Basit zaman rölesi nedir?

Bir kumanda sinyalini belirli süreyle ilişkilendirmek
Değerli arkadaşlar merhaba. Basit zaman rölesi, bir başlatma koşulu ile çıkışın değişmesi arasına belirli bir zaman ilişkisi koyan kumanda cihazıdır. Örneğin bir sinyal geldikten 3 saniye sonra çıkışı etkinleştirebilir veya sinyal kalktıktan sonra çıkışı bir süre daha etkin tutabilir. Zaman rölesinin yapacağı iş, çalışma işlevi, süre ayarı ve bağlantı biçimiyle belirlenir.
Editörün notu: “Basit” ifadesi, cihazın mutlaka mekanik, analog ayarlı veya tek kontaklı olduğu anlamına gelmez. Genellikle sınırlı sayıda temel zamanlama işlevi kastedilir. Çok fonksiyonlu bir model de tek bir gecikme işinde kullanılabilir; önemli olan, seçilen modun devrede istenen davranışı vermesidir.
Süreyi ölçen bölüm ile çıkış farklıdır
Elektronik bir zaman rölesinin temel bölümleri; besleme, varsa kontrol girişleri, zamanlama devresi ve çıkış katıdır. Elektronik devre süreyi izler; sonunda elektromekanik röle kontağı veya yarı iletken çıkış çalıştırılabilir. Bu nedenle içinde kontak bulunması, zamanın dişlilerle ölçüldüğünü göstermez. Mekanik ve motorlu zamanlayıcılar farklı bir yapıdır.
Solid-state timer adı da tek başına çıkışın SSR olduğunu kanıtlamaz; elektronik zamanlama bölümünü anlatıyor olabilir. Yarı iletken çıkışlı zamanlayıcılarda çıkış teknolojisi, AC/DC uyumu ve yük sınırları ayrıca incelenir. Elektronik zamanlama ve temassız yük anahtarlama ayrı özelliklerdir.
Üç temel çalışma davranışı
Çekmede gecikme, ON-delay: Gecikmeli açma modunda başlatma koşulu oluşur ve süre sayılır; süre tamamlanınca çıkış etkinleşir. Aşağıdaki örnekte giriş sinyalinin gecikme boyunca devam ettiği varsayılmıştır. Giriş erken kaldırılırsa çıkış etkinleşmeden zamanlama sıfırlanır.
Bırakmada gecikme, OFF-delay: Gecikmeli kapanma modunda çıkış, kumanda sinyali kaldırıldıktan sonra ayarlanan süre kadar daha etkin kalabilir. Sinyalle tetiklenen birçok modelde beslemenin devam etmesi gerekir. Beslemenin kesilmesiyle çalışan özel modellerin davranışı ayrıdır; cihazın zaman diyagramı esas alınır.
Tekrarlı çalışma: Flaşör zaman rölesi açık ve kapalı sürelerini tekrarlar. Bazı modellerde süreler eşittir; bazılarında bağımsız ayarlanır. Tek gecikme, belirli süreli çıkış ve tekrarlayan çevrim aynı işlev değildir.
Üç saniyelik çekmede gecikmeyi deneyin
Başlat, örnekteki giriş sinyalini 6 saniye etkin tutar. Sayaç 3 saniyeyi tamamlayınca lamba yanar; 6. saniyede giriş ve çıkış kapanır. Sıfırla denemeyi istediğiniz anda keser. Gösterim bir zamanlama örneğidir; elektrik bağlantı şeması değildir.
Süre nasıl ayarlanır?
Önce işlev, ardından saniye, dakika veya saat birimi ve uygun zaman aralığı seçilir. Son olarak düğme veya sayısal değer ayarlanır. Örneğin “3” değeri, seçilen kademeye göre 3 saniye ya da 3 dakika olabilir. Zaman ayarlarında yalnızca düğmeye bakmak, birim veya kademe hatasını gizleyebilir.
