamaz. Aşırı yük, normalin üzerinde akımın belirli süre devam etmesidir. Kısa devre ise çok daha yüksek arıza akımı doğurabilir. Sigorta türleri arasındaki farklar bu görevler ve açma karakteristikleri üzerinden değerlendirilmelidir. Sigorta, kaçak akım koruması veya darbe gerilimi sınırlaması gereken yerde tek başına bütün korumayı sağlamaz.

Hızlı ve gecikmeli çalışma, gövde malzemesinden farklıdır

Hızlı ve zaman gecikmeli sigortalar arasındaki seçim, yükün akım-zaman davranışına bağlıdır. Minyatür sigortalarda F hızlı, T zaman gecikmeli karakteristiği belirtir. Gecikmeli tip, uygun seçildiğinde normal ilk akım darbesini tolere eder. Bunun karşılığı “arıza akımına her koşulda daha geç müdahale eder” değildir; yüksek kısa devre akımında gerçek davranış teknik eğriden okunur.

Cam gövde iç elemanın görülmesini kolaylaştırır; sağlamlık kararı yalnızca gözle verilmez. Seramik gövde yüksek kesme kapasiteli tasarımlarda sık kullanılır; fakat bütün seramik sigortalar aynı kapasitede değildir. Kesme kapasitesi, gerilim ve karakteristik ürünün veri sayfasından ayrı ayrı kontrol edilir. 5 × 20 mm ölçüsünün aynı olması elektriksel eşdeğerlik sağlamaz.

gG, aM, aR, gR ve gPV neyi değiştirir?

gG, genel kullanımda aşırı yük ve kısa devre koruması için kullanılan tam aralıklı sınıftır. Kablo koruması, sigortanın eğrisi ve kablonun izin verilen akımı birlikte değerlendirilerek sağlanır. aM, elektrik motoru devrelerinde kısa devre korumasına yöneliktir; motorun sürekli aşırı yükünü tek başına korumaz. Uygun termik röle veya başka bir aşırı yük korumasıyla tamamlanır.

aR, güç yarıiletkenleri için kısmi aralıklı, kısa devreye yönelik korumadır. gR ise yarıiletken korumasında tam aralığı kapsar. Bir SSR rölenin korunmasında yalnızca sigortanın amperi veya “çok hızlı” ifadesi yeterli değildir; üreticinin koordinasyon verileri gerekir. gPV, fotovoltaik devrelerin özellikleri için geliştirilmiştir. Akü veya başka bir DC devrede, yalnızca DC gerilim değeri uyuyor diye gPV tipinin uygun olduğu varsayılmaz.

Akım, gerilim ve kesme kapasitesini ayrı kontrol edin

Anma akımı, sigortanın o değeri biraz geçince anında açacağı anlamına gelmez. Sigorta amperinin belirlenmesinde yük akımı, kablo kesiti, döşeme koşulları, açma eğrisi ve üreticinin düzeltme katsayıları birlikte ele alınır. Örneğin 10 A yazan sigortanın 10,1 A'da anında açmasını beklemek yanlıştır. Yüksek güçlü cihazlarda da yalnızca kW değerinden sigorta seçilmez; besleme, faz sayısı, verim ve çalışma şekli önemlidir.

Anma gerilimi, uygulanacak devre gerilimini karşılamalıdır; ayrıca AC/DC uygunluğu açıkça belirtilmelidir. 250 VAC yazan bir ürün için aynı DC geriliminde kullanım hakkı çıkarılamaz. DC sigorta seçiminde arkın kesilmesi, devrenin zaman sabiti ve veri sayfasındaki kullanım koşulları belirleyicidir.

Kesme kapasitesi, belirtilen gerilim ve koşullarda güvenle kesilebilen en yüksek beklenen kısa devre akımıyla ilgilidir. Bu değer normal yük akımı değildir. Örneğin bağlantı noktasında beklenen kısa devre akımı 10 kA ise, bağımsız koruma olarak 6 kA kapasiteli bir ürün yeterli sayılmaz. Üst koruma ile birlikte kullanım, ancak doğrulanmış üretici kombinasyonuna göre değerlendirilir.

Akım darbesi, I²t ve seçicilik neden önemlidir?

İlk akım darbesinin hem büyüklüğüne hem süresine bakılır. Kısa bir darbe ile saniyelerce süren aşırı yük aynı değildir. I²t, akımın karesinin zamana göre integralidir; A²s birimiyle ifade edilen bir ısıl zorlanma göstergesidir. Doğrudan joule cinsinden enerji değildir. Yarıiletken korumasında sigortanın toplam kesme I²t değeri, cihazın ilgili koşullardaki dayanımıyla karşılaştırılır; yalnızca erime I²t değerine bakmak yeterli değildir.

