Toshiba Hakkında

Toshiba endüstriyel kontrol ürünleri ve motor sürücüleri

Toshiba Hakkında: Şirket Tarihçesi, Endüstriyel Sistemler ve Motor Sürücüleri

Toshiba Corporation, kökleri Japonya'nın elektrik ve makine sanayisinin gelişimine uzanan bir teknoloji ve sanayi şirketidir. Markanın geçmişinde tüketici elektroniği kadar elektrik motorları, jeneratörler, güç elektroniği, yarı iletkenler ve endüstriyel kontrol sistemleri de önemli yer tutar.

Otomasyon açısından Toshiba'yı değerlendirirken yalnızca bir inverter markasına bakmış olmayız. Elektrik enerjisinin üretilmesi, dönüştürülmesi, dağıtılması ve motor hareketine çevrilmesiyle ilgili farklı mühendislik alanlarında gelişmiş bir ürün geçmişiyle karşılaşırız.

Toshiba'nın kökeni: İki ayrı kuruluşun birleşmesi

Toshiba'nın tarihsel başlangıcı, Hisashige Tanaka'nın 1875 yılında Tokyo'da kurduğu telgraf ekipmanı atölyesine dayanır. Bu girişim daha sonra Tanaka Engineering Works ve Shibaura Engineering Works adlarıyla gelişerek ağır elektrik ekipmanları üreten bir kuruluş haline gelmiştir.

Diğer köken ise 1890 yılında Ichisuke Fujioka ve Shoichi Miyoshi tarafından kurulan Hakunetsu-sha şirketidir. Akkor lamba üretimiyle başlayan bu kuruluş, daha sonra Tokyo Electric Company adını almıştır.

Shibaura Engineering Works ile Tokyo Electric Company, 1939 yılında Tokyo Shibaura Electric adı altında birleşmiştir. Toshiba adı bu iki şirket adının birleşiminden doğmuştur. Japonca resmî şirket adı 1984 yılında Toshiba olarak değiştirilmiştir. Kuruluş ve birleşme süreci, Toshiba'nın resmî şirket tarihçesinde ayrıntılı olarak yer almaktadır.

Elektrik motorları ve ağır elektrik sanayisindeki geçmişi

Toshiba'nın motor ve enerji alanındaki geçmişi, tüketici elektroniğindeki büyümesinden çok daha eskidir. Şirketin öncülleri 1894 yılında 60 kW'lık ticari bir hidroelektrik jeneratörü üretmiş; motor tarafında ise 1895 yılında Japonya'nın ilk yerli endüksiyon motorlarından biri geliştirilmiştir.

Toshiba'nın resmî motor tarihçesinde, 1895 yılı için 6 kutuplu, 25 beygir gücünde iki fazlı endüksiyon motoru; 1897 yılı için ise 4 kutuplu, 1 beygir gücünde üç fazlı endüksiyon motoru kaydedilmiştir. Bu geçmiş, markanın motor teknolojisine sonradan eklenmiş bir ürün grubu olarak yaklaşmadığını gösterir.

İlerleyen dönemlerde elektrik motorları, transformatörler, jeneratörler, motor kontrol merkezleri ve güç dönüştürme sistemleri aynı endüstriyel portföy içerisinde gelişmiştir. Bugün Toshiba adıyla karşılaşılan endüstriyel makine ve ekipmanlar, bu farklı ürün gruplarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Elektronikten dijital altyapıya uzanan ürün geçmişi

Toshiba, 20. yüzyıl boyunca radyo, televizyon, ev aletleri, bilgisayar, tıbbi görüntüleme ve yarı iletken teknolojileri gibi alanlarda da ürünler geliştirmiştir. Ancak geçmişte Toshiba markasıyla üretilmiş bir cihazın bugün de aynı şirket birimi tarafından üretildiğini veya desteklendiğini varsaymak doğru değildir. Ürün grupları ve kurumsal yapılanmalar zaman içinde değişmiştir.

Toshiba'nın güncel faaliyet alanları; enerji çözümleri, dijital altyapı çözümleri, cihaz ve teknoloji alanları ile perakende ve baskı çözümlerini kapsamaktadır. Enerji üretimi ve dağıtımı, su ve çevre sistemleri, endüstriyel altyapı ve dijital hizmetler bu yapının farklı parçalarıdır.

Cihaz ve teknoloji tarafında güç yarı iletkenleri, mikrodenetleyiciler, optokuplörler ve diğer elektronik bileşenler yanında veri depolama ürünleri ve yarı iletken üretim ekipmanları da bulunur. Bu alan, bitmiş bir motor sürücüsünden farklı olarak elektronik sistemlerin bileşen seviyesindeki ihtiyaçlarına yöneliktir.

Toshiba'nın inverter geçmişi ve TOSVERT ailesi

Toshiba'nın endüstriyel ürün tarihçesinde, ilk genel amaçlı inverterinin üretim ve satış başlangıcı 1980 olarak belirtilir. Ardından 1982 yılında VF PACK-A serisi, 1986 yılında ise IGBT kullanan PWM kontrollü TOSVERT-130H1 ürünleştirilmiştir.

