Yarı iletken hızlı sigortalar, güç diyotları, tristörler ve güç dönüştürücülerindeki yarı iletken elemanlar için geliştirilen akım sınırlayıcı koruma ürünleridir. Doğrultucu, sürücü, güç kontrolü ve UPS uygulamalarında, arıza akımının oluşturduğu zorlanmayı azaltmak amacıyla seçilir. Silindirik, bıçaklı ve cıvatalı bağlantılı çeşitlerde elektriksel özelliklerle mekanik uyum birlikte değerlendirilir.

Yarı iletken hızlı sigorta nasıl çalışır?

Sigortanın içindeki eriyen eleman, üzerinden geçen akımın etkisiyle ısınır. Yeterli arıza akımında bu eleman erir; oluşan ark, sigortanın yapısına uygun biçimde söndürülerek devre açılır. Akım sınırlama bölgesinde çalışan uygun bir sigorta, kısa devre akımının tepe değerini ve devrede oluşan ısıl zorlanmayı sınırlar. Açma süresi, arıza akımına ve ürünün zaman–akım karakteristiğine bağlıdır; bütün modeller için ortak bir mikrosaniye değeri kullanılamaz.

Sigorta türleri arasındaki fark, yalnız gövde malzemesi veya dış görünüş değildir. Aynı boyuttaki iki ürünün koruma sınıfı, açma karakteristiği ve kesme kapasitesi değişebilir. Yarı iletken korumasına yönelik ürünlerde IEC 60269-4 kapsamı ve üreticinin ilgili ürün verileri dikkate alınır.

Seçimde birlikte değerlendirilecek altı özellik

Nominal akım: Sigorta amper değeri, sürekli yük, tekrarlayan akım darbeleri ve ortam sıcaklığıyla birlikte değerlendirilir. Üreticinin yükleme koşulları esas alınır. Gerilim ve AC/DC uygunluğu: Ürünün ilgili devre türü için belirtilen gerilim değeri ve kullanım koşulları kontrol edilir.

Koruma sınıfı: Cihazın istediği aR/gR gibi sınıflandırma korunur. I²t ve açma karakteristiği: Toplam açma I²t değeri ile zaman–akım eğrisi, korunan elemanın dayanımı ve üreticinin koordinasyon verileriyle karşılaştırılır.

Kesme kapasitesi: Sigortanın, bulunduğu noktadaki beklenen kısa devre akımını belirtilen koşullarda kesebilmesi gerekir. Üzerindeki kA değeri normal çalışma akımı değildir. Ölçü ve bağlantı: Gövde boyutu, bıçak veya cıvata bağlantısı, delik aralığı ve yuva/bara uyumu birlikte kontrol edilir.

aR ve gR arasındaki fark

aR sınıfı, yarı iletkenler için kısmi aralıklı korumadır ve kısa devre koruması amacıyla kullanılır; aşırı yük koruması devrede ayrıca sağlanır. gR sınıfı ise yarı iletken korumasında aşırı yük ve kısa devre aralığını kapsar. Uygun sınıf, cihazın teknik dokümanındaki koruma düzenine göre belirlenir.

I²t değeri neden önemlidir?

I²t, akımın karesinin zaman boyunca birikimini ifade eder; birimi A²s’dir. Koruma sırasında oluşan ısıl zorlanmayı karşılaştırmada kullanılır; doğrudan joule cinsinden enerji değeri değildir. Erime öncesi I²t ile ark süresindeki I²t’nin toplamı, toplam açma I²t değerini oluşturur. Aynı amperdeki iki sigortanın bu değerleri farklı olabilir. Karşılaştırmada teknik belgedeki gerilim ve arıza koşulları da eşleştirilir.

AC/DC devre ve uygulama uyumu

AC için verilen gerilim veya kesme kapasitesi, DC kullanımına doğrudan taşınmaz. DC devrelerde çalışma gerilimiyle birlikte üreticinin belirttiği devre ve kesme koşulları incelenir. Sürücü uygulamasında sigortanın şebeke girişinde mi, doğrultucu kolunda mı yoksa DC barada mı kullanıldığı seçimi etkiler. IGBT ve MOSFET uygulamalarında elektronik koruma ile sigortanın görevi, cihaz üreticisinin belirlediği koruma düzeni içinde birlikte değerlendirilir.

Değişim ve sipariş için gereken bilgiler

Açmış sigorta değiştirilir; değiştirmeden önce sigortanın açma nedeni araştırılır. Yeni üründe tam kod, koruma sınıfı ve bağlantı uyumu esas alınır. İşlem sırasında sigorta değişimi güvenliği ve ekipman üreticisinin talimatları uygulanır; kapasitörlü güç devrelerinde üreticinin deşarj süresi ve gerilimsizlik kontrolü dikkate alınır.

Sigorta modellerini inceleyin. Aradığınız seçenek görünmüyorsa mevcut sigortanın tam kodunu ve okunaklı etiket fotoğrafını, cihaz modelini, AC/DC gerilimini, çalışma akımını ve bağlantı ölçülerini ilgili satıcıya iletin. Güncel fiyat, stok, teslimat ve satış koşulları ilgili ürün kaydından veya satıcıdan doğrulanır.