GB/T

Çin şarj arayüzlerini ve uyumluluk şartlarını anlamak
GB/T, yalnızca elektrikli araç şarjına ait bir isim değildir; Çin’in tavsiye niteliğindeki ulusal standartlarını tanımlayan genel bir ön ektir. “GB”, Guobiao yani ulusal standart; “T” ise Tuijian yani tavsiye edilen anlamındadır. Elektrikli araçlar ve şarj sistemlerinde GB/T denildiğinde çoğunlukla Çin’de kullanılan AC/DC şarj arayüzleri ve bunlarla ilişkili şarj standartları kastedilir. Teknik değerlendirmede ön ekin yanındaki standart numarası ve baskı yılı mutlaka okunmalıdır.
Editörün notu: “GB/T uyumlu” ifadesi, tek başına bir aracın istasyonla çalışacağını göstermez. AC veya DC arayüzü, uygulanan baskı, haberleşme desteği ve elektriksel sınırlar eşleşmelidir. Ayrıca aynı serinin bütün bölümleri aynı yıl yenilenmez; GB/T 20234.2-2015, 17 Ekim 2026 tarihli resmî katalog kontrolünde geçerli görünmektedir.
Bağlantı standardı, sistem standardı ve haberleşme standardı
GB/T 20234.1-2023, elektrikli araçların iletken şarjında kullanılan bağlantı donanımının genel gereklerini kapsar. GB/T 20234.2-2015, AC şarj arayüzünü; GB/T 20234.3-2023 ise DC şarj arayüzünü tanımlar. Bu nedenle 20234 serisini yalnızca “tek bir soket standardı” olarak okumak eksiktir.
GB/T 20234.4-2023, yüksek güçlü DC şarj arayüzü için ayrı bir bölümdür ve ChaoJi gelişimiyle ilişkilidir. Seriyi üç bölümden ibaret göstermek artık doğru değildir. Klasik 20234.3 arayüzü ile 20234.4 arayüzü, isim benzerliğinden hareketle aynı fiziksel bağlantı kabul edilmemelidir.
GB/T 18487.1-2023, iletken şarj sisteminin genel gereklerini ele alır. GB/T 18487.5-2024 ise GB/T 20234.3 arayüzüne yönelik DC şarj sistemlerini kapsar. Burada konektörün yapısı ile şarj sisteminin kontrol ve çalışma gerekleri farklı standart katmanlarıdır.
GB/T 27930-2023, araç dışındaki iletken şarj cihazı ile elektrikli araç arasındaki dijital haberleşmeyi kapsar. Ayrıca GB/T 27930.2-2024, GB/T 20234.3 için haberleşme protokolünü tanımlar. Bu belgeler değerlendirilirken arayüz, sistem tipi ve protokol baskısı birlikte kontrol edilmelidir; yalnızca “27930 destekliyor” ifadesi yeterli bir teknik tanım değildir.
GB 44263-2024, iletken elektrikli araç şarj sistemlerinin güvenlik gerekleriyle ilgilidir ve 1 Ağustos 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ön eki GB/T değil, GB olan bu zorunlu standart, Çin kapsamındaki uygunluk değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır. Tavsiye niteliğindeki bir standart ön eki, ürünün tabi olduğu zorunlu güvenlik gereklerini ortadan kaldırmaz.
AC şarj ile DC şarj neden ayrı değerlendirilir?
AC şarjda alternatif akım araca iletilir; batarya için gereken doğru akıma dönüşüm, araçtaki yerleşik şarj cihazında (OBC) yapılır. GB/T AC arayüzü, IEC Type 2 bağlantısıyla benzer bir görünüm taşısa da doğrudan aynı bağlantı kabul edilemez. Mekanik yapı, kontak düzeni ve bağlantı işlevleri kontrol edilmelidir. 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW gibi AC güçlerde araçtaki OBC’nin faz ve akım kapasitesi de belirleyicidir.
DC şarjda güç dönüşümü istasyon tarafında yapılır; bataryaya, araç tarafından kabul edilen sınırlar içinde kontrollü doğru akım sağlanır. Klasik GB/T uygulamalarında AC ve DC için ayrı araç girişleri bulunabilir. Aynı araçta AC şarjın çalışması, DC bağlantısının ve protokolünün de uyumlu olduğunu kanıtlamaz.
Araç ile istasyon ne konuşur?
Yaygın GB/T DC şarj uygulamalarında CAN tabanlı haberleşme kullanılır. Araç tarafındaki kontrol birimi ve batarya yönetim sistemi (BMS), şarjın izin verilen gerilim ve akım sınırları içinde ilerlemesine katkı sağlar. İstasyon kapasitesi, araç talepleri, çalışma durumu ve hatalar ilgili protokolle paylaşılır. Aynı CAN fiziksel katmanını kullanmak, aynı mesajları konuşmak anlamına gelmez.
AC şarj kontrolünü de DC’deki CAN haberleşmesiyle aynı kabul etmemek gerekir. Yaygın temel AC uygulamalarında kontrol pilotu ve PWM işaretleri üzerinden bağlantı ve kullanılabilir akım bilgisi yönetilir. Bataryanın türü, sıcaklığı ve doluluk durumu ise araç tarafındaki şarj sınırlarının belirlenmesinde önem taşır; şarj cihazı bu sınırları kendi başına yükseltemez.