1989 yılında TOSVERT VF ailesi içinde genel amaçlı VF-S3, yüksek fonksiyonlu VF-A3 ve fan-pompa uygulamalarına yönelik VF-P3 serileri yer almıştır. 1993 yılında VF-A5, sensörsüz vektör kontrolü ve auto-tuning özellikleriyle ürün tarihçesine eklenmiştir.

Bu gelişim, Toshiba sürücülerinin yalnızca motor frekansını değiştiren cihazlardan; motor karakteristiğini dikkate alan, yük değişimlerine tepki veren ve otomasyon sistemiyle haberleşen kontrol cihazlarına doğru ilerleyişini gösterir.

Toshiba motor sürücüleri ne yapar?

Frekans inverteri, şebekeden aldığı elektrik enerjisini motorun çalışma ihtiyacına uygun çıkışa dönüştürür. Bir AC motorun hızını kontrol ederken çıkış frekansını ve gerilimini birlikte düzenler; kullanılan kontrol yöntemine göre motor akımını ve tork davranışını da yönetir.

Bu nedenle sürücünün görevi yalnızca motoru yavaşlatmak değildir. Kontrollü hızlanma ve yavaşlama, düşük hızda yeterli tork, yük değişimlerine uyum, motor koruması ve proses ihtiyacına göre hız ayarı da uygulamanın parçasıdır.

Toshiba sürücüleri; HVAC sistemleri, pompalar, fanlar, konveyörler ve kaldırma makineleri gibi farklı yüklerde kullanılabilir. Bununla birlikte pompa sürmek için seçilen bir cihazla hızlı yön değiştiren veya rejeneratif çalışan bir makinenin gereksinimleri aynı değildir.

Alçak gerilim ve orta gerilim sürücüleri

Toshiba'nın endüstriyel sürücü portföyü alçak gerilim ve orta gerilim ürün gruplarını içerir. Kompakt makine sürücüleri ile büyük motorların kontrolüne yönelik orta gerilim sistemleri farklı donanım, kurulum ve bakım gereksinimlerine sahiptir.

VF-nC3 ve VF-S15 gibi kompakt aileler ile VF-AS3 gibi yüksek fonksiyonlu aileler alçak gerilim uygulamalarında değerlendirilirken, T300MV2 gibi seriler ayrı bir orta gerilim ürün grubunda yer alır. Bir sürücünün kW değerinin yüksek olması, tek başına onun orta gerilim sürücüsü olduğu anlamına gelmez.

Motorlar, sürücüler, güç elektroniği ve endüstriyel otomasyon ürünleri Toshiba International Corporation'ın resmî endüstriyel ürün sayfasından incelenebilir.

Otomasyon AVM'de yer alan Toshiba sürücü serileri

Sitemizde VF-nC1, VF-nC3, VF-S11, VF-S15, VF-AS1 ve VF-PS1 gibi farklı nesillere ait sürücü sayfaları bulunmaktadır. Seri sayfalarından teknik özelliklere, mevcut kullanım kılavuzlarına ve arıza açıklamalarına ulaşabilirsiniz.

Bu serilerin tamamı aynı döneme veya aynı kullanım sınıfına ait değildir. Örneğin Toshiba'nın üretimi sona eren ürünler listesinde VF-S11 için 2003–2013 üretim dönemi ve önerilen alternatif olarak VF-S15 belirtilmektedir. Bir ürünün dokümanının erişilebilir olması, yeni cihaz üretiminin veya stok bulunabilirliğinin devam ettiği anlamına gelmez.

Endüstriyel otomasyon, PLC ve haberleşme

Toshiba'nın endüstriyel otomasyon portföyü yalnızca inverterlerden oluşmaz. Programlanabilir kontrolörler, dağıtılmış kontrol sistemleri, proses kontrolörleri ve ölçüm cihazları da farklı ürün grupları olarak yer alır. Bir tesiste motor sürücüsü, PLC ve diğer kontrol sistemleri birlikte çalışabilir.

Sürücünün otomasyon ağına nasıl bağlanacağı ise seri ve donanım seçimine bağlıdır. Örneğin VF-S15'te RS485 üzerinden Modbus RTU ve Toshiba protokolü standart olarak desteklenirken, PROFIBUS DP / PROFINET ve CANopen gibi ağlar uygun opsiyonlarla kullanılır.

Haberleşme üzerinden çalışma komutu, frekans referansı, motor akımı, hata durumu ve parametre bilgileri aktarılabilir. Ancak protokol adı aynı olsa bile parametre adresleri, veri biçimi ve kontrol sözcükleri farklı sürücü serilerinde değişebilir.

