Scada
SCADA, kısaltması Supervisory Control and Data Acquisition olan bir yazılım paketidir. Sanayi süreçlerinin denetimi ve veri toplama işlemleri için kullanılmaktadır. Genellikle Programlanabilir Mantık Denetleyicileri (PLC) veya diğer ticari donanım modülleri üzerinde yerleştirilir. SCADA sistemleri, man-makine etkileşimi için "istemci katmanı" ve süreç veri kontrol etkinliklerinin çoğunu işleyen "veri sunucusu katmanı" olmak üzere iki temel katmana sahiptir. İç iletişim bir yayın-abone ve olay-tabanlı model üzerine kuruludur ve TCP/IP protokolü kullanılır.
SCADA sistemleri, endüstrilerde yaygın olarak kullanılmaktadır ve işlem kontrolünü ve izlemeyi sağlar. Sistemlerin donanım mimarisi, veri sunucularının süreç kontrol cihazlarıyla alan cihazlarıyla iletişimini sağlar. Süreç kontrol cihazları (PLC vb.), veri sunucularına doğrudan veya özel olmayan ağlar veya alan otobüsleri aracılığıyla bağlanır. Veri sunucuları, veri toplama ve işleme görevleri için sorumludur. Ayrıca denetleyicileri sorgulamak, alarm kontrolü, hesaplama, kayıt ve arşivleme gibi işlemleri yaparlar.
SCADA sistemleri, ölçeklenebilirlik için birden fazla veri sunucusunu birden fazla denetleyiciye bağlayarak bir alt küme işlem değişkenini işleyecek şekilde yapılandırılabilir. Sunucu düzeyinde yazılım yedekliliği, birçok SCADA sistemi tarafından sağlanır.
Erişim kontrolü, kullanıcıların belirli işlem parametrelerine ve özel ürün işlevlerine sahip tanımlı okuma/yazma erişim haklarına sahip gruplara atanması yoluyla sağlanır. MMI (Man-Machine Interface), sürekli gösterge diyagramları ve metin kombinasyonları içeren birden fazla ekranda desteklenir. SCADA sistemleri, OPC istemci işlevselliği, arşiv/loglar için ODBC arabirimi, ASCII içe/dışa aktarma işlevi, C, C++ ve Visual Basic (VB) destekleyen API'ler ve DDE, DLL ve OLE gibi Microsoft standartlarını destekleyen çeşitli arayüz seçenekleri sunar.
Alarm işleme, veri sunucularında sınır ve durum kontrolüne dayanır ve birden fazla alarm öncelik seviyesi desteklenir. Loglama/arşivleme tesisleri, verilerin orta ve uzun vadeli saklanması için zaman damgalama ve filtreleme seçenekleri sunar. Rapor oluşturma, arşiv, RTDB veya kayıtlar için SQL tipi sorgular kullanılarak yapılabilir. Otomasyon, bir betik dili ve tarifler ve sıralama kavramları ile desteklenir.
SCADA uygulamalarının geliştirilmesi genellikle iki aşamada yapılır ve parametre tanım şablonları aracılığıyla tanımlanan işlem parametreleri ve ilgili bilgiler, işlem parametreleriyle bağlantılı olarak trend ve alarm ekranları dahil grafikler geliştirilir. SCADA satıcıları, yılda bir ana sürüm ve bir veya iki ek küçük sürüm yayınlıyor ve SCADA ürünleri, web teknolojisi, ActiveX, Java ve OPC'nin dahili olarak iletişim kurmak için bir araç olarak kullanılmasını benimsemektedir.
SCADA sistemlerinin deneysel fizik tesislerinde kullanılmasının potansiyel faydaları arasında zengin işlevsellik ve kapsamlı geliştirme imkanları, uygun mühendislikle son kullanıcı tarafından belirli geliştirme gereksinimlerinin sınırlandırılması, güvenilirlik ve sağlamlık, satıcı tarafından teknik destek ve bakım yer alır. Ancak, SCADA sisteminin gereksinimlere uygun olduğundan, geliştirme ve bakım açısından ekonomik olduğundan ve güvenilir ve sağlam olduğundan emin olmak için uygun mühendislik gerekir.