Arızayı girişten yüke kadar izleyerek bulun

Merhaba dostlar,

Akıllı rölelerde hata ayıklama, beklenen davranışla gerçekleşen davranışı karşılaştırıp farkın nerede başladığını bulmaktır. Bir akıllı röle sisteminde sorun; program mantığından, yanlış parametreden, giriş bağlantısından, çıkış devresinden veya haberleşmeden kaynaklanabilir. Yalnızca programı değiştirmek yerine giriş sinyali, program koşulları, çıkış komutu ve gerçek yük sırasını izlemek daha sağlam sonuç verir.

Önce mevcut durumu kaydedin

Model kodunu, yazılım ve firmware sürümünü, RUN/STOP durumunu ve hata mesajını not edin. Programın ve parametrelerin mevcut kopyasını yedekleyin; bilgisayardaki proje ile cihazdaki programı karşılaştırın. Üretim cihazına sırf bağlantı kurmak için eski bir dosyayı yüklemeyin. Hedef cihaz ve giriş/çıkış yapılandırması uyuşmuyorsa yanlış adresteki sinyali izliyor olabilirsiniz.

Simülasyonla programın davranışını sınayın

Çevrim dışı simülasyonda program bilgisayarda çalışır. Örneğin OMRON ZEN Support Software, programı röleye aktarmadan simüle edebilir. Ladder kontaklarının veya fonksiyon bloklarının durumunu, zamanlayıcıları ve sayaçları izleyerek farklı giriş senaryolarını deneyebilirsiniz. Menü adları ve desteklenen işlevler kullanılan ürüne göre değişir.

Normal çalışmanın yanında durdurma, izin kaybı, tekrar başlatma ve eşzamanlı giriş senaryolarını da test edin. Zamanlama ve lojik işlemlerde süre birimini, zamanlayıcı türünü, reset koşulunu ve kalıcı bellek ayarını kontrol edin. Simülasyonun başarılı olması, kablolamanın, çıkış kontaklarının veya gerçek yükün sağlam olduğunu göstermez.

Çevrim içi izlemede çalışan programı takip edin

Çevrim içi izleme, bağlı cihazın yürüttüğü programdan alınan değerleri gösterir. Yetki, bağlantı ve proje eşleşmesi sağlandıktan sonra ilgili girişleri, ara bitleri, zamanlayıcı değerlerini ve çıkışları birlikte takip edin. Zelio Soft 2 gibi araçlarda izleme sırasında parametre değiştirme ve bazı değerleri zorlama da bulunabilir; izleme ekranındaki her işlem yalnızca okuma değildir.

Ekran yenileme süresi, programın tarama süresiyle aynı değildir. Kısa bir darbe iki ekran güncellemesi arasında oluşup kaybolabilir. Yazılım destekliyorsa zaman grafiği veya iz kaydı kullanın; Eaton easySoft'un yazılım osiloskobu buna bir örnektir. Kayıt aralığının da olayı yakalamaya yeterli olması gerekir. Bilgisayarda görünmeyen darbeyi hemen “cihaz algılamadı” diye yorumlamayın.

Giriş gelmiyorsa saha bağlantısını inceleyin

Önce buton veya sensörün fiziksel durumunu, ardından cihazın giriş göstergesini ve yazılımdaki giriş bitini karşılaştırın. Uygun DC devrelerde giriş gerilimi ölçümü, ilgili ortak uca göre yapılır. NPN/PNP uyumu, NO/NC davranışı, ortak uç ve kullanılan girişin elektriksel sınırları modelin bağlantı şemasına uymalıdır. Her akıllı rölenin 24 V DC girişli olduğu varsayılmaz.

Kopuk kablo veya buton kontağı şüphesinde süreklilik testi yalnızca enerjisi kesilmiş ve gerilimsizliği doğrulanmış devrede yapılır. Gerilim ölçümü ile süreklilik ölçümü farklı işlemlerdir. Sinyal girişe doğru ulaşıyorsa program adresini ve varsa giriş filtrelemesini inceleyin.

