EtherCAT'in limitleri ve sınırlamaları nelerdir?

EtherCAT limitleri ve sınırlamaları

EtherCAT'in limitleri ve sınırlamaları nelerdir? EtherCAT'ın sınırlarını doğru okumak için tek bir “maksimum” rakam aramak yerine fiziksel bağlantı, ağ kapasitesi, çevrim zamanı, cihaz işleme süresi, senkronizasyon, topoloji ve özellik desteğini ayrı değerlendirmek gerekir. Örneğin klasik EtherCAT'ta 100BASE-TX bağlantısı iki düğüm arasında 100 m ile sınırlıyken bu, tüm ağın yalnız 100 m olabileceği anlamına gelmez. Benzer şekilde 65.535 SubDevice adreslenebilmesi, gerçek bir kontrolörün 65.535 cihazı aynı çevrim performansıyla çalıştırabileceği anlamına gelmez.[1]

Bu sayfa EtherCAT teknik özellikleri listesini tekrar etmek yerine, o özelliklerin nerede sınır haline geldiğini açıklar. Temel çalışma mekanizması için EtherCAT nasıl çalışır? rehberi ayrıca okunabilir.

Sınır Ne ifade eder? Ne ifade etmez?
100 m bakır bağlantı 100BASE-TX'te iki aktif EtherCAT düğümü arasındaki bağlantı Bütün EtherCAT ağının toplam uzunluğu 100 m değildir
65.535 SubDevice 16 bit adres alanının teorik ölçeği Her MainDevice için pratik cihaz garantisi değildir
100 Mbit/s Klasik EtherCAT fiziksel hat hızı Çevrim, sensör örnekleme veya servo kontrol süresi değildir
Distributed Clocks Destekleyen cihazlarda yüksek hassasiyetli zaman senkronizasyonu Her EtherCAT cihazında zorunlu bir özellik değildir
Kablo yedekliliği Uygun MainDevice, ikinci port ve yapılandırmayla erişilebilirlik artışı Standart tek hat kurulumunda otomatik yedeklilik değildir
EtherCAT uyumluluğu Spesifikasyona uygun haberleşme temeli Tüm PDO'ların, profillerin ve opsiyonların aynı olduğu anlamına gelmez

1. 100 m sınırı bütün ağın değil, 100BASE-TX bağlantısının sınırıdır

ETG, klasik bakır EtherCAT bağlantısında iki düğüm arasında 100 m'ye kadar 100BASE-TX kullanımını tanımlar. Bir hat üzerindeki her EtherCAT düğümü aktif fiziksel katman sonlandırması oluşturduğu için sonraki düğümden itibaren yeni bir bağlantı başlar. Bu yüzden “20 cihaz varsa toplam kablo 100 m'yi geçemez” sonucu doğru değildir.[1]

Daha uzun tek açıklık gerekiyorsa 100BASE-FX gibi fiber ortamlar kullanılabilir; gerçek fiber mesafesi seçilen cihaz ve optik arayüz belgesinden alınmalıdır. Ethernet kablo uzunluğu ile EtherCAT segment tasarımı bu nedenle aynı cümleye indirgenmemelidir.

2. Kablo “Cat5 veya üstü” demekle iş bitmez

Endüstriyel ortamda bağlantının sınırı yalnız metre değildir. ETG.1600 kurulum rehberi 100BASE-TX için dengeli, ekranlı kablo özelliklerini; hareketli kablo, kimyasal ortam, bükülme yarıçapı, topraklama ve ekranlama gibi koşulları ayrıca ele alır. Özellikle uzun kablo döngüleri ve kötü ekran/toprak bağlantısı elektromanyetik bozucu etkileri artırabilir.[2]

Bu nedenle fiziksel hata ararken yalnız “link LED yanıyor” kontrolü yeterli değildir. CRC/error counter eğilimi, konnektör, ekran sonlandırması ve güzergâh da incelenmelidir. Ayrıntılı hata akışı EtherCAT hata tespiti sayfasının konusudur.

3. 65.535 cihaz teorik adreslenebilirliktir; pratik ağ boyutu değildir

ETG, bir EtherCAT segmentinde teorik olarak 65.535 SubDevice'a kadar adreslenebilirlikten söz eder. Gerçek sistemde ise MainDevice'in desteklediği cihaz sayısı, ENI/ESI yapısı, süreç verisi miktarı, datagram sayısı, çevrim hedefi, CPU zamanı ve mühendislik yazılımı sınırları daha önce devreye girer.[1]

Bu yüzden ağ boyutlandırmasında “protokol kaç adres veriyor?” yerine “bu PLC/MainDevice kaç cihazı, kaç bayt süreç verisini ve hangi çevrim süresinde işleyebiliyor?” sorusu sorulmalıdır. Yüksek eksen sayılı servo sistemiyle yüzlerce düşük hızlı dijital I/O aynı ağ boyutunu aynı şekilde tüketmez.

