Takometre hangi tür koruma sınıflarına sahiptir?
IP etiketini okuyun, korumanın hangi bölüme ait olduğunu kontrol edin
Takometrelerde tek bir ortak koruma sınıfı yoktur. Modeline göre pano içinde kullanılacak bir gösterge, toza dayanıklı el cihazı veya suya karşı korumalı saha cihazı bulunabilir. IP derecesi, elektrik çarpmasına karşı koruma ve patlayıcı ortam uygunluğu farklı bilgilerdir. Seçimi ürün adına göre değil, tam modelin teknik belgesine ve çalışma ortamına göre yapın.
IP kodundaki iki rakamı ayrı okuyun
IEC 60529 kapsamındaki IP kodunda ilk rakam tehlikeli parçalara erişim ve katı cisim girişini, ikinci rakam su girişine bağlı zararlı etkileri ele alır. IP65 örneğinde 6 toz sızdırmazlığı, 5 belirli su püskürtme testini gösterir. “X” ise ilgili rakamın belirtilmediğini anlatır; sıfırla aynı anlama gelmez.
Aşağıdaki değerler kodların anlamını açıklar; her takometrede bu seçeneklerin bulunduğu anlamına gelmez.
| Kod | Temel anlam |
|---|---|
| IP20 | Parmakla tehlikeli parçalara erişime ve 12,5 mm veya daha büyük katı cisimlere karşı koruma; su koruması yok. |
| IP50 | Toza karşı koruma; su koruması yok. Toz sızdırmazlığı anlamına gelmez. |
| IP54 | Toza karşı koruma ve su sıçramasına dayanım. |
| IP55 | Toza karşı koruma ve su püskürtmesine dayanım. |
| IP65 / IP66 | Her ikisi toz sızdırmazdır. IP65 su püskürtme, IP66 güçlü su püskürtme testini karşılar. |
| IP67 | Toz sızdırmazlık ve standart test şartlarında geçici suya daldırma. |
| IP68 | Toz sızdırmazlık ve üreticiyle belirlenen şartlarda sürekli daldırma; derinlik ve süre ayrıca okunur. |
IP67, otomatik olarak IP66 uygunluğu sağlamaz. Daldırma ve püskürtme farklı testlerdir. Her iki maruziyet bekleniyorsa ikisini de kapsayan beyan aranır. Sıcak, basınçlı ve deterjanlı yıkama için ayrıca temizlik koşulları ve kimyasal uyumluluk kontrol edilir.
Ön panelin koruması bütün cihazın koruması değildir
Panel tipi göstergede “ön yüz IP66” yazıyorsa bu ifade arka klemensleri kapsamaz. OMRON H7CX-R örneğinde IP66, yalnızca panel yüzeyi için ve Y92S-29 sızdırmazlık contası kullanıldığında belirtilir. Bu koruma, montaj şartlarından bağımsız değildir.
El tipi modeller de farklıdır. Örneğin HIOKI FT3405/FT3406 için IP50 belirtilir; bu değer su koruması sağlamaz. “Endüstriyel” veya “darbeye dayanıklı” ifadesi cihazı yıkanabilir hale getirmez.
Sensör, kablo ve göstergeyi ayrı değerlendirin
Sensörün IP67 olması, ona bağlı takometrenin de IP67 olduğu anlamına gelmez. Endüktif sensör, optik sensör veya enkoder kullanıldığında gövde, soket ve kablo çıkışının koruması kontrol edilir. Bazı bağlantılarda belirtilen derece ancak soket tam takılıyken ve uygun aksesuar kullanılırken geçerlidir.
Kablo, konnektör ve contalar için yağ, temizleyici, sıcaklık ve UV dayanımı ayrıca değerlendirilir. IP kodu; korozyon, yoğuşma, titreşim veya darbe dayanımını tek başına kanıtlamaz. Kirlenmiş optik hedefin ölçüm doğruluğunu bozması da gövdeye su girmesinden farklı bir sorundur.
Sınıf I, II ve III neyi anlatır?
Bu sınıflar elektrik çarpmasına karşı koruma düzenini anlatır. Sınıf I temel yalıtım ve koruyucu topraklama; Sınıf II çift veya güçlendirilmiş yalıtım; Sınıf III ise SELV ile beslenme ve cihaz içinde SELV üzerinde gerilim üretilmemesi esasına dayanır.
Bir takometrenin 24 V DC ile çalışması, tek başına Sınıf III olduğunu kanıtlamaz. Besleme ve yalıtım şartlarını üretici belgesinden kontrol edin. Koruyucu toprak, işlevsel toprak ve kablo ekranı aynı görevde değildir; bağlantılarını birbirinin yerine kullanmayın.
Elektriksel parazit ve mekanik dayanım
EMC bağışıklığı, titreşim ve darbe dayanımı ayrı testlerle belirtilir. IP66 etiketi, parazit altında hatasız devir ölçümü garantisi değildir. Sinyal çıkışları ve sensör kablosu için üreticinin kablolama ve ekranlama şartları uygulanmalıdır. Kısa devre veya ters polarite koruması da IP derecesinden çıkarılamaz; varsa hangi devreyi koruduğu ve sınırları ayrıca okunur.
Patlayıcı ortam için Ex uygunluğu gerekir
Yüksek IP derecesi patlamadan korunma onayı değildir. ATEX veya IECEx değerlendirmesinde uygun Ex işaretlemesi, belge ve kullanım şartları aranır. NAMUR sensör kullanılması da bütün ölçüm sistemini otomatik olarak uygun hale getirmez; sensör, bariyer/izolatör ve bağlantı koşulları birlikte değerlendirilir.
Seçim ve bakımda kontrol edilecekler
Uygulamanızı tarif ederken suyun sıçrama mı, püskürtme mi, daldırma mı oluşturduğunu belirtin. Koruma derecesinin ön yüz, arka bölüm, gövde veya bağlantı için mi verildiğini sorun. Bakımda çatlak gövde, sertleşmiş conta ve gevşek kablo girişleri kontrol edilir. Su girişi görüldüğünde yalnızca dışını kurutup kullanmaya devam etmek yerine, arıza incelemesi ve üreticinin servis prosedürü uygulanmalıdır.
İlgili koruma ve kurulum rehberleri
IEC 60529 · IP65 ve IP66 · IP67 · IP68 · ATEX
Takometre montajı · Ortam koşulları · Takometre soruları ve cevapları
Teknik kaynaklar: IEC 60529 · SCHURTER: IP kodları ve montaj şartları · MENNEKES: koruma dereceleri · OMRON H7CX-R: ön panel koruması · HIOKI FT3405/FT3406: IP50 · Schneider Electric: IP66 ve IP67 testleri · SCHURTER: elektriksel koruma sınıfları · Intertek: IECEx
