servo motor nedir?

Endüstriyel servo motor ve hassas hareket kontrolü

Servo motor nedir?

Servo motor, uygun sürücü ve geri besleme sistemiyle birlikte konum, hız ve tork kontrolü için kullanılan elektrik motorudur. CNC ekseninin belirli noktada durması, robot kolunun bir parçayı yerleştirmesi veya paketleme makinesinin doğru anda kesim yapması gibi işlerde kullanılır. Servo sistemin temel özelliği, istenen hareketi gerçekleşen hareketle karşılaştırmasıdır.

Motor, sürücü ve geri besleme nasıl çalışır?

Motor hareketi üretir; servo sürücü motorun akımını ve gerilimini yönetir. Enkoder veya resolver milin konumunu bildirir; hız, bu bilginin zamana göre değişiminden elde edilebilir. Hareket komutu PLC’den, hareket kontrolöründen veya sürücünün kendi programından gelebilir.

Kapalı döngü kontrol sırasında sürücü, komut ile geri besleme arasındaki takip hatasını hesaplar ve motoru buna göre düzeltir. Örneğin hedef 90°, ölçülen açı 88° ise hata 2° olur. Pozisyon kontrolü bu farkı azaltmaya çalışır; sonuç yük, ayarlar ve sistem sınırlarına bağlıdır.

Servo milinin hedef açıya yaklaşması Mavi kol sıfır dereceden doksan dereceye ilerler. Kesikli çizgi hedefi gösterir. Bu, geri besleme mantığını anlatan temsili bir harekettir. Hedef: 90° 0° Hedef − ölçülen konum = hata 90° − 88° = 2° Sürücü hatayı azaltacak torku ayarlar. Başlat Durdur Temsili hareket; her tekrar başlangıç konumuna döner.

Enkoder torku doğrudan ölçmez. Tipik servo sürücüler, motor akımını ölçüp düzenleyerek ve motor verilerini kullanarak tork kontrolü sağlar. Mildeki gerçek yük torkunun ayrıca ölçülmesi gereken uygulamalarda tork sensörü kullanılabilir.

Servo yalnızca pozisyon için mi kullanılır?

Hayır. Konum, hız ve tork modları farklı ihtiyaçlara cevap verir. Hız kontrolü ile pozisyon kontrolü arasındaki seçim, makinenin hangi büyüklüğü takip etmesi gerektiğine bağlıdır.

Kontrol modu Amaç Örnek
Konum kontrolü Belirlenen açıya veya noktaya gitmek CNC ekseni, döner indeksleme tablası
Hız kontrolü Değişen yük altında istenen hızı izlemek Senkron çalışan besleme merdanesi
Tork kontrolü Motorun ürettiği döndürme momentini ayarlamak Sarım mekanizması, kontrollü sıkma

Sarımda tork kontrolü yararlıdır; ancak sabit tork her çapta aynı malzeme gerginliği demek değildir. Bobin yarıçapı değiştikçe gerekli tork da değişir.

AC servo, DC servo ve enkoder seçenekleri

AC veya DC adı, tek başına motorun küçük ya da büyük güçte olduğunu söylemez. Endüstriyel uygulamalarda fırçasız, kalıcı mıknatıslı senkron servo motorlar yaygındır; fırçalı DC, doğrusal ve doğrudan tahrikli servo çözümleri de bulunur. Karar, motorun adı kadar sürücü uyumluluğuna ve uygulama gereksinimlerine dayanmalıdır.

Mutlak enkoder ile artırımlı enkoder farklı konum bilgileri sağlar. Enerji kesintisinden sonra referans arama gereksinimi, enkoderin tek veya çok turlu yapısına ve makinenin referans düzenine bağlıdır. Mutlak enkoder her makinede referans aramayı ortadan kaldırmaz.

Servo mu, step motor mu?

Servo ve step motor karşılaştırmasında hareket profili belirleyicidir. Servo, hızlı yön değiştirme ve değişken yükte hareket takibi için avantaj sağlayabilir. Geleneksel step sistemler basit konumlandırmada ekonomik olabilir; kapalı döngü step seçenekleri de vardır. Her eksene servo takmak otomatik olarak daha iyi sonuç vermez.

Seçimde yalnızca watt değerine bakmayın

Motor ve sürücüyü birlikte seçerken sürekli tork, tepe tork, hız, yük ataleti ve çalışma çevrimi değerlendirilmelidir. Yük ve tahvil hesabı mekanik aktarımı hesaba katar; seçim parametreleri ise besleme, geri besleme ve ortam koşullarını tamamlar. Tork ile güç aynı büyüklük değildir.

Dururken yükü elektriksel olarak tutmak için motor torku ve akım gerekebilir. Frenli servo motorun tutma freni ise ayrı bir parçadır; normal çevrimlerde motoru sürekli durdurmak için kullanılan çalışma freniyle karıştırılmamalıdır.

Editörün notu

Yüksek enkoder çözünürlüğü, makinenin aynı doğrulukta çalışacağını garanti etmez. Redüktör boşluğu, kayış esnemesi, kaplin ve gövde rijitliği, montaj ve sürücü ayarları sonucu etkiler. Motor milini ölçen enkoder, yük tarafındaki tüm mekanik hataları göremez. Verimlilik de motor türünden tek başına çıkarılamaz; gerçek yük ve çalışma çevrimi değerlendirilmelidir.

Konuyu bir adım ileri taşıyın

Auto-tune nasıl çalışır? · Mekanik titreşim neden oluşur? · Planet redüktör ne işe yarar?

Teknik kaynaklar

Oriental Motor — Servo Motor Features · Kollmorgen — What Is a Servo Motor? · Kollmorgen — Current Loop · Kollmorgen — Motor Selection · Oriental Motor — Servo and Stepper Comparison · Kollmorgen — Holding Brakes