OL hatası
OL Hatası Nedir? VFD Overload Hatası Ne Anlama Gelir?
OL – Overload, bir hız kontrol cihazında motorun veya sürücünün izin verilen yük kapasitesinin belirli bir süre boyunca aşılması sonucu oluşan aşırı yük korumasıdır.
OL'yi anlamanın en kolay yolu onu OC – Overcurrent ile karşılaştırmaktır:
OC akımın anlık çığlığıysa, OL akımın zaman içinde bıraktığı ısı izidir.
Motor kısa süre için anma akımının üzerinde çalışabilir ve hemen OL vermeyebilir. Ancak aynı aşırı yük yeterince uzun sürerse motor sargılarında veya VFD güç katında termal yük birikir ve sürücü korumaya geçebilir.
Bu nedenle OL yalnız:
“Akım yüksek.”
demek değildir.
Daha doğru soru şudur:
“Akım ne kadar yüksek ve bu durum ne kadar süredir devam ediyor?”
Diğer hata kodlarını İnverter Hata Kodları ana rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Canlı OL simülasyonu · Motor OL / Drive OL · OL1 / OL2 / OL3 · Teşhis · SSS
OL neden anında oluşmaz?
Çünkü motor ve VFD belirli sürelerle nominal değerlerinin üzerinde yük taşıyabilir.
Örneğin motor bir konveyörü hızlandırırken birkaç saniye boyunca normal çalışma akımından daha yüksek akım çekebilir.
Bu tek başına motorun zarar gördüğü anlamına gelmez.
Fakat aynı yüksek akım dakikalar boyunca devam ederse sargılardaki I²R kayıpları motor sıcaklığını yükseltir.
Elektronik motor overload koruması da bu davranışı taklit etmek için akımı ve zamanı izleyen bir termal model kullanabilir.
Temel mantık:
Aşırı yük büyüdükçe izin verilen süre kısalır.
Buna inverse-time / ters zaman karakteristiği denir.
Motor Overload ve Drive Overload canlı simülasyonu
Aşağıdaki modelde aynı anda iki ayrı termal hafızayı görebilirsiniz:
Motor Termal Modeli: Motor sargılarının aşırı yüklenmesini temsil eder.
VFD Termal Modeli: Sürücünün kendi güç katının overload kapasitesini temsil eder.
Yükü artırın, motor frekansını düşürün veya pano sıcaklığını yükseltin. Aynı çalışma şartının motor ile sürücüyü neden farklı biçimde zorlayabildiğini görebilirsiniz.
Animasyonun anlattığı en önemli şey
Motorun termal kapasitesi ile VFD'nin termal kapasitesi aynı şey değildir.
Örneğin motor 10 Hz'de yüksek torkla çalışıyorsa kendi mil fanı çok yavaş dönebilir. Motor soğutması azalırken VFD'nin elektronik fanı hâlâ normal çalışıyor olabilir.
Bu durumda motor overload önce oluşabilir.
Tersine sürücü küçük seçilmiş, pano sıcak ve çıkış akımı sürekli drive rating'ine yakınsa VFD'nin kendi termal kapasitesi önce dolabilir.
Bu durumda drive overload oluşabilir.
Motor Overload ile Drive Overload arasındaki fark nedir?
Motor Overload, motor sargılarının termal kapasitesini korumaya yöneliktir.
VFD çoğu zaman motorun gerçek sargı sıcaklığını doğrudan ölçmez; çıkış akımı, zaman, motor rated current ve modele göre çalışma frekansı gibi bilgilerden bir termal tahmin yapar.
Bu konu için ayrıca Motor Aşırı Yük Koruması Nedir? sayfasını hazırladık.
Drive Overload ise VFD'nin kendi doğrultucu, IGBT, güç yolu ve termal kapasitesinin zorlanmasıyla ilgilidir.
Motor gayet sağlıklı olabilir fakat sürücü uygulama için küçük seçilmişse drive overload oluşabilir.
Motor nominal akım parametresi neden bu kadar önemli?
Elektronik motor termik koruması motoru fiziksel olarak görmez.
Sürücüye:
“Bu motorun normal rated current değeri budur.”
demek için motor etiket akımı parametreye doğru girilmelidir.
Örneğin gerçek motor 5 A iken VFD'ye yanlışlıkla 8 A girilirse elektronik termik koruma motorun olduğundan daha büyük olduğunu düşünebilir.
Bu durumda motor fiziksel olarak fazla ısınırken hesaplanan termal yük olduğundan düşük kalabilir.
Tersine 8 A motor için 5 A girilirse gereksiz OL tripleri yaşanabilir.
Düşük hız motor overload yapabilir mi?
Evet.
Standart birçok asenkron motor kendi milindeki fan ile soğur.