4. 100 Mbit/s hat hızı, makinenin tepki süresi değildir

Klasik EtherCAT'ın 100 Mbit/s fiziksel hızı yüksek ve öngörülebilir veri taşımayı sağlar; fakat gerçek uygulama tepki süresi MainDevice görev periyodu + çerçeve iletim süresi + kablo/ESC gecikmeleri + SubDevice uygulama süresi + sensör/aktüatörün fiziksel cevabı toplamından etkilenir. latans, gerçek zamanlı performans ve çevrim süresi bu yüzden ayrı ölçülerdir.

Gerçek cihaz örneği: Beckhoff EL1008 bir EtherCAT dijital giriş terminalidir; tipik giriş filtresi 3 ms'dir ve Distributed Clocks desteği yoktur. EtherCAT ağını örneğin 250 µs çevrimle çalıştırmak, terminal girişindeki fiziksel sinyalin 250 µs içinde filtrelenip yeni duruma dönüşeceği anlamına gelmez.[3] Bu ayrım hızlı enkoder, ölçüm ve motion seçimlerinde özellikle önemlidir.

5. Süreç verisi büyüdükçe çevrim bütçesi de büyür

Varsayımsal örnek: 20 eksenin her biri çevrim başına 24 bayt komut ve 24 bayt geri bildirim kullanıyorsa uygulama süreç verisi 20 × 48 = 960 bayt olur. Yalnız bu 960 baytın 100 Mbit/s üzerinde çıplak serileştirme alt sınırı yaklaşık 76,8 µs'dir. Ethernet/EtherCAT başlıkları, datagram/WKC alanları, yayılma ve cihaz işleme süreleri bunun dışındadır. Dolayısıyla “100 Mbit/s var, istediğim kadar veri taşırım” yaklaşımı doğru değildir.

Kamera, yüksek hızlı veri toplama veya çok büyük proses verileri gibi yüklerde klasik EtherCAT'ın bant genişliği proje sınırına yaklaşabilir. EtherCAT G/G10 gibi genişletmeler bu tür ihtiyaçlar için daha yüksek hat hızları sunar; fakat klasik 100 Mbit/s SubDevice'ların otomatik olarak gigabit çalıştığı anlamına gelmez.

6. Distributed Clocks çok güçlüdür, fakat evrensel değildir

EtherCAT'ın Distributed Clocks (DC) mekanizması uygun cihazlarda çok hassas senkronizasyon sağlar ve ETG sistem jitter'ının belirgin biçimde 1 µs altında tutulabildiğini belirtir. Ancak bütün EtherCAT SubDevice'lar DC desteklemek zorunda değildir. Cihazın ESI dosyası ve kullanım kılavuzu; Free Run, SyncManager veya DC modlarından hangisini desteklediğini gösterir.[4]

Bu sınırlama özellikle koordineli robotik ve çok eksenli motion uygulamalarında kritiktir. Ağ senkron olabilir fakat sürücünün iç örnekleme zamanı, mekanik sistem veya sensör gecikmesi daha yavaşsa makinenin bütününün hassasiyeti yine o bileşenlerle sınırlanır.

7. Basit hat topolojisinde kablo kopması aşağıdaki cihazları erişilemez yapabilir

EtherCAT topolojisi hat, ağaç, yıldız ve dallanmış düzenlere izin verir; ancak fiziksel yol yine önemlidir. Yedeklilik kurulmamış tek bir hat üzerinde kablo kopması veya ilgili düğümün iletişim yolunu kaybetmesi, kopmanın ötesindeki cihazların MainDevice tarafından erişilememesine yol açabilir.

EtherCAT kablo yedekliliği bu riski azaltabilir: ETG, son düğümden MainDevice'in ikinci Ethernet portuna dönüş kablosu ile halka oluşturulmasını tarif eder. Fakat bu özellik ikinci MainDevice portu, uygun MainDevice stack desteği ve yapılandırma ister; standart tek hat kurulumunun otomatik özelliği değildir.[5] Ayrıca MainDevice'in kendisinin arızasına karşı ayrı kontrolör/Hot Standby mimarisi gerekir.

