Merhaba dostlar,

Üç kablolu kontrol sistemi (3-wire control), hız kontrol cihazları için kullanılan bir kontrol yöntemidir. Burada inverter ile bir kontrol cihazı (mesela bir start butonu veya PLC) arasında üç tel kullanılarak haberleşme sağlanır. Bu teller: "çalıştır" (start), "durdur" (stop) ve "ortak" (common) telleridir.

Bu yapılandırmada kontrol cihazı, sürücüye bu üç tel üzerinden kontrol sinyalleri gönderir. Sürücü, bu sinyalleri okuyup motora başlat/durdur komutlarını ve bazen hız/tork ayarlarını uygular. Aşağıdaki görselde tipik bir üç kablolu bağlantı örneğini görebilirsiniz:

3-kablolu kontrol sistemi, inverteri kontrol etmek için pratik ve uygun maliyetli bir yöntemdir. Kontrol cihazı ile sürücü birbirine yakınsa ve gelişmiş (ekstra) kontrol fonksiyonlarına ihtiyaç yoksa sıkça tercih edilir. Ama daha fazla esneklik ve kontrol gerektiğinde farklı kablolama veya dijital kontrol yöntemleri kullanılır.

2-kablolu kontrol ise, çok daha basit: Sadece iki tel üzerinden kontrol sinyali gönderilir ve alınır. Bir tel sinyal gider, diğeri geri dönüş (common) olur. Bu yöntem ucuz ve hızlıdır ama sistemden geri bildirim (feedback) almak mümkün değildir.

3-kablolu sistemde, iki kablolu yapıdaki "çalıştır" ve "durdur" tellerine ek olarak bir de "ortak" (common) tel bulunur. Ortak tel sayesinde kontrol edilen cihazdan sistem durumunu veya basit arıza bildirimlerini almak mümkündür. Yani 3 kablo, sisteme hem esneklik hem de basit bir “geri bildirim” imkanı tanır. Tabii daha karmaşık ve pahalı olabilir.

+ Hız kontrol Cihazları Ana sayfa

+ Sink/source Nedir?

+ Master/Slave Nedir?

+ Yükselen/düşen kenar nedir?

Editörden Notlar / Kişisel Yorumlar:

- 3-kablolu kontrol, piyasada en çok “start-stop butonlu” klasik inverter panolarında rastladığım, arızada hemen kavranabilen, sade bir metottur.
- 2-kablolu ile maliyet düşer ama ciddi projede geri bildirim alınamayan sistemin “kör” çalıştığını da unutmayın.
- Yeni nesil PLC ve sürücülerde artık doğrudan dijital girişler üzerinden hem 2, hem 3 kablolu yöntem birlikte desteklenir. Esnek olun, önce paneldeki mevcut buton düzenine bakın.

- Pratikte, kablolama hatalarının %80’i bu “ortak tel” yüzünden çıkar; tesisatta tel karışıklığına dikkat edin.

- Giriş seviyesi teknisyenlere önerim: Hangi yöntem olursa olsun, bağlantı şemasını A4 kağıda büyükçe çizin, devreyi elle test etmeden asla devreye almayın. "Göz kararı" ile yapılan sistemler çoğu zaman ilk çalıştırmada patlar!