Seçicilik, arızaya en yakın korumanın açmasıyla diğer kolların çalışmayı sürdürmesini hedefler. Üst sigortanın amperinin daha büyük olması tek başına bunu kanıtlamaz. Akım-zaman eğrileri ve üreticinin seçicilik tabloları incelenir; bütün akım aralığı için rastgele bir amper oranı kullanılmaz.

Sıcaklık, yuva ve montajı seçimin parçası yapın

Kapalı panodaki yerel sıcaklık, dış ortam sıcaklığından yüksek olabilir. Yan yana elemanlar, yetersiz havalandırma ve gevşek bağlantılar sigorta ile yuvanın ısınmasını etkiler. Sigorta yuvasının gerilim, akım ve izin verilen güç kaybı değerleri de uygun olmalıdır. Sigorta kutusunun yerleşimi ve bakımı, bu nedenle yalnızca düzen meselesi değildir. Nem ve korozyon için uygun muhafaza ve bağlantı düzeni seçilir.

Ortam sıcaklığına göre sigorta değerini düzeltmek ile termal sigorta kullanmak farklı işlerdir. Termal sigorta, belirli sıcaklık koşulunda açan ayrı bir elemandır; normal aşırı akım sigortasının yerine otomatik olarak geçmez.

Uygulamada nasıl düşünmelisiniz?

Motor devresinde: Kalkış akımını tolere eden kısa devre koruması, aşırı yük koruması ve kontaktör koordinasyonu birlikte değerlendirilir. Motor zor kalkıyor diye sigortayı büyütmek yerine mekanik yük ve elektriksel neden araştırılır.

Güç kaynağında: Bir anahtarlamalı güç kaynağının giriş sigortası, çıkış amperi doğrudan esas alınarak seçilmez. Girişteki kondansatör şarj darbesi ve üreticinin önerisi dikkate alınır. Örneğin 24 V / 10 A çıkış, şebeke girişinden sürekli 10 A çekildiği anlamına gelmez; çıkış kollarının korunması ayrıca değerlendirilir.

Isıtıcı ve SSR devresinde: Isıtıcı kablosunun korunmasıyla SSR içindeki yarıiletkenin korunması aynı hedef değildir. Uygun hızlı sigorta seçilse bile bütün arıza biçimlerinde yarıiletkenin hasarsız kalacağı garanti edilemez. Isıtma güvenliği ayrıca bağımsız sıcaklık sınırlandırması gerektirebilir.

Standart, eşdeğerlik ve değişim kontrolü

Sigorta standartları ürün ailesine göre değişir. IEC 60269 alçak gerilim güç sigortaları, IEC 60127 minyatür sigortalar için ilgili çerçevelerdir; UL 248 ailesinde de kullanım kapsamına göre ayrımlar bulunur. Aynı amperi taşıyan farklı standartlı ürünler otomatik olarak birbirinin yerine takılmaz. Onay kapsamı ve üreticinin parça önerisi kontrol edilmelidir.

Bir sigortanın değiştirilmesi gerekiyorsa önce neden attığını araştırın. Sürekli atan sigortayı daha yüksek amperliyle değiştirmek veya köprülemek, kablo ve cihaz korumasını bozabilir. Değişim güvenliği için bütün enerji kaynakları ayrılmalı, yeniden enerjilenme önlenmeli ve gerilimsizlik yetkin kişi tarafından doğrulanmalıdır. Ev tesisatının güvenliğinde de sigorta, gerekli diğer koruma önlemleriyle birlikte değerlendirilir.

Seçim sırasını netleştirin

Önce yük ve koruma görevini belirleyin; sonra sınıf ve açma eğrisini, akım ve AC/DC gerilimini, kesme kapasitesini, montaj koşullarını ve koordinasyonu doğrulayın. Sigorta seçim faktörlerini birlikte değerlendirmek, tek bir amper önerisinden daha doğru sonuç verir. Satın alma ve yedekleme aşamasında tam parça kodu, eşdeğerlik bilgisi ve güvenilir tedarik kaydı korunmalıdır.

İlgili konular

Sigorta ailesinde sigorta türlerinin karşılaştırılması, hızlı ve gecikmeli sigortalar, yarıiletken hızlı sigortalar, DC sigortalar ve termal sigortalar konuları seçimdeki farklı görevleri tamamlar.

Devrenin diğer parçaları için elektrik motorları, SSR röleler, güç kaynakları, kaçak akım koruma cihazları ve parafudrlar birlikte incelenebilir.

Sigorta bilgileri, sigorta standartları, sigorta modelleri ana sayfa ve seçim sırası.


Alt Kategoriler