8. MainDevice merkezî ağ yöneticisidir

Bir EtherCAT segmentinde aktif EtherCAT çerçevelerini gönderen ve ağ erişimini organize eden taraf MainDevice'dir. Bu deterministik yapının temelidir; aynı zamanda kontrol mimarisinin MainDevice'e bağımlı olduğu anlamına gelir. MainDevice uygulaması durursa normal çevrimsel haberleşme de durur. Yüksek kullanılabilirlik isteniyorsa kontrolör yedekliliği ayrıca tasarlanmalıdır.[4]

Bu nokta genel master/slave iletişim modeli ile benzer görünse de EtherCAT'ın erişim yöntemi ve on-the-fly mekanizması kendine özgüdür. MainDevice arızasını kablo yedekliliğiyle aynı problem sanmamak gerekir.

9. SubDevice-to-SubDevice iletişim serbest bir peer-to-peer LAN değildir

ETG'ye göre SubDevice-to-SubDevice veri aktarımı mümkündür; ancak topolojiye bağlıdır. “Upstream” cihazdan “downstream” cihaza veri uygun eşlemeyle tek çevrimde ulaşabilirken, topolojiden bağımsız SubDevice-to-SubDevice aktarım iki çevrim gerektirir. Bunun nedeni ağ ortamına erişimi MainDevice'in yönetmesidir.[6]

Dolayısıyla EtherCAT'ı sıradan switched Ethernet'teki gibi her düğümün istediği anda başka bir düğüme bağımsız paket gönderdiği ağ olarak düşünmek doğru değildir. Bu mimari deterministik kontrol için avantajdır; fakat tamamen dağıtık peer-to-peer uygulamalarda tasarım kısıtı olabilir.

10. “EtherCAT uyumlu” cihazlar aynı işlev setini sunmak zorunda değildir

Conformance, farklı üreticilerin aynı EtherCAT ağında birlikte çalışabilmesinin temel ön koşuludur; ancak uygulama özellikleri yine cihazdan cihaza değişir. PDO yapısı, CoE nesneleri, DC desteği, FoE/EoE, Hot Connect, sürücü profili ve vendor-specific nesneler aynı olmayabilir.[7]

Bu nedenle yalnız “EtherCAT” logosuna bakarak iki servo sürücünün aynı PDO haritasını veya aynı motion modlarını desteklediği varsayılmaz. ESI dosyası, ürün kodu, revision ve gerçek üretici kılavuzu kontrol edilmelidir. EtherCAT ile entegre edilen cihazlar sayfasında seçim mantığı ayrıca ele alınır.

11. MainDevice özellikleri de aynı değildir

ETG, MainDevice uygulamalarını desteklenen özelliklere göre sınıflandırır; kaynakları sınırlı gömülü sistemlerde bazı opsiyonel işlevler bilinçli olarak bulunmayabilir. Bu nedenle kablo yedekliliği, Hot Connect, DC konfigürasyonu veya belirli mailbox işlevlerini “EtherCAT MainDevice ise kesin vardır” diye varsaymak doğru değildir.[4]

Hot Connect için de ürün özelinde grup sayısı veya DC/yedeklilik kombinasyonu gibi sınırlamalar olabilir. ETG, bu sınırların MainDevice dokümantasyonunda belirtilmesi gerektiğini açıklar.[8] Bu yüzden mühendislik yazılımı ve MainDevice seçimi fiziksel cihaz seçiminden ayrı bir adımdır.

12. Standart Ethernet cihazı EtherCAT SubDevice değildir

EtherCAT fiziksel olarak Ethernet kullanır; fakat sıradan kamera, yazıcı, PC veya Ethernet sensörü ESC olmadan EtherCAT SubDevice gibi davranmaz. Standart Ethernet cihazları, EoE destekli bir Switchport üzerinden EtherCAT ortamına entegre edilebilir. EoE, Ethernet çerçevelerini EtherCAT mailbox kanalı üzerinden tüneller.[9]

Bu nedenle herhangi bir RJ45 haberleşme portunu EtherCAT zincirine araya takmak doğru değildir. Uygun EtherCAT Switchport, gateway veya protokol dönüşüm cihazı gerekir. Ethernet üzerinde çalışan protokoller ile EtherCAT cihaz rolü birbirinden ayrılmalıdır.

13. EoE gerçek zamanlı kontrol hattını normal Ethernet omurgasına dönüştürmez

EoE sayesinde HTTP, TCP/IP veya standart Ethernet cihaz trafiği taşınabilir; fakat ETG, EoE destekleyen SubDevice'ların işlem/bellek kapasitesinin genellikle bir tam Ethernet çerçevesini sırayla işleyecek düzeyde olduğunu ve MainDevice'in birden fazla EoE çerçevesini paralel başlatmaktan kaçınması gerektiğini belirtir.[9]

Bu nedenle yüksek bant genişlikli görüntü aktarımını “EtherCAT zaten Ethernet, kamerayı EoE'den geçiririz” diye boyutlandırmak doğru değildir. Gerçek zamanlı süreç trafiği ile IT/veri trafiğinin bant genişliği ve gecikme gereksinimleri ayrı hesaplanmalıdır.

