Motor stall nedir?
VFD Kontrollü Motorun Stall (Takılma) Anı Animasyonu
Motor stall, yani motorun takılması, elektrik motorunun enerji altındayken dönmeyi durdurması veya tork üretememesi durumudur. Genelde motor üstündeki yük haddinden fazla olduğunda veya motor karşısındaki direnci aşamadığında olur.
Stall Açıklaması:
VFD çıkış frekansı yükselirken, yük nedeniyle motor devir alamaz ve motor akımı aniden yükselir. Bu durumda, yükte hareket yoktur. Bu duruma “stall” denir ve uzun sürerse motor/çıkış yanabilir veya VFD hata verir.
VFD çıkış frekansı yükselirken, yük nedeniyle motor devir alamaz ve motor akımı aniden yükselir. Bu durumda, yükte hareket yoktur. Bu duruma “stall” denir ve uzun sürerse motor/çıkış yanabilir veya VFD hata verir.
Motorun yüksüzken rahat devir yapması bir şeyi değiştirmez; yük geldi mi, tork üretemiyorsa motor pasifleşir, dönemez.
Stall’a örnek: Motorun frekansı 50 Hz, voltajı 380 V. Sen motorun frekansını 80 Hz’ye çıkarırsan hâlâ tork üretebilir. Ama işi abartıp 190 Hz’ye zorlarsan, motor enerji çekse de tork üretemez, stall olur.
AC motorlarda stall’ın başlıca nedenleri:
Aşırı yükleme: Yük haddinden büyükse, motor döndürmek için yeterli torku bulamaz ve durur.
Yüksek direnç: Aşırı sürtünme ya da ağır yükte, motorun gücü yetmeyebilir.
Düşük gerilim: Motorun voltajı düşükse, yükü çevirecek kadar güç çıkmaz.
Kötü yağlama: Yetersiz yağ, sürtünmeyi artırır ve motoru zorlar.
Mekanik arızalar: Eğilmiş mil, kırık makara gibi sorunlarda da motor stall yapar.
Motorun yükü karşılayamayacak kadar büyükse, “stall” meydana gelir. O anda motorun çıkış torku, statik torkuna eşitlenir ve artık güç çıkışı kalmaz. Bu durumda motor aşırı ısınır, sargılar yanabilir.
Sürekli stall olması, önce motoru, sonra cüzdanı yakar. Sargılar hasar görür, motor pert olur.
Doğru motor seçimi ve doğru koruma şart. Motorun nominal değerine göre çalıştırılması, uygulamaya göre uygun motor seçilmesi önemli.
Stall koruması olmayan kontrol cihazlarında veya yanlış ayarlı sistemlerde bu durum, sürücülere ve devreye de zarar verebilir.
Ek bilgi: AC motorlara gereğinden yüksek frekans verirsen, motorun nominal hızı aşılır ve tork üretimi düşer, motor stall olur. Yine, yanlış voltaj uygulaması da sargı hasarına ve arızaya yol açar.
Özetle: Motor stall, hem motorun hem ekipmanın canına okur. Doğru boyutlandırma, düzenli bakım ve koruma ile bu riski minimize edersin. Sahada en çok; yağsız rulman, yanlış seçilmiş motor ve düşük voltajdan kaynaklı stall’lar görülür.
Sepete Henüz Ürün eklemediniz!