Pil ve Aküler için standartlar

Pil ve Aküler için standartlar

Doğru standardı kimya, kullanım alanı ve ürün seviyesine göre seçin

Pil ve akülerde güvenlik, performans, taşıma ve çevresel yükümlülükler farklı belgelerle ele alınır. Bir standardın numarasını görmek, ürünün bütün uygulamalara uygun olduğunu göstermez. Önce şarj edilebilirlik, pil kimyası, taşınabilir veya sabit kullanım ve hücre/paket/sistem seviyesi belirlenmelidir. Pil türleri değiştikçe uygulanacak standart ailesi de değişebilir.

Standart, deney raporu, sertifika ve mevzuat aynı şey değildir. Standart teknik gereklilikleri ve yöntemleri tarif eder; rapor hangi numunenin hangi şartlarda değerlendirildiğini gösterir. Belgelendirme kapsamı ve pazara erişim şartları ayrıca incelenir. Yalnızca “IEC uyumlu” yazan, bölüm ve baskı yılı belirtilmeyen bir beyan yeterli teknik bilgi vermez.

Birincil ve taşınabilir şarjlı piller

IEC 60086 serisi: Alkalin ve birincil lityum piller gibi şarj edilmeyen pilleri kapsar. Boyut, adlandırma, terminal düzeni, işaretleme ve deney yöntemleri temel konulardır. Genel bölümün IEC 60086-1:2026 baskısı yayımlanmıştır. Serinin ilgili ürün ve güvenlik bölümleri birlikte değerlendirilir; bu aile şarjlı lityum iyon paketlerine otomatik olarak uygulanmaz.

IEC 61951-1 ve IEC 61951-2: Sırasıyla taşınabilir kapalı tip NiCd ve NiMH hücre ve bataryaları ele alır. İşaretleme, boyutlar, deneyler ve ürün gereklilikleri bu ailenin konusudur. Taşınabilir ürün kapsamını, büyük sabit endüstriyel akülere genellememek gerekir.

IEC 62133-1 ve IEC 62133-2: Taşınabilir kapalı tip şarjlı hücre ve bataryalarda güvenlik gerekliliklerini ayırır. Bölüm 1 nikel sistemleri, Bölüm 2 lityum sistemleri içindir. Lityum iyon ve lityum polimer taşınabilir bataryalar değerlendirilirken ilgili lityum kapsamı kontrol edilir. Eski, bölümsüz “IEC 62133” ifadesini her batarya için güncel ve yeterli bir şart gibi kullanmak doğru değildir.

Endüstriyel aküler ve sabit enerji depolama

IEC 62619: Endüstriyel uygulamalardaki şarjlı lityum hücre ve bataryaların güvenliğine yöneliktir. Sabit depolama, telekom ve uygun UPS bataryaları kapsam örnekleridir. IEC 63056 ise elektriksel enerji depolama sistemlerinde kullanılan lityum hücre ve bataryalar için ek veya özel güvenlik gereklilikleri getirir. İki standardın kapsamı, taşınabilir bataryalara yönelik IEC 62133-2 ile karıştırılmamalıdır.

IEC 60896-21 ve IEC 60896-22: Sabit, valf ayarlı kurşun asit akülerde (VRLA) sırasıyla deney yöntemleri ve gereklilikler için kullanılır. Marş aküsü, çevrim aküsü ve sürekli tampon şarjda çalışan yedekleme aküsü aynı çalışma koşullarına sahip değildir; seçim yalnızca Ah değerine göre yapılamaz.

IEC 61427-1 ve IEC 61427-2: Yenilenebilir enerji depolamada batarya performansını değerlendiren gereklilik ve deney yöntemlerini içerir. Bölüm 1 şebekeden bağımsız fotovoltaik uygulamalar, Bölüm 2 şebeke bağlantılı depolama içindir. Bu deneyler, ilgili güvenlik standardının veya şarj cihazı uyumluluk kontrolünün yerine geçmez.

IEC 62485-5: Sabit lityum iyon bataryaların kurulum, kullanım, inceleme ve bakım güvenliğini ele alır. Hücrenin uygunluğu kadar sistemin koruması, yerleşimi ve üretici sınırları da önemlidir. Bir BMS bulunması, tek başına hücre, paket veya tesisatın ilgili standartlara uygun olduğunu kanıtlamaz.

Elektrikli araçlar, hafif araçlar ve marş aküleri

IEC 62660 serisi: Elektrikli araçların çekiş bataryalarında kullanılan lityum iyon hücrelere odaklanır. IEC 62660-1 performans ve ömür deneylerini, IEC 62660-2 güvenilirlik ve zorlayıcı kullanım deneylerini, IEC 62660-3 güvenlik gerekliliklerini kapsar. Bu seri bir geri dönüşüm veya yaşam döngüsü analizi standardı değildir. Hücre seviyesindeki değerlendirme, tamamlanmış araç batarya paketinin bütün gerekliliklerini tek başına karşılamaz.

EN 50342 serisi: Kurşun asit marş akülerine yöneliktir; genel gereklilikler, deneyler, ölçüler ve terminal işaretleri ilgili bölümlerde ele alınır. Elektrikli aracın lityum çekiş bataryasıyla aynı ürün grubu değildir. EN 50604-1 ise hafif elektrikli araç uygulamalarındaki şarjlı lityum bataryalar için genel güvenlik gereklilikleri ve deney yöntemlerini içerir; bütün araç bataryalarına uygulanabilen genel bir performans belgesi gibi sunulmamalıdır.