Motor 50 Hz'de çalışırken fan da yüksek hızda döner.
Aynı motor 10 Hz'de uzun süre yüksek tork üretirse mil fanı da yaklaşık beşte bir hızda döner ve soğutma ciddi biçimde azalabilir.
Motor akımı normal sınıra yakın görünse bile sargı sıcaklığı beklenenden hızlı yükselebilir.
Bu nedenle bazı elektronik motor overload modelleri düşük frekans bölgesinde soğutma düzeltmesi kullanır.
Sık kalkış ve duruş neden OL yapabilir?
Motor her hızlanmada ilave ivmelenme torku ve akım ister.
Bir kalkış bittikten hemen sonra motor yeniden durdurulup tekrar hızlandırılıyorsa iki çevrim arasında yeterli termal soğuma gerçekleşmeyebilir.
Özellikle yüksek atalete sahip makinelerde sık start/stop veya ileri/geri çevrimler termal hafızayı adım adım yükseltebilir.
Bu yüzden duty cycle yalnız mekanik üretim hızı değil, motor ve VFD termal seçimi açısından da önemlidir.
Motor sıkışırsa OL mi verir, Stall mı verir, OC mi verir?
Üçü de mümkün olabilir; zaman ölçeği farklıdır.
Makine aniden çok sert kilitlenir ve akım hızla aşırı seviyeye çıkarsa önce OC görülebilir.
Motor ağır yük altında hızlanamıyor fakat akım anlık OC seviyesine ulaşmıyorsa Motor Stall davranışı görülebilir.
Bu yüksek akım dakikalar boyunca devam ederse motorun termal modeli sonunda OL verebilir.
Yani:
OC = hızlı elektriksel koruma.
STALL = motor yükü/hızı sürdüremiyor.
OL = termal kapasite zaman içerisinde doluyor.
OL ile OH aynı şey midir?
Hayır.
OH – Heatsink Overtemperature sürücünün ölçülen heatsink/power-module sıcaklığıyla ilgilidir.
Drive OL ise çoğu üreticide sürücünün izin verilen overload kapasitesinin zaman içerisinde aşılmasıyla ilgilidir.
İki koruma birbirini etkileyebilir ama aynı hesap değildir.
Örneğin çok sıcak pano drive overload kapasitesini azaltabilir; daha da ağır termal durumda cihaz ayrıca OH gösterebilir.
Yüksek rakım neden overload kapasitesini etkileyebilir?
Rakım arttıkça hava yoğunluğu azalır.
Hava soğutmalı VFD ve motorlarda aynı fan debisi daha az soğutma etkisi oluşturabilir.
Bu nedenle birçok üretici belirli rakımların üzerinde derating uygular.
Bu doğrudan “yüksek rakım = OL hatası” demek değildir; fakat izin verilen sürekli akım ve termal kapasite azalabilir.
OL1, OL2 ve OL3 ne demektir?
Burada tek bir evrensel tablo yoktur.
Kodu marka ve seriyle birlikte okumak zorundasınız.
Örneğin bazı Yaskawa sürücülerde:
oL1 = Motor Overload
oL2 = Drive Overload
oL3 = Overtorque Detection 1
Güncel birçok INVT sürücüsünde ise:
OL1 = Motor Overload
OL2 = VFD / Inverter Overload
ve aynı temel fault listesinde OL3 bulunmayabilir.
Bazı başka markalarda OL1 veya OL2 tamamen farklı overload fonksiyonlarını ifade edebilir.
Bu nedenle:
“OL3 gördüm, bu kesin üçüncü seviye overload'dur.”
demek yanlıştır.
Doğru arama:
MARKA + MODEL + OL3
şeklinde yapılmalıdır.
Motor Overload ile Overtorque aynı şey mi?
Hayır.
Motor overload termal bir koruma mantığıdır.
Overtorque detection ise akım veya tahmini tork belirli seviyenin üzerinde belirli süre kaldığında çalışan proses/koruma fonksiyonudur.
İşte Yaskawa'daki oL3 örneğinin önemli olmasının nedeni budur: ekranda “OL3” yazması onu otomatik olarak motor termik overload yapmaz.
Bir VFD birden fazla motor çalıştırıyorsa OL koruması yeterli mi?
Her zaman değil.
VFD toplam çıkış akımını görür.
Paralel bağlı üç motordan biri mekanik olarak aşırı yüklenirken diğerleri hafif çalışıyorsa toplam akım sürücünün beklediği sınırlar içerisinde kalabilir.
Bu durumda VFD her motorun ayrı termal durumunu bilemez.
Üreticiye göre her motor için ayrı termik overload koruması veya motor sıcaklık sensörü gerekebilir.
PTC / NTC sensörü varsa OL korumasına gerek kalmaz mı?
