C22.2 No. 142 standardı

C22.2 No. 142 standardı

Süreç kontrol ekipmanlarında güvenlik ve doğru belge seçimi

Merhaba dostlar. Bir kontrol cihazının prosesi doğru yönetmesi ile elektriksel olarak güvenli olması farklı konulardır. CSA C22.2 No. 142, endüstriyel süreçlerin ölçülmesi ve kontrolünde kullanılan ekipmanlara yönelik tarihsel bir güvenlik standardıdır. Eski PLC belgelerinde ve saha cihazlarının sertifikalarında bu numarayla karşılaşılabilir; yeni bir projede ise ilgili 61010 serisi ve geçerli sertifikasyon koşulları değerlendirilir.

Editörün notu: C22.2 No. 142, sigorta tutucuları standardı değildir. Sigortalar ve CSA C22.2 No. 248 serisi farklı bir ürün alanıdır. Bir cihazın süreç kontrolü için elektriksel güvenlik belgesine sahip olması da tek başına patlayıcı ortam uygunluğu, güvenli duruş veya bütün makinenin güvenliği anlamına gelmez.

Eski standardın kapsamı neydi?

C22.2 No. 142-M1987 (R2014) kaydında kapsam; 750 V ve altındaki besleme devrelerine bağlanan, sinyallerle bir endüstriyel prosesi doğrudan veya dolaylı ölçen ya da kontrol eden sabit ekipman ve aksesuarları içerir. Kullanım yeri, Kanada Elektrik Kodu çerçevesinde tehlikeli olarak sınıflandırılmamış iç veya dış ortamlardır. Bu gerilim sınırı her cihazın 750 V ile çalışabileceği anlamına gelmez; cihazın kendi etiket değeri esastır.

Örnekler arasında göstergeler, kaydediciler, transmitterler, dönüştürücüler, analizörler, telemetri ekipmanları ve programlanabilir kontrolörler bulunur. Sensörler, basınç ölçümü ve giriş-çıkış modülleri bu sistemlerle ilişkilidir; ancak her sensörün, vananın veya aktüatörün otomatik olarak aynı standart kapsamına girdiği söylenemez. Ürünün işlevi ve sertifika kapsamı birlikte okunmalıdır.

61010 serisine geçiş nasıl okunmalı?

CSA Group'un 2017 tarihli süreç kontrol duyurusu, C22.2 No. 142-M1987'nin geri çekildiğini ve 1 Ocak 2018 sonrası yeni değerlendirmelerde ilgili Kanada 61010 standartlarına geçişi açıklar. Genel güvenlik yapısı IEC 61010-1 ile, kontrol ekipmanına özgü hükümler ise uygun olduğunda IEC 61010-2-201 ile ilişkilidir. Sertifikasyonda bunların Kanada uyarlamaları ve ilgili baskıları esas alınır.

Aynı CSA duyurusu, değiştirilmemiş veya küçük değişiklik yapılmış mevcut ürünler ile büyük değişiklik yapılmış ürünleri ayırır. Bu nedenle eski standardın yazdığı her sertifika için “artık geçersiz” denemez. Intertek'in kendi geçiş duyurusu da listeleme raporlarının incelenmesini ister. Sonuç, ilgili kuruluşun güncel ürün kaydı üzerinden belirlenir. Ayrıca IEC 61010-2-201:2024'ün uluslararası baskısı, Kanada'da her belgeye aynı tarihte otomatik uygulanmış sayılmaz.

Elektriksel güvenlikte hangi noktalar incelenir?

Yalıtım ve erişilebilir bölümler: Şebeke devresi ile düşük gerilimli sinyal bağlantıları arasındaki ayırma, yalıtım yapısı, açıklıklar ve elektriksel dayanım değerlendirilir. Koruma düzenine göre koruyucu topraklama bağlantısı da incelenir. Buradaki soru, yalnızca cihazın çalışması değil, bir arızada tehlikeli gerilimin kullanıcıya veya saha bağlantılarına taşınıp taşınmayacağıdır.

Isınma, yangın ve arıza koşulları: Bileşen sıcaklıkları, erişilebilir yüzeyler, mahfaza ve güvenlikle ilgili arıza durumları değerlendirmeye girer. Kısa devre ve aşırı akım korumasının düzenlenmesi, röle çıkışının yük sınırları ve bağlantı talimatları önemlidir. Deney gerilimi veya sıcaklık sınırı bütün cihazlara tek sayı olarak verilemez; uygulanacak standart, devre yapısı ve kullanım koşulları belirleyicidir.

EMC, fonksiyonel güvenlik ve ortam koruması ayrıdır

EMC: Elektromanyetik bozucular altında davranış ve emisyon için ürününe göre IEC 61326-1 veya başka ilgili EMC hükümleri değerlendirilir. Fonksiyonel güvenlik: IEC 61508 ve uygulamaya bağlı diğer standartlar ayrı bir değerlendirme alanıdır; elektriksel güvenlik belgesinden SIL seviyesi çıkarılamaz.

Patlayıcı ortam: Uygun Ex koruma düzeni ve ilgili IEC 60079 hükümleri ayrıca incelenir; ATEX de ayrı bir mevzuat çerçevesidir. Toz ve su: IP koruma derecesi ürünün belirtilen montaj koşullarıyla birlikte okunur. Bu başlıklar tek bir “CSA uyumlu” ifadesi altında birleştirilemez.

Sahadan örnek: ısıtıcı kontrolü ile aşırı sıcaklık koruması

Bir fırında sıcaklık kontrol cihazı ölçümü alıp PID kontrolü ile ısıtıcıyı yönetebilir. Cihazın elektriksel güvenlik değerlendirmesi, sensör kopması veya güç anahtarlama elemanının iletimde kalması durumunda bütün fırının güvenle duracağını tek başına kanıtlamaz. Riskin gerektirdiği uygulamalarda bağımsız sıcaklık sınırlandırma, uygun enerji kesme düzeni ve hata davranışı ayrıca tasarlanır. Bu örnekte prosesin normal kontrolü ile tehlikeye karşı koruma ayrı görevlerdir.

Satın alırken veya eski cihazı değiştirirken

Tam model kodunu, besleme değerini, sertifika numarasını ve belgeye dâhil seçenekleri karşılaştırın. Ardından ortam sıcaklığı, dış koruma elemanı, kablo bağlantısı ve mahfaza koşullarını okuyun. Benzer kasaya sahip iki modelin aynı onaya sahip olduğunu varsaymayın. Standart numarası bir sertifika değildir; belge üzerindeki ürün ile kullanılacak ürün eşleşmelidir.

Cihazın bir pano içine yerleştirilmesi de panonun kendiliğinden onaylandığı anlamına gelmez. UL 508A kapsamındaki endüstriyel kontrol panolarında bileşenlerin uygun kullanımı, kablolama, koruma ve mahfaza koşulları pano düzeyinde ele alınır. Bileşen belgesi ile tamamlanmış pano değerlendirmesi aynı şey değildir.