IEEE ve UL belgelerinde kapsamı doğru okuyun

IEEE 1725-2021: Mobil telefon uygulamalarındaki şarjlı lityum batarya sistemlerinde tasarım, kalite, güvenilirlik ve kontrol konularını ele alır. IEEE 1625-2008 çok hücreli taşınabilir bilgisayar bataryalarıyla ilgilidir; ancak IEEE kaydında Inactive-Reserved durumundadır. Bu nedenle eski bir şartnameyi kopyalayarak onu güncel aktif standart gibi göstermek doğru olmaz.

UL standartları içinde UL 1642 lityum pil/hücre güvenliği, UL 2054 ev ve ticari kullanım bataryaları için önemli başlıklardır. Hücreye ait tanınma veya test kaydı, ondan oluşturulan her paketin ya da son cihazın otomatik olarak belgelendirildiği anlamına gelmez. Model, kapsam, yapı ve belgelendirme kaydı birlikte doğrulanmalıdır.

Taşıma için UN 38.3 ayrı değerlendirilir

UN Test ve Kriterler El Kitabı, Alt Bölüm 38.3, lityum hücre ve batarya tiplerinin taşımaya ilişkin tasarım deneyleri açısından önemlidir. İlgili test özeti (test summary), ürün kimliği ve deney bilgileriyle ilişkilendirilmelidir. UN 38.3, genel kullanım güvenliği sertifikası veya bütün taşıma koşullarını tek başına karşılayan bir belge değildir. Ambalaj, işaretleme, taşıma modu ve hasarlı ürün durumu ayrıca değerlendirilir.

Çevre ve atık pil mevzuatında güncel çerçeve

AB’de temel çerçeve (AB) 2023/1542 sayılı Bataryalar ve Atık Bataryalar Tüzüğüdür. 2006/66/EC Direktifi, belirli geçiş hükümleri saklı kalmak üzere 18 Ağustos 2025’ten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Eski direktifi güncel tek dayanak olarak göstermek artık doğru değildir.

Yeni çerçeve sürdürülebilirlik, güvenlik, etiketleme, bilgi, toplama ve atık işleme konularını kapsar. Yükümlülükler batarya kategorisine ve ilgili uygulama tarihine göre değerlendirilmelidir. Tüzük, teknik bir IEC deney standardıyla aynı belge türü değildir; yalnız bir güvenlik raporu sunmak bütün çevresel yükümlülüklerin yerine getirildiğini göstermez.

Satın alma ve teknik dosyada ne kontrol edilmeli?

Üretici ve model, kimya, hücre dizilimi, nominal gerilim, kapasite, standart bölümü ve baskısı açık olmalıdır. Rapordaki numunenin satın alınacak ürünle eşleştiğini; laboratuvarı, rapor numarasını, test kapsamını ve varsa sertifika kaydını kontrol edin. Şarj cihazı, BMS veya paket yapısındaki değişikliklerin mevcut değerlendirmeyi etkileyip etkilemediği de incelenmelidir.

“Bütün piller şu standarda uymalıdır” şeklinde tek satırlık bir şart yerine ürün güvenliği, performans, taşıma ve sistem kurulumu için ayrı gereklilikler belirleyin. Bu sayfa kapsam seçimine yardımcı olur; deney koşulları ve kabul ölçütleri için ilgili standardın geçerli tam metni kullanılmalıdır.

Pil ve akü ailesinden ilgili konular

Alkalin piller
Lityum iyon piller
Kurşun asit aküler
Elektrikli araçlarda kullanılan piller
Pil aksesuarları

Diğer kategorilerden tamamlayıcı konular

Güç invertörleri
Sigorta ve devre koruması
Topraklama
IEC 62040 ve UPS standartları
IEC 61000 ve elektromanyetik uyumluluk

Akü ve şarj cihazları ana sayfa
Pil çeşitleri
Güç kaynakları

Kaynaklar

Kapsam özetleri, 18 Ekim 2026 tarihinde incelenen resmî katalog bilgileri, durum kayıtları ve mevzuat metnine dayanır. Uygulamada geçerli baskı ve değişiklikleri içeren tam standart metni esas alınmalıdır.

IEC 60086-1:2026 — birincil piller
IEC 61951-1 — taşınabilir NiCd
IEC 61951-2 — taşınabilir NiMH
IEC 62133-2 — taşınabilir lityum güvenliği
IEC 62619 — endüstriyel lityum güvenliği
IEC 63056 — elektriksel enerji depolama bataryaları
IEC 60896-22 — sabit VRLA aküler
IEC 61427-1 — şebekeden bağımsız PV uygulamaları
IEC 61427-2 — şebeke bağlantılı depolama
IEC 62485-5 — sabit lityum iyon tesisat güvenliği
IEC 62660-1 — araç hücrelerinde performans
IEC 62660-2 — güvenilirlik ve zorlayıcı koşullar
IEC 62660-3 — araç hücrelerinde güvenlik
IEEE 1625-2008 — kapsam ve pasif durum kaydı
IEEE 1725-2021 — mobil telefon bataryaları
UL Solutions — batarya güvenliği ve standart aileleri
BSI — EN 50604-1, hafif elektrikli araç bataryaları
AFNOR — EN 50342-1, kurşun asit marş aküleri
PHMSA — UN 38.3 lityum batarya test özeti
EUR-Lex — (AB) 2023/1542, güncel konsolide metin


Alt Kategoriler