Bir vakum sensörünün performansını kontrol etmek için sensörün gösterdiği değeri uygun bir referans ölçüm cihazıyla karşılaştırmak gerekir. Burada “sensör verimliliği” ifadesinden çok ölçüm doğruluğu, tekrarlanabilirlik, drift ve tepki süresi kavramları daha doğrudur.

Sensörün değerlendirilme yöntemi kullanılan teknolojiye göre değişebilir. Pirani, kapasitans, diyafram ve iyonizasyon ölçerleri aynı basınç aralığında veya aynı fiziksel prensiple çalışmaz.

Bu nedenle teste başlamadan önce hangi tip vakum sensörü kullandığınızı belirlemek önemlidir.

Vakum sensörünün doğru çalıştığını nasıl anlarız?

Sağlıklı bir sensörde genel olarak şu özellikler aranır:

• Referans değere yakın ölçüm
• Aynı basınçta tekrarlanabilir sonuç
• Kararlı sıfır ve span davranışı
• Proses değişimine yeterince hızlı cevap
• Beklenmeyen sıçrama veya drift olmaması

Tek bir noktada doğru değer görmek sensörün bütün ölçüm aralığında doğru olduğu anlamına gelmez.

1. Önce sensörü ve sistemi kontrol edin

Ölçüm hatasını sensöre bağlamadan önce:

• Proses bağlantısını
• Hortum ve fittingsleri
• Conta ve O-ringleri
• Elektrik bağlantısını
• Sensör üzerindeki kirlenmeyi

kontrol edin.

Vakum hattındaki küçük bir kaçak bile doğru çalışan sensörün düşük vakum göstermesine neden olabilir.

Temizlik veya kalibrasyon gerekiyorsa vakum sensörü bakım ve kalibrasyonu sayfasını inceleyebilirsiniz.

2. Atmosfer basıncında yapılan kontrol nasıl yorumlanır?

Burada sensörün referans tipi önemlidir.

Gauge vakum sensörü: atmosfere açıkken yaklaşık 0 gauge göstermesi beklenebilir.

Absolute sensör: bulunduğunuz yerdeki gerçek atmosfer basıncını göstermelidir.

Bu nedenle absolute sensörün atmosferde her zaman tam:

760 Torr
1013,25 mbar

göstermesi beklenmemelidir.

Gerçek atmosfer basıncı rakım ve hava durumuna göre değişir.

3. Vakum oluşturup referansla karşılaştırın

Daha sağlıklı kontrol için sensör ve uygun referans ölçer aynı vakum hacmine bağlanabilir.

Temel test düzeni:

Vakum pompası → test hacmi → referans ölçer + test edilen sensör

şeklinde düşünülebilir.

Pompa ile birkaç farklı basınç noktası oluşturulur ve her noktada:

Referans değeri
Sensör değeri

kaydedilir.

Böylece yalnız bir noktayı değil, sensörün çalışma bölgesindeki davranışını görürsünüz.

Sensör hatası nasıl hesaplanır?

Sensör performansını “% verim” diye hesaplamak yerine ölçüm hatasına bakmak daha doğrudur.

Örneğin referans:

500 mbar absolute

gösterirken sensör:

510 mbar absolute

gösteriyorsa:

Ölçüm hatası = 510 - 500 = +10 mbar

olur.

Bu fark daha sonra üreticinin sensör için verdiği izin verilen doğruluk sınırıyla karşılaştırılır.

Sensörün kabul edilebilir olup olmadığına yalnızca “10 mbar fark var” diyerek değil, cihazın ölçüm aralığı ve katalog doğruluğu dikkate alınarak karar verilmelidir.

4. Tekrarlanabilirlik nasıl kontrol edilir?

Aynı basınç noktasına birkaç kez çıkıp tekrar inerek sensörün aynı değere dönüp dönmediğini kontrol edin.

Örneğin:

Atmosfer → vakum → atmosfer → vakum

çevrimi birkaç kez tekrarlanabilir.

Sensör aynı şartlarda sürekli farklı değer gösteriyorsa:

• Kirlenme
• Elektronik drift
• Mekanik problem
• Proses kaçağı

araştırılmalıdır.

5. Tepki süresini kontrol edin

Sensör doğru değeri gösterse bile prosese çok geç cevap veriyorsa uygulama açısından yetersiz olabilir.

Özellikle:

• Robot vantuzları
• Hızlı paketleme makineleri
• Kaçak testleri
• Kısa çevrimli otomasyon sistemleri

için sensörün dinamik cevap süresi önemlidir.

Vakum değiştiğinde sensör değerinin ne kadar sürede kararlı hale geldiğini gözlemlemek faydalıdır.

Sorun sensörde mi, vakum pompasında mı?

Sensör düşük vakum gösteriyorsa sensörü hemen suçlamayın.

Gerçek sorun:

• Pompa performansının düşmesi
• Filtrenin tıkanması
• Hortum veya bağlantı kaçağı
• Valf kaçırması
• Sistemde artan gaz yükü

olabilir.

Pompanın durumundan şüpheleniyorsanız vakum pompası bakım ve onarımını da kontrol etmek gerekir.

Sensör ne zaman kalibre edilmeli veya değiştirilmelidir?

Sensör:

• Sürekli aynı yönde sapma gösteriyorsa
• Tekrarlanabilirliği bozulmuşsa
• Referansla farkı katalog toleransını aşıyorsa
• Temizlik ve bağlantı kontrolüne rağmen düzelmiyorsa

kalibrasyon veya servis gerekebilir.

Sensör kalibre edilemeyen veya fiziksel olarak bozulmuş durumdaysa değiştirme değerlendirilir.

Bu konuda vakum sensörlerinin kullanım ömrü sayfası da yardımcı olabilir.

Vakum sensörü performansı kısaca nasıl kontrol edilir?

Pratik kontrol sırası:

1. Fiziksel bağlantıları kontrol et.
2. Sensör tipini ve referansını doğrula.
3. Uygun bir referans ölçerle karşılaştır.
4. Birden fazla basınç noktasını test et.
5. Testi birkaç kez tekrarla.
6. Hata ve tekrarlanabilirliği üretici toleransıyla karşılaştır.

Sensörün yalnız “değer gösteriyor” olması doğru ölçtüğü anlamına gelmez.

Yeni sensör seçilecekse vakum sensörü seçim kriterlerini da dikkate almak gerekir.

---

İlgili vakum sensörü konuları

Vakum sensörü nasıl çalışır? | Vakum sensörü türleri | Bakım ve kalibrasyon | Vakum sensörü ömrü | Vakum sensörü seçimi

Vakum pompaları:
Vakum pompası nasıl çalışır? | Vakum pompası bakım ve onarımı | Vakum pompası seçimi

Ana bölümler:
Vakum sensörleri ana sayfa | Vakum pompaları ana sayfa | Vakum SSS

Vakum sensörü performansı değerlendirilirken sensörün ölçüm aralığı, referans tipi, üretici toleransı ve kullanılan referans cihazın uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.

Bu yazıyı Otomasyon AVM'yi kaynak göstererek paylaşabilirsiniz.