Flaşör zaman rölesi nedir?

Flaşör zaman rölesi nedir?

Tek bir gecikme yerine tekrarlanan çalışma çevrimi

Flaşör zaman rölesi, çıkışını belirli sürelerle etkinleştirip bırakarak aynı işlemi tekrarlayan bir kumanda cihazıdır. Bir lambayı 2 saniye yakıp 3 saniye söndürmek bunun basit bir örneğidir. Zaman rölesi burada yalnızca bir kez beklemez; çalışma koşulu sürdükçe çalışma ve bekleme sürelerinden oluşan çevrimi tekrarlar. Kataloglarda flasher, flicker, cyclic veya repeat cycle gibi adlarla karşılaşılabilir.

Editörün notu: Her flaşörde çalışma ve bekleme süresi ayrı ayrı ayarlanamaz. Simetrik modellerde iki süre eşittir; asimetrik veya çift zaman ayarlı modellerde farklı seçilebilir. Ayrıca cihazın elektronik zamanlama yapması, yük çıkışının mutlaka yarı iletken olduğu anlamına gelmez. Kontaklı ve yarı iletken çıkışlı ürünler ayrı değerlendirilmelidir.

İlk anda yanar mı, önce bekler mi?

ON-start, çalışma ile başlayan çevrim: Başlatma koşuluyla çıkış hemen etkinleşir; çalışma süresi sonunda bırakır, bekleme süresi sonunda yeniden etkinleşir. OFF-start, bekleme ile başlayan çevrim: İlk aşama beklemedir; çıkış bu süre dolduktan sonra etkinleşir. Bazı çok işlevli modellerde başlangıç davranışı seçilebilir, bazı ürünlerde farklı model kodlarıyla sunulur.

Çalışma diyagramında besleme, varsa kontrol girişi ve çıkış birlikte incelenmelidir. Çevrimi enerji verilmesi veya ayrı bir giriş başlatabilir. Kumanda kesildiğinde ya da enerji geri geldiğinde sıfırlama, yeniden başlama ve süreyi koruma davranışları modele bağlıdır. İlk çıkışın ne zaman oluşacağı, özellikle aralıklı çalışan bir mekanizmada önemlidir.

İki saniye yanık, üç saniye sönük

Aşağıdaki örnek çalışma ile başlayan bir çevrimi gösterir. Başlat düğmesine basıldığında lamba 2 saniye yanar, 3 saniye sönük kalır ve bu düzen tekrarlanır. Durdur gösterimi bitirir ve başlangıç durumuna döndürür. Zaman diyagramı ile lamba aynı çevrimi izler; gösterim bir elektrik bağlantı şeması değildir.

İki saniye yanık, üç saniye sönük flaşör çevrimi Başlat ile lamba iki saniye yanar, üç saniye söner; çevrim Durdur düğmesine kadar tekrarlanır. Hareket azaltıldığında sabit zaman diyagramı gösterilir. Başlat Durdur Bekliyor Yanık: 2 s Sönük: 3 s Çevrim Yanık: 2 s Sönük: 3 s Çıkış 0 s 2 s 5 s Yanık: 2 s / Sönük: 3 s T = 5 s, D = 40%

Frekans ve görev oranı nasıl hesaplanır?

Bir tam çevrim süresi, çalışma ve bekleme sürelerinin toplamıdır: T = tON + tOFF. Örnekte 2 + 3 = 5 saniyedir. Tekrarlama frekansı f = 1 / T olduğundan 0,2 Hz elde edilir; bu, dakikada 12 tam çevrim demektir. Lambanın yanması ve sönmesi, tek çevrimin iki ayrı aşamasıdır.

Görev oranı D = tON / T × 100 bağıntısıyla bulunur; örnekte yüzde 40'tır. Eşit süreli simetrik çevrimde yüzde 50 olur. Zaman ayarlarında yalnızca “daha hızlı yanıp sönme” düşünülmemeli; açık ve kapalı süreler birlikte değerlendirilmelidir. Aynı görev oranı, aynı çevrim süresi anlamına gelmez.

Bu ilişki PWM ve darbe kontrolünde de kullanılır; ancak sıradan bir flaşör zaman rölesi, motor sürmeye veya LED parlaklığını yüksek frekansta ayarlamaya uygun bir PWM sürücüsü sayılmaz. Yavaş zaman oranlı anahtarlama ile yüksek frekanslı güç kontrolü farklı uygulamalardır.