Giriş doğruysa lojik zincirin kesildiği noktayı bulun

Örnek: I1 çalıştırma isteği, I2 normal durdurma izni, I3 proses izni ve T1 beş saniyelik gecikme olsun. Q1'in çalışması için bu koşulların sağlanması gerektiğini düşünelim. I1 = 1, I2 = 1, I3 = 0 iken Q1'in kapalı kalması beklenir. Sorun, Q1'i zorlayarak giderilmez; I3 izninin neden gelmediği araştırılır. Buradaki adresler öğretici örnektir, her modelin adres biçimi aynı değildir.

T1 başlıyor fakat tamamlanmıyorsa, girişin arada kesilip kesilmediğine ve zamanlayıcının resetlenmesine bakın. Sayaç beklenenden fazla artıyorsa kontak sıçramasını ve kenar algılamasını değerlendirin. Anahtarlama anlarında rastgele değişimler görülüyorsa besleme ve kablo güzergâhıyla birlikte gürültü dayanıklılığını inceleyin. Aynı anda tek değişiklik yapıp sonucu kaydetmek, nedeni bulmayı kolaylaştırır.

Adım çalıştırma ve kırılma noktaları her modelde var mı?

Hayır; destek yazılıma ve çalışma moduna bağlıdır. Eaton easySoft'un simülasyon görünümünde tek çevrim çalıştırma ve kırılma noktaları bulunur. Bu, gerçek cihazdaki programın her noktada durdurulabileceği anlamına gelmez. Bir tarama çevrimini ilerletmek ile tek komut çalıştırmak da aynı işlem değildir. Kullanılacak yöntemin simülasyona mı yoksa cihaza mı uygulandığını kılavuzdan doğrulayın.

Zorlama, hata kodu ve bağlantı sorunları

Zorlama (force), desteklenen bir değeri normal hesaplamanın veya giriş bilgisinin yerine geçirebilir. Sahadaki bir çıkışı etkiliyorsa makine hareketi başlatabilir. Bu yüzden kapsamını ve önceliğini modelin kılavuzundan okuyun; testten sonra bütün zorlamaları kaldırıp normal mantığı yeniden doğrulayın. Standart bir akıllı rölenin güvenlik özellikleri, onu kendiliğinden güvenlik rölesi yapmaz; koruyucu devreler test amacıyla köprülenmez.

Hata kodunu silmeden önce kaydedin. Ekran veya LED, cihazın algılayabildiği bellek, genişleme bağlantısı veya başka iç hataları gösterebilir; her kopuk kabloyu otomatik olarak teşhis etmez. Diğer sistemlerle haberleşmede ise önce doğru cihazı, arayüzü, adresi ve erişim yetkisini kontrol edin. Bağlantı kurulamaması, program mantığının hatalı olduğunu tek başına göstermez.

Düzeltmeyi gerçek çalışma koşullarında doğrulayın

Son kontrolde normal çevrimi, durdurmayı, izin kaybını ve enerji geri geldiğindeki davranışı sınayın. Çıkış devresiyle yükün tepkisini birlikte doğrulayın. Son programı, parametreleri ve yapılan değişikliği aynı proje kaydında saklayın. Böylece sonraki bakımda hangi sürümün gerçekten çalıştığı anlaşılır.

İlgili akıllı röle konuları

Temeli tamamlamak için akıllı rölenin görevi, akıllı röle ile PLC arasındaki farklar, uygun uygulamalar, avantajlar ve sınırlamalar, akıllı röle türleri ve programlama dilleri konularını inceleyebilirsiniz. Diğer sorular akıllı röle SSS sayfasında bulunur.

Sahadaki arızaları değerlendirirken sınır anahtarları, endüktif sensörler, sink/source bağlantısı, röle ile kontaktör arasındaki fark ve kontaktörler de ilgili başlıklardır.