Ayar çözünürlüğü, gerçek zaman doğruluğu ve tekrarlanabilirlik farklıdır. Bir cihazın her çevrimde yaklaşık aynı sürede çalışması, kadrandaki değere hatasız uyduğu anlamına gelmez. Gerekli doğruluk, besleme ve sıcaklık koşulları teknik föyden kontrol edilir.
Besleme, giriş ve kontak nasıl ayrılır?
Zamanlama devresi kurulurken üç soru cevaplanır: Cihaz hangi gerilimle beslenir? Saymayı enerji verilmesi mi, ayrı bir giriş mi başlatır? Çıkış hangi yükü anahtarlayacaktır? 24 V DC ve 230 V AC modeller aynı bağlantıyla birbirinin yerine kullanılmaz. Aynı pin sayısı da aynı soket düzenini garanti etmez.
Potansiyelsiz kontak, dış devreyi açıp kapatan bir anahtardır; kendi başına çıkış gerilimi üretmez. NO normalde açık, NC normalde kapalı kontağı belirtir; zamanlama sırasında nasıl değiştikleri seçilen moda bağlıdır. Seçim ve kurulumda kontak gerilimi, yük türü, kalkış akımı ve anahtarlama sıklığı birlikte değerlendirilir. Gerektiğinde yük, uygun bir ara röle veya kontaktör üzerinden kumanda edilir.
Uygulama örnekleri ve sınırları
Basit zaman röleleri; sıralı başlatma, fanın çalışmaya devam etmesi, kısa bekleme veya belirli süreli bir işlem gibi elektrik kumanda uygulamalarında kullanılabilir. Ancak motoru gecikmeli başlatmak, motor akımına veya hızına rampa uygulamak değildir. Aynı şekilde pompayı süreyle çalıştırmak, su seviyesini ölçmez.
Yıldız–üçgen geçişinde uygun çıkış düzeni ve geçiş aralığı gerekir. Her gün belirli saatte çalışma için gerçek zaman saatli zamanlayıcı, gün batımını izleyen aydınlatma için astronomik zamanlayıcı seçilir. Gecikme, günlük saat programı ve güneşe göre anahtarlama farklı ihtiyaçlardır.
Genel amaçlı zaman rölesi, acil durdurma veya koruyucu kapı güvenlik rölesinin yerine kullanılmaz. Güvenlik işlevleri arıza algılama, yeniden başlatmayı engelleme ve uygun çıkış davranışı gibi ek gereklilikler içerir. Güvenlikle ilgili gecikme gerekiyorsa, o işlev için uygun güvenlik donanımı ve doğrulanmış devre tasarımı gerekir.
Basit bir iş için hangi tip seçilir?
Düğmeyle hızlı ayar için analog ayarlı zaman rölesi, sayısal ayar ve uygun modelde kalan süreyi görmek için dijital zaman rölesi değerlendirilebilir. Birden fazla adım veya koşul gerekiyorsa programlanabilir zaman rölesi daha uygun olabilir. En çok fonksiyonlu ürün yerine, gerekli işlevi doğru ve anlaşılır biçimde yapan ürün seçilmelidir.
Çalışmıyorsa önce ne kontrol edilir?
Besleme, seçilen mod, zaman birimi, başlatma sinyali ve çıkış bağlantısı sırayla incelenir. Çok kısa tetikleme darbesi bazı modellerce algılanmayabilir. Yetersiz sıfırlama süresi de bir sonraki çevrimin yanlış başlamasına neden olabilir. Gereken en kısa giriş darbesi ve enerjisiz kalma süresi modele bağlıdır.
Arıza incelemesinde çıkış LED'i ile gerçek kontak davranışı karıştırılmamalıdır. LED yanarken yük çalışmıyorsa kontak, soket ve yük devresi ayrıca kontrol edilir. Bir anlık buton darbesiyle tam çevrim bekleniyorsa cihazın bu işlevi desteklediği doğrulanmalıdır; sıradan çekmede gecikme devresi kendiliğinden hafızalı değildir.
İlgili ürünler ve konular
Zaman röleleri, analog zaman röleleri, zaman rölesi fiyatları ve zaman rölesi çeşitleri.