Siemens hakkında
Berlin'deki telgraf atölyesinden endüstriyel otomasyona
Merhaba dostlar, Siemens, kökleri 19. yüzyılın elektrik ve haberleşme teknolojilerine uzanan Alman kökenli bir teknoloji şirketidir. Bugün otomasyon panosunda gördüğümüz bir PLC, kontaktör veya motor sürücüsü, bu uzun gelişimin yalnızca bir parçasıdır. Şirketin geçmişi; telgraf sistemleri, elektrik üretimi, motorlar, demiryolları, tıbbi cihazlar, elektronik kontrol ve endüstriyel yazılım gibi birbirine bağlanan alanlardan oluşur.
Editörün notu: Siemens'in tarihsel başlangıcı 1847, Siemens AG adı altındaki birleşme ise 1966 yılıdır. Bu iki tarih farklı olayları anlatır. Benzer şekilde SIMATIC, SINAMICS, SIRIUS ve SITOP aynı ürünün farklı isimleri değil, farklı görevleri bulunan ürün aileleridir.
1847: Werner von Siemens ve Johann Georg Halske
Şirketin temeli, Werner von Siemens ile hassas mekanik ustası Johann Georg Halske tarafından Berlin'de atıldı. Telegraphen-Bauanstalt von Siemens & Halske adlı işletme, 12 Ekim 1847 tarihinde çalışmaya başladı. İlk odak noktası, harfleri bir gösterge üzerinden ileten ibreli telgrafın üretilmesiydi. Werner'in elektrik alanındaki geliştirmeleriyle Halske'nin hassas mekanik üretim bilgisi burada birleşti.
1848'de Berlin ile Frankfurt arasında uzun mesafeli telgraf hattı için alınan iş, şirketin büyümesini hızlandırdı; hat 1849'da hizmete girdi. 1850'lerde Rusya ve İngiltere'deki faaliyetler genişledi. Böylece Siemens'in uluslararasılaşması, PLC ve elektronik döneminden çok önce, haberleşme altyapısı kuran bir mühendislik işletmesi olarak başladı.
1866–1881: Dinamo ve elektrikli ulaşım
1866'daki dinamo-elektrik ilkesi çalışmaları, Werner von Siemens'in elektrik mühendisliğindeki temel katkıları arasındadır. Öz uyartımlı dinamo yaklaşımı, mekanik enerjiden elektrik elde eden makinelerin gelişmesinde önemli bir adım oldu. Elektriğin aydınlatmada, motorlarda ve sanayi tesislerinde daha geniş kullanılabilmesi, şirketin telgraf dışındaki faaliyetlerini de büyüttü.
1879 Berlin Sanayi Sergisi'nde Siemens & Halske'nin elektrikli demiryolu gösterildi. Bu sistem, elektrik motorunun ulaşımda kullanılabileceğini halka gösteren önemli örneklerden biriydi. 1881'de Berlin yakınındaki Lichterfelde'de elektrikli tramvay hattının işletmeye alınması, gösteri düzeyindeki uygulamadan günlük yolcu taşımacılığına geçişi temsil etti. Siemens'in demiryolu teknolojilerindeki geçmişi bu döneme uzanır.
1903–1966: Farklı uzmanlıkların Siemens AG'de birleşmesi
1903'te Siemens-Schuckertwerke, Siemens & Halske'nin kuvvetli akım faaliyetlerinin Schuckert işletmesiyle birleştirilmesiyle kuruldu. Elektrik makineleri ve güç sistemleri bu yapının önemli çalışma alanlarıydı. 1932'de Siemens-Reiniger-Werke altında toplanan tıbbi teknoloji faaliyetleri ise şirketin sağlık teknolojilerindeki ayrı gelişim kolunu oluşturdu.
İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yeniden yapılanmada Münih ve Erlangen önemli yönetim merkezleri hâline geldi. 1 Ekim 1966'da Siemens & Halske, Siemens-Schuckertwerke ve Siemens-Reiniger-Werke, Siemens AG çatısı altında birleştirildi. Dolayısıyla bugünkü kurumsal ad, tek bir atölyenin adının değişmesinden çok, farklı mühendislik alanlarının ortak bir yapıda toplanmasını anlatır.
SIMATIC'in doğuşu, S5 ve S7 dönemi
1950'lerin sonunda ortaya çıkan SIMATIC, Siemens'in elektronik otomasyon alanındaki dönüm noktalarındandır. İlk transistörlü kumanda elemanlarını, bugünkü yazılımla programlanan PLC'lerle aynı yapıda düşünmemek gerekir. Bu gelişim, zamanla kumanda mantığının daha esnek kurulmasına ve üretim hatlarının elektronik olarak yönetilmesine uzandı.
1979'da sunulan SIMATIC S5, çok sayıda makine ve üretim tesisinde kullanılan bir PLC ailesi oldu. 1994'te başlayan SIMATIC S7 dönemi ise donanım, programlama ve haberleşme yaklaşımının yeni bir kuşağını getirdi. STEP 5 ile STEP 7 arasındaki ayrım da bu tarihsel geçişin parçasıdır. Eski bir S5 panosuyla daha sonraki bir S7 sisteminin aynı markayı taşıması, programlarının ve modüllerinin doğrudan birbirine uyacağı anlamına gelmez.
Türkiye'deki geçmişi: Telgraftan yerel üretime
Siemens'in Türkiye ile ilişkileri 1856'ya, Osmanlı dönemindeki telgraf altyapısı çalışmalarına uzanır. Şirketin Türkiye sürdürülebilirlik raporu, 1928'de Eskişehir'de kurulan fabrikayı da bu tarihçenin bir aşaması olarak kaydeder. Bu geçmiş, Türkiye'deki Siemens faaliyetlerinin yalnız yakın dönemde başlayan bir ithalat veya satış organizasyonundan ibaret olmadığını gösterir.
1959'da Koç Grubu ortaklığıyla kurulan Simko, yerel sanayi tarihindeki önemli adımlardandır. 1961'de Kartal'daki fabrika bu dönemin üretim yatırımlarından biri oldu. 2001'de Simko hisselerinin tamamının Siemens tarafından alınmasıyla şirketin adı Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değişti. Haberleşme, elektrifikasyon, ulaşım ve fabrika altyapıları, Türkiye'deki faaliyetlerin farklı dönemlerde öne çıkan alanları arasında yer aldı.
Bir otomasyon panosunda Siemens hangi görevleri üstlenir?
Kontrol katmanında PLC'ler ve küçük uygulamalara yönelik LOGO! lojik modülleri bulunur. ET 200 ailesi, dağıtılmış giriş/çıkış ve yapılandırmaya göre kontrol çözümlerinde yer alır. Operatörün makineyi izlemesi ve komut vermesi HMI panelleri üzerinden sağlanabilir. SIMATIC Ident ise endüstriyel tanımlama ve ürün takibi tarafında değerlendirilir.
Saha ve kumanda katmanında sensör ve anahtarlar durum bilgisi üretirken, SIRIUS ailesindeki elemanlar motor kumandası ve ilgili görevlerde kullanılır. Kontaktörler güç devresini anahtarlar; SITOP güç kaynakları kontrol elektroniğinin DC beslemesini sağlar. PROFIBUS bağlantı elemanları gibi haberleşme parçaları da uygun ağ yapısının fiziksel bileşenleridir. Bu ürünler, aynı panoda birbirini tamamlayan farklı görevler üstlenir.
Hız ve hareket kontrolünde Siemens AC sürücüler geniş bir tarihsel ürün alanıdır. MICROMASTER, SIMODRIVE 611 ve MASTERDRIVES MC gibi adlar, farklı dönemlerin ve farklı kontrol ihtiyaçlarının ürün ailelerini temsil eder. SINAMICS tarafındaki G120C ve V20 gibi aileler de aynı görev ve kapasitede değildir. Hareket kontrol sistemleri değerlendirilirken sürücü, motor, geri besleme ve kontrolör birlikte ele alınır.