Kontaklı çıkış mı, yarı iletken çıkış mı?

Kontaklı bir modelin rölesi her çevrimde mekanik olarak çalışır. Beş saniyelik çevrim, saatte 720 tam açma-kapama çevrimi demektir. Bu nedenle yük altındaki elektriksel ömür ve izin verilen anahtarlama sıklığı önemlidir. Sık anahtarlamada yarı iletken çıkış değerlendirilebilir; AC/DC uyumu, kaçak akım, iletim kaybı ve soğutma gereksinimi ayrıca kontrol edilir.

Çıkış yapısındaki potansiyelsiz kontak, yük için kendi başına gerilim üretmez. NO kontak çıkış etkinleşince kapanır; NC ters davranır. İki değiştirici kontak da aynı zamanlama kararına bağlı çalışabilir. İki kontak bulunması, iki bağımsız flaşör kanalı bulunduğunu göstermez.

Bağlantı ve model seçiminde nelere bakılır?

Devre kurulurken önce besleme gerilimi, ardından başlatma yöntemi ve çıkış bağlantısı belirlenir. Harici kumanda girişi varsa bunun gerilimli giriş mi, potansiyelsiz kontak girişi mi olduğu kontrol edilir. Aynı soket veya aynı pin sayısı, farklı modellerin doğrudan birbirinin yerine takılabileceğini garanti etmez.

Seçimde çalışma ve bekleme aralıkları, ilk aşama, ayar doğruluğu, sıfırlama süresi ve yük kapasitesi birlikte ele alınır. LED lambanın düşük sürekli akımı, kalkış akımının da düşük olduğunu garanti etmez. Motor, valf veya kontaktör bobini gibi yüklerde de ilgili yük sınıfı ve üreticinin koruma önerileri dikkate alınır.

Düğmeyle hızlı ayar için analog ayarlı modeller, sayısal değer ve uygun üründe kalan süreyi görmek için dijital modeller değerlendirilebilir. Ekrandaki basamak sayısı, ayar hatası ve tekrarlanabilirlik aynı özellik değildir. Gereken zaman toleransı teknik verilerden karşılaştırılmalıdır.

Nerelerde yararlıdır, nerede yetersiz kalır?

Endüstriyel kumanda uygulamalarında ikaz lambası, aralıklı sesli uyarı veya uygun tasarlanmış periyodik çalışma için kullanılabilir. Uygun çalışma ve dinlenme süreleri, otomasyon süreçlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir; ancak pompayı süreyle çalıştırmak sıvı seviyesini ya da verilen hacmi ölçmez. Bariyer üzerindeki yanıp sönen lamba da tek başına koruyucu güvenlik işlevi sağlamaz.

Birden fazla koşul, farklı işlem adımları veya sensöre göre karar gerekiyorsa programlanabilir zaman rölesi ya da uygun bir kontrolör daha elverişli olabilir. Yalnızca bir kez gecikmeli çalışma için ON-delay, sinyal kesildikten sonra bir süre daha çalışma için OFF-delay işlevi değerlendirilir. Basit zamanlama ile tekrarlanan çevrim birbirinden ayrılmalıdır.

Her gün belirli saatte açılıp kapanma ise gerçek zaman saatli zamanlayıcı gerektiren farklı bir ihtiyaçtır. Flaşörün 5 saniyelik çevrimi, saat 08.00'de çalışmasını sağlayan bir takvim programı değildir.

Çevrim beklenenden farklıysa

Arıza incelemesinde önce ON-start/OFF-start seçimi, zaman birimi, iki süre ayarı ve kumanda sinyalinin devamlılığı kontrol edilir. Çok kısa yeniden başlatma aralığı, cihazın tam sıfırlanmasını engelleyebilir. Çıkış LED'i yanıp sönerken lamba sabit kalıyorsa NO/NC seçimi, kontak, yük devresi ve varsa yarı iletken çıkışın kaçak akımı incelenir. Ayar değişikliğinin hemen mi, sonraki çevrimde mi geçerli olduğu da kullanım kılavuzundan doğrulanır.

İlgili ürünler ve konular

Zaman röleleri, analog zaman röleleri, zaman rölesi fiyatları ve zaman rölesi çeşitleri.