Motor içerisine yerleştirilmiş PTC veya NTC sensörü motorun gerçek sıcaklığı hakkında önemli bilgi sağlayabilir.
Fakat sıcaklık sensörü ile elektronik overload modeli aynı şey değildir.
İyi bir motor koruma tasarımında uygulamaya göre akım-temelli termal model ile gerçek sıcaklık algılaması birbirini tamamlayabilir.
OL hatasında en hızlı teşhis sırası
1. Kodun gerçekten motor overload mı, drive overload mı olduğunu manualden bulun.
2. Motor etiket akımını VFD parametresiyle karşılaştırın.
3. Gerçek motor akımını ölçün veya drive monitoründen okuyun.
4. OL ne kadar süre çalıştıktan sonra geliyor, not edin.
5. Makinenin mekanik yükünü kontrol edin. Rulman, redüktör, kayış, pompa, konveyör veya proses zorlanıyor mu?
6. Hata özellikle düşük hızda geliyorsa motor soğutmasını düşünün.
7. Sık start/stop veya yön değiştirme varsa duty cycle'ı inceleyin.
8. Drive OL ise sürücünün normal-duty/heavy-duty rating'ini ve gerçek motor akımını kontrol edin.
9. Pano sıcaklığını ve rakım derating şartlarını kontrol edin.
10. Parametreyi yalnız alarmı susturmak için yükseltmeyin.
OL resetleyince neden hemen tekrar geliyor?
Çünkü arıza mekanik yükten kaynaklanıyorsa resetlemek yükü hafifletmez.
Ayrıca termal koruma mantığında motor veya drive sıcaklığı sıfıra bir anda dönmez.
Bazı cihazlar termal hafızanın belirli seviyeye düşmesini bekleyebilir.
Reset davranışı marka/model bağımlıdır.
Editörün saha notu
OL gördüğümde önce “kaç amper?” diye bakarım ama hemen arkasından “kaç dakikadır?” diye sorarım.
5 A motorun iki saniye 6 A çekmesi ile kırk dakika 6 A çekmesi aynı olay değildir.
Sonra üçüncü soruyu sorarım:
“Motor kaç Hz'de çalışıyor?”
Çünkü 50 Hz'de kendi fanıyla güzel soğuyan motor, 10 Hz'de aynı akımı taşırken aynı şekilde soğumuyor olabilir.
Ve son olarak:
Motor mu overload oldu, yoksa drive mı?
Bunu ayırmadan daha büyük motor veya daha büyük VFD siparişi vermek teşhis değil, piyangodur.
OL / Overload hakkında sık sorulan sorular
OL hatası ne demektir?
Motor veya VFD'nin izin verilen yük/termal kapasitesinin belirli süre boyunca aşılmasıyla ilgili overload korumasıdır.
OL ile OC aynı mı?
Hayır. OC genellikle hızlı yüksek akım korumasıdır; OL akımın zaman içindeki termal etkisini izler.
OL1 her zaman motor overload mı?
Hayır. Birçok Yaskawa ve INVT serisinde öyledir fakat fault kodları evrensel değildir.
OL2 her zaman VFD overload mı?
Hayır. Yaygın bir kullanım olsa da exact model manuali kontrol edilmelidir.
OL3 üçüncü seviye overload mı?
Hayır. Örneğin birçok Yaskawa sürücüsünde OL3 overtorque detection'dır.
Düşük hız OL yaptırabilir mi?
Kendi fanıyla soğuyan standart motorda uzun süre düşük hız ve yüksek tork motor termal yükünü artırabilir.
Sık start-stop OL yapabilir mi?
Evet. Her çevrim termal enerji ekler ve motor iki çevrim arasında yeterince soğuyamayabilir.
OH ile OL aynı mı?
Hayır. OH ölçülen heatsink/power-module sıcaklığıdır; overload ayrı termal/yük modelidir.
Daha büyük VFD takınca motor OL sorunu çözülür mü?
Motor kendisi aşırı yükleniyorsa hayır. Daha büyük sürücü motorun termal kapasitesini artırmaz.
OL parametresini yükseltmek çözüm mü?
Yalnız ayar gerçekten yanlışsa. Fiziksel aşırı yükte korumayı yükseltmek motorun daha fazla ısınmasına izin verebilir.
Bir VFD ile üç motor kullanıyorum; dahili OL hepsini korur mu?
Her zaman değil. Ayrı motor termik koruması gerekebilir.
İlgili VFD hata konuları
İnverter Hata Kodları · OC Aşırı Akım · OH Heatsink Overtemperature · Motor Stall
İlgili motor koruma konuları
Motor Aşırı Yük Koruması · Akım Sınırlandırması · PTC / NTC Sensörler