Donanımdan endüstriyel yazılıma genişleyen yapı
Siemens'in gelişimi yalnız daha güçlü PLC ve sürücü üretmekle sınırlı kalmadı. UGS, Mentor Graphics, LMS ve Mendix gibi şirketlerin satın alınması, tasarım, simülasyon, ürün yaşam döngüsü ve yazılım geliştirme alanlarındaki kapsamını büyüttü. Dijital ikiz yaklaşımında amaç, fiziksel ürünün veya sürecin davranışını uygun bir dijital modelle inceleyebilmektir. Bu, ekranda üç boyutlu görüntü göstermekten daha kapsamlı bir mühendislik işidir.
Bir üretim hattında kontrol programı, operatör ekranı, sürücü ayarları, mühendislik verileri ve bakım bilgileri birbiriyle ilişkilidir. Siemens'in otomasyon dünyasındaki etkisini anlamak için tek tek cihazlarla birlikte bu sistem bütünlüğünü de görmek gerekir. Ancak ortak marka, bütün nesillerin ve yazılım sürümlerinin kendiliğinden uyumlu olduğu anlamına gelmez.
Tarihçenin sorunlu dönemleri
Şirketin geçmişi yalnız teknik başarılarla anlatılamaz. Nazi döneminde Siemens işletmelerinde zorla çalıştırılan insanlar bulunuyordu. Siemens'in kendi tarih çalışmaları bunu kabul eder; ABD Holokost Anıt Müzesi'nin belgeleri de Ravensbrück ve Uckermark çevresindeki Siemens tesislerinde zorla çalıştırmayı kaydeder. Bu dönem, şirket tarihinin ağır bir insan hakları ihlali içeren bölümüdür.
2008'de sonuçlanan uluslararası yolsuzluk soruşturmaları da önemli bir kurumsal kırılmadır. ABD Adalet Bakanlığı'nın açıklamasına göre Siemens AG ve ilgili iştiraklere yönelik koordineli işlemler; ABD'de 800 milyon dolar, Almanya'daki yaptırımlarla birlikte 1,6 milyar doların üzerinde toplam ödeme doğurdu. Bu olaylar, şirketin uyum ve iç denetim yapılanmasını yeniden düzenlemesinde etkili oldu.
Siemens AG, Siemens Energy ve Siemens Healthineers ayrımı
Siemens Healthineers'in 2018'de halka arzı ve Siemens Energy'nin 2020'de ayrılarak borsada işlem görmeye başlaması, yakın dönem şirket tarihinin önemli adımlarıdır. Siemens AG, Siemens Energy AG ve Siemens Healthineers AG aynı tüzel kişi değildir. Endüstriyel otomasyon ve altyapı, enerji teknolojileri ve sağlık teknolojileri hakkında bilgi ararken ilgili şirket ve ürün grubunu ayırmak gerekir.
Siemens bilgi ve ürün sayfaları
Siemens ana sayfa, S7 PLC, HMI paneller, Sürücü kılavuzları, Siemens iletişim sayfası
Kaynaklar
Siemens Historical Institute: şirketin gelişim kronolojisi
Siemens: 1847’den başlayan teknoloji tarihi, ayrıntılı kronoloji
Deutsches Museum: elektrikli demiryolunun gelişimi
Siemens: SIMATIC S5 ve S7’ye geçişin tarihçesi
Siemens Türkiye 2023 raporu: Türkiye’deki tarihsel başlangıç ve üretim
T.C. Yatırım Ofisi: Siemens, Simko ve Türkiye yatırımları
ABD Holokost Anıt Müzesi: Uckermark ve Siemens’te zorla çalıştırma
ABD Adalet Bakanlığı: 15 Aralık 2008 tarihli Siemens açıklaması