Teknik ayrım: Dahili PLC benzeri fonksiyonlar, pozisyon kontrolü, belirli bir haberleşme protokolü veya güvenlik fonksiyonu bütün Toshiba sürücülerinin ortak özelliği değildir. Her özellik, ilgili seri ve opsiyon donanımı üzerinden doğrulanmalıdır.

Programlanabilir fonksiyonlar ve devreye alma yazılımları

Bazı Toshiba sürücülerde belirli kontrol işlemleri sürücü içinde gerçekleştirilebilir. Örneğin VF-S15'in My Function-S özelliği, harici röle veya kontrol devresindeki bazı mantık işlemlerinin sürücüye alınmasını sağlar. Bu işlevin parametreleri için PCL001Z yazılımı kullanılabilir.

Bununla birlikte dahili mantık fonksiyonu, bağımsız bir PLC'nin bütün özelliklerine sahip olmak anlamına gelmez. Aynı şekilde hız kontrolü yapan her inverterin hassas pozisyon kontrolü yapabildiği de varsayılmamalıdır. Gerekli hareket fonksiyonu, geri besleme yapısı ve kontrol yazılımı birlikte değerlendirilmelidir.

Enerji verimliliği ve uygulamaya uygun seçim

Fan ve pompa uygulamalarında ihtiyacın üzerinde debi üretip bunu mekanik olarak kısmak yerine motor hızını proses talebine göre ayarlamak enerji tüketimini azaltabilir. Toshiba'nın enerji tasarrufu fonksiyonları da uygun uygulamalarda motor kayıplarını azaltmaya yönelik kontrol seçenekleri sunar.

Ancak her inverter uygulaması için sabit bir tasarruf oranı verilemez. Kazanç; yük karakteristiğine, mevcut kontrol yöntemine, çalışma süresine, motor verimine ve prosesin hangi hızlarda çalıştığına bağlıdır. Sabit torklu bir konveyör ile değişken debili bir santrifüj pompa aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Sürücü seçiminde motor gücünün yanında nominal akım, besleme gerilimi, düşük hızdaki tork ihtiyacı, aşırı yük kapasitesi, frenleme enerjisi, ortam sıcaklığı ve haberleşme gereksinimi dikkate alınmalıdır. Marka tercihi, bu teknik kontrollerin yerine geçmez.

IoT, dijitalleşme ve çalışma verilerinin kullanılması

Toshiba'nın dijital altyapı yaklaşımında fiziksel ekipmanlardan elde edilen verilerin yazılım ve analiz sistemleriyle birlikte kullanılması önem taşır. Nesnelerin interneti ve Endüstri 4.0 açısından motor sürücüsü; yalnızca hareket sağlayan bir cihaz değil, çalışma koşullarına ilişkin veri üreten bir saha bileşenidir.

Örneğin VF-AS3'ün Ethernet ve web sunucusu özellikleri, ekipmanın uzaktan izlenmesi ve çalışma verilerinin değerlendirilmesi için kullanılabilir. Buna karşılık eski bir VF-S11 veya VF-nC1'in aynı ağ özelliklerine sahip olduğu varsayılamaz; bağlantı için uygun haberleşme aksesuarı veya üst seviye kontrol sistemi gerekebilir.

Toshiba Corporation ile Toshiba Machine aynı ad değildir

Eski makinelerdeki servo sistemlerde Toshiba Machine adına da rastlanır. Toshiba Machine, Nisan 2020'de adını Shibaura Machine olarak değiştirmiştir. Bu değişiklik Toshiba Corporation'ın adının değiştiği anlamına gelmez; iki şirketin ürün ve doküman geçmişleri birbirine karıştırılmamalıdır.

Özellikle Toshiba BS Servo motor ve sürücüleri için araştırma yapılırken Toshiba Machine ve Shibaura Machine adlarıyla yayımlanmış belgeler birlikte incelenebilir. Doğru kılavuzun seçilmesinde belirleyici olan, sürücü ve motorun tam model kodudur.

Otomasyon AVM'de Toshiba teknik kaynakları

Bu bölüm, Toshiba'nın şirket geçmişi ile endüstriyel motor kontrolü arasındaki bağlantıyı açıklamak için hazırlanmıştır. Belirli bir sürücünün terminal bağlantısı, parametre ayarı, fren direnci veya hata kodu için ilgili modelin teknik sayfası ve kullanım kılavuzu esas alınmalıdır.

Eski bir cihazın yenilenmesi planlanıyorsa önce sürücü ve motor etiketleri, mevcut parametreler, kullanılan giriş-çıkışlar ve haberleşme donanımı kaydedilmelidir. Aynı markanın sonraki serisine geçerken dahi terminal ve parametrelerin birebir aynı olduğu varsayılmamalıdır.

İlgili Toshiba sayfaları

Toshiba endüstriyel kontrol ve sürücü ana sayfası

Toshiba inverter hata kodları ve arıza bilgileri

Toshiba ürünleri için Otomasyon AVM iletişim bilgileri

Otomasyon AVM ana sayfasına dönüş