14. Working Counter güçlüdür ama tek başına arıza sebebini söylemez

Working Counter (WKC) beklenen işlemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini çevrimsel olarak kontrol etmek için çok değerlidir; ancak ETG teşhis rehberi WKC sonucunu temelde “doğru / geçersiz” bilgi olarak tanımlar. Geçersiz WKC; cihazın fiziksel olarak ulaşılamaması, resetlenmesi veya Operational durumda olmaması gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir.[10]

Yani “WKC hatası var = kesin kablo arızası” denmez. Link status, port error counter'ları, AL status, ESM durumu ve planlanan/gerçek topoloji birlikte okunur. Bu ayrım özellikle SCADA veya HMI'da son geçerli değerin ekranda kalabildiği arızalarda önemlidir.

15. FSoE, siber güvenlik veya bütün makinenin emniyet seviyesi değildir

Safety over EtherCAT (FSoE) fonksiyonel emniyet verisinin iletişimi için kullanılır. Bu, EtherCAT ağını genel anlamda siber saldırılara karşı güvenli hale getirmez ve tek başına makinenin belirli bir SIL seviyesini sağladığını kanıtlamaz. Emniyet fonksiyonunun sensör, mantık ve aktüatör zinciri ayrıca doğrulanmalıdır.

Aynı şekilde endüstriyel siber güvenlik; ağ segmentasyonu, erişim kontrolü, yönetim düzlemi ve diğer önlemlerle ayrı ele alınır. EtherCAT güvenliği sayfasında bu iki alan karıştırılmamalıdır.

16. Maliyet bir protokol sınırı değil, proje sınırıdır

EtherCAT'ın kendisi için “pahalı lisans zorunludur” genellemesi doğru değildir. ETG üyeliği ve Vendor ID ücretsizdir; MainDevice teknoloji lisansı da royalty-free modeldedir. Fakat yüksek performanslı kontrolör, servo, EtherCAT I/O, uygun kablo, mühendislik runtime'ı ve devreye alma zamanı toplam proje maliyetini artırabilir. Bu konu ayrı EtherCAT lisanslama ve maliyet rehberinde değerlendirilmelidir.

Basit, yavaş ve birkaç I/O'lu bir makinede EtherCAT'ın performans kapasitesinin büyük bölümü kullanılmayabilir; çok eksenli EtherCAT servo uygulamasında ise aynı mimari toplam donanım ve entegrasyon işini azaltabilir. Dolayısıyla maliyet avantajı veya dezavantajı protokol adından değil, uygulama gereksiniminden çıkarılır.

Projede sınırı bulmak için beş kontrol

1. Kullanılacak MainDevice'in gerçek cihaz, PDO baytı, çevrim ve opsiyonel özellik sınırlarını üretici dokümanından alın. 2. En yavaş sensör/I/O/servo iç işleme süresini ağ çevriminden ayrı yazın. 3. Kablo güzergâhı, EMC, hareket ve çevre koşullarını ETG.1600'e göre kontrol edin. 4. DC, Hot Connect, redundancy, CoE/FoE/EoE gibi özellikleri her cihaz için ESI/kılavuzdan doğrulayın. 5. Hedef çevrimde gerçek süreç veri miktarını ve MainDevice CPU yükünü ölçün. Bu beş madde, teorik maksimumlardan daha gerçekçi bir EtherCAT kapasite resmi verir.

Kaynaklar

[1] EtherCAT Technology Group, EtherCAT Technology / Implementation: https://www.ethercat.org/en/technology.html

[2] EtherCAT Technology Group, ETG.1600 EtherCAT Installation Guideline, v1.0.4: ETG.1600 Installation Guideline

[3] Beckhoff, EL1008 EtherCAT Terminal: 8 kanal, 24 V DC, 3 ms giriş filtresi

[4] EtherCAT Technology Group, Technology – Distributed Clocks and MainDevice implementation: ETG Technology

[5] EtherCAT Technology Group, High Availability / Cable Redundancy: ETG Technology, High Availability Requirements

[6] EtherCAT Technology Group, FAQ – SubDevice-to-SubDevice communication: https://www.ethercat.org/en/faq.html

[7] EtherCAT Technology Group, FAQ – Conformance and interoperability: ETG FAQ

[8] EtherCAT Technology Group, Hot Connect – implementation aspects and product-specific limits: ETG Hot Connect

[9] EtherCAT Technology Group, Ethernet over EtherCAT (EoE): ETG EoE

[10] EtherCAT Technology Group, EtherCAT Diagnosis for Users: Working Counter and diagnostic procedure