AS/NZS 60335.2.40

AS/NZS 60335.2.40

Isıtma ve soğutma cihazlarında güvenliği birlikte değerlendirmek

Merhabalar, AS/NZS 60335.2.40; elektrikli ısı pompaları, klimalar ve nem alıcılar için özel güvenlik gereklerini ele alan ortak bir Avustralya ve Yeni Zelanda standardıdır. Konu yalnızca elektrik çarpması değildir: ısınma, mekanik tehlikeler, basınç ve soğutucu akışkan kaynaklı riskler de cihazın tasarımıyla birlikte değerlendirilir. Amaç, normal kullanımın yanında öngörülen arıza koşullarında da tehlikeyi sınırlandırmaktır.

Kapsamı ve genel güvenlik bölümüyle ilişkisi

2025 baskısının kapsam açıklaması; sıcak kullanım suyu ısı pompalarını, hidronik fan-coil ünitelerini, kompresörlü veya kompresörsüz nem alıcıları, termoelektrik ısı pompalarını ve kısmi üniteleri de içerir. Anma gerilimi sınırları tek fazlı cihazlarda 300 V, diğer cihazlarda 600 V olarak belirtilir; kapsamda DC ve bataryalı cihazlar da bulunur. Belirli benzer ticari kullanımlar kapsama girebilir; yalnızca endüstriyel proses için tasarlanan cihazlar otomatik olarak bu kapsamda kabul edilmez.

Bu özel bölüm, IEC 60335 güvenlik ailesinin genel yaklaşımıyla bağlantılıdır ve ilgili AS/NZS 60335.1 genel bölümüyle birlikte uygulanır. İkinci bölüm, genel kurallara ekleme veya değişiklik getirir. 2025 baskısındaki IEC 60335-2-40:2024, MOD ifadesi, IEC metninin değişikliklerle benimsendiğini gösterir. Dolayısıyla bir IEC raporu ile AS/NZS uygunluğu doğrudan aynı şey değildir; ulusal farklılıklar ve kullanılan baskılar karşılaştırılmalıdır.

Editörün notu: Bu belge bir cihaz güvenliği standardıdır. Sigorta standartlarının veya enerji verimliliği değerlendirmesinin yerine geçmez. Bir klimada uygun sigorta bulunması, soğutucu kaçakları ve tutuşma riskleri dahil bütün cihaz güvenliğinin doğrulandığı anlamına gelmez.

2025 baskısı ve 2026 geçiş duyurusu

15 Ekim 2026 tarihli kontrol: Katalogda 2025 baskısı güncel olarak yer alır. EESS'nin 13 Temmuz 2026 onaylı 26-090 bülteni, taşınabilir klima ve nem alıcılarda 2023 baskısı ile Amd 1:2025'in 27 Kasım 2028'e kadar veya 2025 baskısının kullanılabildiğini açıklar. Kompresör titreşim deneyinde, belirtilen koşullarla 2019 baskısının GG.7.3 maddesine dar bir alternatif tanınır. Bu, 2019 baskısının tamamının yeni kayıtlar için yeniden geçerli olduğu anlamına gelmez.

Elektriksel ve mekanik değerlendirmede neye bakılır?

Değerlendirme başlıkları arasında gerilimli bölümlere erişimin önlenmesi, kaçak akım ve elektriksel dayanım, iç bağlantılar, kablo girişleri, koruyucu topraklama, sıcaklık artışı ve mekanik dayanım bulunur. Nem ve yoğuşma etkileri de önemlidir. Bir IP koruma derecesi, cihazın bütün elektriksel güvenlik değerlendirmesini tek başına karşılamaz.

Koruma, yalnızca bir kısa devre oluşmasını beklemek değildir. Örneğin fanın durması veya sıcaklık bilgisinin hatalı gelmesi, tasarım incelemesinde ele alınabilecek arıza senaryolarıdır. Sıcaklık sensörü ile termostat aynı görevi üstlenmeyebilir; bir NTC veya PTC elemanının bulunması da tek başına yeterli koruma kanıtı değildir. Kontrolün arızaya verdiği tepki ve gerektiğinde kullanılan koruma düzeni değerlendirilir.