Type 2, CCS veya CHAdeMO ile adaptör kullanımı
Type 2 ile CCS arasındaki ayrım gibi, GB/T’de de fiziksel bağlantı ve haberleşme birlikte düşünülmelidir. Bir fişin takılabilmesi; gerilim aralığının, akım sınırının, kilitlemenin ve güvenlik işlevlerinin uygun olduğunu göstermez. AC için kullanılacak kablo veya adaptör, araç ve istasyonun desteklediği bağlantı düzeniyle uyumlu olmalıdır.
Farklı DC şarj aileleri arasındaki dönüşümde yalnızca güç kontaklarını birbirine bağlamak yeterli değildir. Protokol farklıysa uygun aktif haberleşme dönüşümü, şarj sıralamasının yönetilmesi ve güvenlik işlevlerinin korunması gerekir. Her GB/T araç, her CCS veya CHAdeMO istasyonunda bir adaptörle çalışır şeklinde genel bir uyumluluk sözü verilemez. Desteklenen araç, istasyon ve yazılım sürümleri açıkça belirtilmelidir.
Konektör adı şarj gücünü tek başına belirlemez
DC tarafta temel ilişki P = V × I şeklindedir. Örnek olarak 500 V × 200 A = 100 kW eder. Bu bir GB/T anma değeri değil, hesap örneğidir. Gerçek güç; istasyonun çalışma aralığı, kablo ve kontakların akım kapasitesi, aracın talebi, batarya sıcaklığı ve doluluk durumuyla sınırlanır. İstasyonda yazan azami güç, her araçta sürekli elde edilemez.
Yüksek akımda kontak direncinin oluşturduğu I²R kaybı ve ısınma önem kazanır. Uygulamaya göre sıcaklık izleme ve soğutma düzenleri kullanılır. Yüksek güçlü bir arayüzün standarda girmesi, piyasadaki bütün kabloların aynı gerilim, akım veya soğutma kapasitesine sahip olduğu anlamına gelmez.
ChaoJi, GB/T ve CHAdeMO arasındaki ilişki
ChaoJi, Çin Elektrik Konseyi ile CHAdeMO tarafının iş birliğiyle geliştirilen yeni nesil yüksek güçlü şarj yaklaşımıdır. ChaoJi-1, GB/T haberleşmesiyle; ChaoJi-2, CHAdeMO haberleşmesiyle ilişkilidir. Ortaklaştırılan bağlantı yaklaşımı, bütün mevcut araçların kendiliğinden birbirine uyumlu hâle geldiği anlamına gelmez. Geriye dönük kullanımda uygun adaptör tasarımı, kontrol desteği ve birlikte çalışabilirlik doğrulaması gerekir.
Güvenlik ve sahada kontrol edilmesi gerekenler
Koruyucu iletken sürekliliği, yalıtım izleme, aşırı akım koruması, sıcaklık denetimi ve güvenli ayırma, şarj sisteminin birlikte değerlendirilmesi gereken işlevleridir. DC şarjın uygun mimarilerinde yalıtım izleme cihazı, güç devresiyle toprak arasındaki yalıtım durumunu izler. Bu işlev, AC taraftaki kaçak akım korumasıyla aynı değildir; birinin bulunması diğerini otomatik olarak karşılamaz.
Çin markalı bir araçta mutlaka GB/T giriş bulunacağı varsayılmamalıdır; donanım hedef pazara göre değişebilir. Evde şarj veya wallbox seçimi öncesinde aracın gerçek giriş tipi, OBC kapasitesi, kabul ettiği DC gerilim aralığı ve üretici onayı kontrol edilmelidir. Uzatma kablosuyla şarj gibi kullanım biçimleri de bağlantı uyumluluğundan ayrı bir tesisat ve güvenlik değerlendirmesi gerektirir.
Teknik şartnamede yalnızca “GB/T” yazmak yerine tam standart numarası, baskı yılı, yayımlanmış değişiklikler, arayüz tipi, elektriksel sınırlar ve desteklenen protokol belirtilmelidir. Kabul kontrolü, yalnızca soketin takılmasına değil, normal şarjın ve hata durumlarının birlikte doğrulanmasına dayanmalıdır. Günlük kullanım soruları için elektrikli araç şarj SSS bölümüne de bakılabilir.
İlgili konular
Şarj standartları ve arayüzler: IEC 61851, IEC 62196, SAE J1772, CHAdeMO ve CCS konnektörler, şarj sistemi, bağlantı donanımı ve haberleşme ayrımlarını karşılaştırmak için birlikte incelenebilir.
Tamamlayıcı elektrik konuları: DC sigortalar, topraklama, kaçak akım koruması, gerilim düşümü ve IP koruma sınıfları, şarj donanımının bağlantı standardına ek olarak değerlendirilmesi gereken koruma ve tesisat konularıdır.
Sürüm notu: Buradaki standart numaraları ve katalog durumları 17 Ekim 2026 tarihinde resmî kayıtlardan kontrol edilmiştir. Projeye uygulanacak tam metin, yayımlanmış değişiklikler ve ürün kapsamı ayrıca esas alınmalıdır.
Teknik kaynaklar ve resmî kayıtlar
SAMR / SAC — GB/T 20234.2-2015 — AC charging coupler
SAMR / SAC — GB/T 20234.4-2023 — High-power DC charging coupler
SAMR / SAC — GB/T 18487.5-2024 — DC charging systems for GB/T 20234.3
SAMR / SAC — GB/T 27930.2-2024 — Communication protocol for GB/T 20234.3
SAMR / SAC — GB 44263-2024 — Safety requirements for EV conductive charging systems
CHAdeMO Association — ChaoJi GB/T standards released
Phoenix Contact — Principles of e-mobility charging technology