basınç transmitteri nedir?

Basınç transmitteri nedir?

Basınç ölçümünü PLC’nin okuyacağı sinyale çevirmek

Basınç transmitteri, bir sıvı veya gazın basıncını ölçerek sonucu standart bir elektriksel çıkışa dönüştürür. Bu çıkış PLC, gösterge veya kontrolör tarafından okunabilir. Basınç ölçüm cihazlarında yaygın örnekler 4–20 mA ve 0–10 V çıkışlardır; sayısal haberleşmeli modeller de bulunur.

Sensör, transmitter ve basınç şalteri aynı şey mi?

Basınç sensörü ifadesi hem algılama elemanı hem de tamamlanmış cihaz için kullanılabilir. Transmitterde ise algılanan değer işlenir, ölçeklendirilir ve dışarı aktarılır. Üreticiler bu terimleri bazen birbirinin yerine kullanır; cihazın gerçek görevini belirleyen, adından çok teknik özellikleridir.

Basınç şalteri genellikle bir eşik aşıldığında anahtarlama yapar. Transmitter ise ölçüm aralığındaki basınç değerini sürekli bir analog sinyalle veya sayısal veriyle bildirir. Bazı cihazlar iki işlevi birlikte sunar. Bir röle çıkışı ile oransal ölçüm çıkışı aynı değildir.

İçeride ne olur?

Basınç, diyafram gibi elastik bir elemanda çok küçük deformasyon oluşturur. Piezorezistif veya strain gauge tabanlı yapılarda direnç değişimi, kapasitif yapılarda kapasitans değişimi algılanır. Elektronik devre ham sinyali işler; modele göre sıcaklık telafisi ve filtreleme uygular. Ölçüm yöntemi kadar akışkana temas eden malzemeler ve çalışma koşulları da önemlidir.

4–20 mA değeri basınca nasıl çevrilir?

Doğrusal çıkışta 4 mA alt ölçüm sınırına, 20 mA üst ölçüm sınırına karşılık gelir. Örneğin 0–10 bar aralığında aşağıdaki ideal değerler geçerlidir. 4–20 mA ve 0–10 V sinyallerinin doğru okunması için PLC veya göstergenin ölçeği transmitterle eşleşmelidir.

0–10 bar, doğrusal 4–20 mA çıkış örneği
Basınç İdeal çıkış
0 bar4 mA
2,5 bar8 mA
5 bar12 mA
7,5 bar16 mA
10 bar20 mA

Bu örneğin hesabı: Basınç (bar) = [(Akım (mA) − 4) / 16] × 10. Böylece 12 mA için sonuç 5 bar olur. Genel doğrusal dönüşümde, bulunan orana ölçüm aralığının genişliği uygulanır ve alt ölçüm sınırı eklenir. 4 mA her zaman sıfır basınç değildir; örneğin −1…9 bar aralığında −1 barı temsil eder.

Akım çevriminin avantajı ve sınırı

4 mA canlı sıfır, alt ölçüm sınırını besleme kaybı veya açık devre gibi bazı durumlardan ayırmaya yardımcı olur. Ancak arıza sinyalinin nasıl değerlendirileceği cihaz özelliklerine ve giriş ayarlarına bağlıdır. “4 mA var” bilgisi, ölçümün mutlaka doğru olduğunu kanıtlamaz.

Akım çevrimi kablo direncinden kaynaklanan gerilim düşümünü, yeterli besleme ve izin verilen toplam yük sınırı içinde tolere eder. İki telli modellerde besleme ve ölçüm aynı çevrimden sağlanır; üç veya dört telli cihazların yapısı farklı olabilir. Basınç okuma cihazı ve PLC girişinin tipi, çevrimi besleyip beslemediği, bağlantı şeması ve toplam yük birlikte değerlendirilmelidir. 4–20 mA ile 0–10 V girişleri birbirinin yerine doğrudan kullanılamaz.

Hangi basıncı ölçtüğünüzü belirleyin

Manometrik basınç, atmosfer referanslı cihazlarda yerel atmosfer basıncına göre ölçülür. Mutlak basınç mutlak vakumu referans alır. Fark basıncı ise iki noktanın basınç farkıdır; fark basınç transmitterleri filtre veya proses izleme gibi uygulamalarda kullanılabilir. Aynı sayısal aralık, farklı referanslarda aynı ölçümü ifade etmez.

Ölçü birimini de eşleştirin: bar, kPa, MPa veya psi farklı birimlerdir. Sensör bar cinsinden ölçeklenirken göstergenin başka bir birim veya aralıkla ayarlanması, doğru elektriksel sinyalden yanlış ekran değeri üretebilir.

Seçimde yalnız “kaç bar?” sorusu yetmez

Ölçüm aralığı, aşırı basınç dayanımı ve patlama basıncı farklı özelliklerdir. Aşırı basınca dayanabilmek, o bölgede doğru ölçüm yapabilmek anlamına gelmez. Hidrolikte ani darbeler, sıcak proseslerde akışkan ve ortam sıcaklığı, kimyasal uygulamalarda diyafram ve conta uyumu değerlendirilmelidir. Bağlantı dişi, sızdırmazlık biçimi, çıkış, besleme ve tepki süresi de uygun olmalıdır.

Doğruluk değerinin ölçüm açıklığının yüzdesi mi, okunan değerin yüzdesi mi olduğunu okuyun. Örneğin ±%0,5 açıklık hatası, 0–10 bar cihazda ±0,05 bar; 0–100 bar cihazda ±0,5 bar eder. Bu yalnız belirtilen hata bileşeninin hesabıdır; sıcaklık etkisi ve diğer hatalar ayrıca değerlendirilir. Fiyat karşılaştırmasını bu özelliklerle birlikte yapın.