Yanıcı soğutucu akışkan neden ayrı önem taşır?

Düşük küresel ısınma potansiyeli, bir soğutucunun yanmaz olduğunu göstermez. Özellikle A2L sınıfı, düşük alevlenebilirliği ifade eder; yanıcılığın tamamen bulunmadığı anlamına gelmez. Akışkan türü ve şarj miktarı; olası kaçak, ortamda birikme, ateşleme kaynakları ve ürünün kurulum koşullarıyla birlikte ele alınır. Gerekli kaçak algılama veya risk azaltma düzeni, ilgili tasarıma göre belirlenir.

Her cihaz için geçerli tek bir güvenli gaz miktarı yoktur. Oda büyüklüğü ve kurulum biçimi gibi koşulların etkisi vardır. Aynı miktardaki kaçağın daha küçük bir hacimde daha yüksek derişim oluşturabileceği düşünülmelidir. Üretici talimatındaki akışkan, şarj ve kurulum sınırlamaları korunmalıdır; başka bir gazla doldurmak, mevcut test ve belge kapsamını geçersiz bırakabilir.

Belge, model ve soğutucu birbiriyle eşleşmeli

Uygunluk dosyasında yalnızca standardın adını aramak yeterli değildir. Model ve varyant, kullanılan baskı ve değişiklikler, soğutucu akışkan, ilgili kompresör ve rapor kapsamı karşılaştırılmalıdır. Split sistemlerde değerlendirilen iç ve dış ünite eşleşmesi önemlidir. Benzer kapasitedeki farklı ünitelerin birlikte çalışması, bu birleşimin güvenliğinin rapor kapsamında olduğunu göstermez.

Avustralya'daki EESS düzeninde ürünün tanımı ve soğutucu sınıfı belge yolunu etkiler. Energy Safe Victoria'nın güncel listesinde ilgili tanımı karşılayan Sınıf 1 veya 2L akışkanlı klimalar Level 2, Sınıf 2 veya 3 akışkanlı klimalar Level 3 olarak ayrılır. Dolayısıyla bütün klimalar için aynı üçüncü taraf belge şartı yazılamaz. RCM işareti de bir test standardının adı değildir; tek başına logoya bakılarak modelin bütün uygunluk kanıtları anlaşılmaz.

Cihaz güvenliği ile tesisat güvenliğini ayırın

Ürünün güvenlik değerlendirmesi, binadaki besleme hattının ayrıca tasarlanması gereğini kaldırmaz. Sigorta seçimi ve MCB, RCCB veya RCBO düzeni, yük ve tesisat koşullarına göre belirlenir. AS/NZS 3000 tesisat kurallarıyla, AS/NZS 3008.1.1 ise kablo seçimiyle ilişkilidir. Özellikle yüksek güçlü cihazların beslemesinde ürün standardı ile hat koruması birlikte ele alınmalıdır.

Soğutma veya ısıtma kapasitesi, elektriksel giriş gücü değildir. Örneğin 3,5 kW ısıtma kapasitesi yazması, cihazın mutlaka 3,5 kW elektrik tükettiğini göstermez. Besleme hesabında etiket ve üretici verileri kullanılır; volt, amper ve watt bilgileri doğru ayrılmalıdır. Enerji verimliliği ve enerji etiketi, ilgili ayrı performans düzenlemeleri kapsamında değerlendirilir.

Üretim ve servis açısından pratik karşılığı

Tip deneyleri tasarımı ve temsil edilen modelleri değerlendirirken, rutin üretim kontrolleri üretim sürecindeki uygunluğu izler. Bu ayrım, her satılan cihazın bütün tip deneylerinden tek tek geçirildiği anlamına gelmez. Serviste soğutucu, kompresör veya güvenlik açısından önemli bileşen değiştirildiğinde, yeni durumun mevcut değerlendirmeyle uyumu kontrol edilmelidir. Benzer parça kullanmak ile doğrulanmış eşdeğer parça kullanmak aynı değildir.