Devir bilgisini PLC’ye ve kontrol sistemine aktarmak

Takometreler, modele göre analog akım veya gerilim, hız darbeleri, röle/transistör alarmı ve sayısal haberleşme sağlayabilir. Bazı cihazlar yalnızca ekranda değer gösterir; harici çıkışları yoktur. Çıkışın bulunması, türü ve aynı anda kullanılabilen seçenekler tam model kodundan doğrulanır.

Hangi çıkış, hangi bilgiyi taşır?

Analog çıkışı rpm’ye çevirmek

Analog sinyal, hız değerini belirli bir akım veya gerilim aralığına dönüştürür. Öğretici örnekte 0–3000 rpm = 4–20 mA olarak ayarlansın. Bu durumda 4 mA sıfır hızı, 12 mA 1500 rpm’yi, 20 mA 3000 rpm’yi temsil eder:

n = (I − 4) / 16 × 3000
I: mA cinsinden akım; n: rpm cinsinden hız. PLC analog girişinde de aynı alt ve üst sınırlar kullanılmalıdır. Bu eşleme örnektir; her cihazın fabrika ayarı değildir.

4 mA, sıfır hızda normal bir değer olabilir. Yaklaşık 0 mA ise hat kopması, besleme kaybı veya başka bir sorunla ilişkili olabilir; arıza yorumu cihazın çıkış davranışına göre yapılır. Her takometrede tanımlı arıza akımı veya otomatik kablo kopukluğu tanısı bulunmaz.

Akım ve gerilim girişleri birbirinin yerine doğrudan kullanılamaz. Örneğin uygun bir devrede 250 Ω üzerinden geçirilen 4–20 mA, 1–5 V oluşturur; 0–10 V oluşturmaz. Direnç toleransı, giriş yükü, toplam çevrim direnci ve çıkışın sürme kapasitesi kontrol edilir. Aktif/pasif bağlantı ile besleme ve ortak uç düzeni kılavuzdan belirlenir.

Darbe çıkışı ile alarm çıkışı farklıdır

Darbe çıkışı varsa, algılama darbelerini mi aktardığı yoksa ölçeklenmiş bir frekans mı ürettiği öğrenilmelidir. Darbe sayısı doğrudan mil dönüşüne bağlıysa n = 60 × f / P kullanılır. f frekans, P tur başına darbe sayısıdır. Örneğin 50 Hz ve 2 darbe/tur = 1500 rpm. Enkoder veya yansıtıcı işaret sayısını yanlış girmek hesaplanan hızı değiştirir.

NPN/PNP, çıkışın elektriksel yapısını tanımlar; tek başına işlevini tanımlamaz. NPN ve PNP transistör çıkışı, yalnızca “hız sınırı aşıldı” bilgisi veren bir alarm da olabilir. Sink/source uyumu, gerilim seviyesi, darbe genişliği ve alıcının azami frekansı birlikte değerlendirilir.

Gerçek model örneği olarak HIOKI FT3406, aynı soketten seçilebilir 0–1 V analog çıkış veya 0–3,3 V algılama darbesi verir; bu iki işlev eşzamanlı değildir. Darbe aktif düşüktür ve düşük seviyede 300 µs sürer. Bu sinyali 24 V PLC girişine uygun kabul etmeyin; giriş eşikleri ve gerekirse sinyal dönüştürücü kontrol edilmelidir. Bu özellik FT3405’e genellenemez.

Röle ve transistör çıkışları hız sınırlarını izler

Karşılaştırma çıkışı, uygulamada düşük hız, aşırı hız veya kabul aralığı bilgisini verebilir; tek bir aç/kapa çıkışı gerçek rpm değerini taşımaz. Eşik çevresindeki titreşimli aç/kapa davranışını azaltmak için modele göre histerezis ve gecikme ayarlanır. Örneğin yüksek hız çıkışı 1800 rpm’de devreye girip 1750 rpm’de bırakacak şekilde ayarlanabilir; desteklenen karşılaştırma mantığı kontrol edilir.

Bağlantıda röle kontaklarının yük türüne göre sınırları ile transistörün azami akımı, gerilimi ve kaçak akımı incelenir. Röle kontağı harici devreyi anahtarlar; kendi başına besleme üretmez. Transistör çıkışı da uygun yük ve ortak uç ister. Ölçüm doğruluğu, çıkış tepki süresi ve filtre ayarı alarmın davranışını etkiler.

Haberleşme ve opsiyon kartları

Sayısal haberleşme ile hız ve durum bilgileri PLC, HMI veya SCADA sistemine taşınabilir. RS-485 elektriksel arayüzdür; Modbus RTU ise bir protokoldür. RS-485 soketi görmek, Modbus desteğini kanıtlamaz. Veri adresi, birim, ölçekleme ve iletişim kesilince yapılacak işlem ayrıca tanımlanır.

OMRON K3HB-R ailesinde analog akım/gerilim, röle, NPN/PNP karşılaştırma, BCD ve seri haberleşme seçenekleri vardır. Ancak analog doğrusal çıkış ile RS-232C/RS-485 aynı cihazda birlikte kullanılamaz; sipariş kombinasyonları kontrol edilir. Red Lion PAXI’de de opsiyon kartı seçimi önemlidir: üretici PAXCDC10 ile Modbus kullanımını belirtir; PAXUSB00 ise programlama arayüzüdür. USB bağlantısı, kesintisiz ölçüm verisi çıkışı olarak varsayılmamalıdır.

Sipariş öncesinde çıkışı tarif edin

Alıcının giriş türünü, sinyal aralığını, rpm eşlemesini, çıkış sayısını ve eşzamanlı kullanım ihtiyacını belirtin. Ölçüm aralığı ile analog çıkışın ölçeklenen aralığını ayrı kontrol edin. Galvanik izolasyon ve ortam şartları da değerlendirilmelidir. Devreye almada bilinen hız veya uygun test işleviyle hem ekranı hem alıcının okuduğu değeri karşılaştırın; bakımda yalnızca ekranın çalışmasına bakmak çıkışın doğruluğunu kanıtlamaz.

İlgili bağlantı ve ölçüm rehberleri

Sensör girişleri · Haberleşme seçenekleri · Montaj ve bağlantı · Hata tespiti · Tepki süresi

Analog sinyal · Analog giriş · Sink/source · Takometre soruları ve cevapları

Teknik kaynaklar: OMRON K3HB-R: çıkış seçenekleri ve kombinasyonlar · HIOKI FT3405/FT3406: analog ve darbe çıkışı · HMS / Red Lion: PAX opsiyon kartları