Sayıcı zaman rölesi nedir?

Sayıcı zaman rölesi nedir?

Geçen süreyi ölçmek ile gelen darbeleri saymak arasındaki fark

Sayıcı zaman rölesi ifadesi, uygulamada sayıcı ve zamanlayıcı işlevlerini bir araya getiren cihazlarla karıştırılabilen bir adlandırmadır. Burada iki temel görev ayrılmalıdır: zaman rölesi süreyi değerlendirir; sayıcı ise girişe gelen geçerli darbeleri sayar. Geri sayım zaman rölesi, ayarlanan süreden sıfıra doğru ilerleyen bir zamanlayıcıdır; yalnızca ekranında azalan rakamlar bulunması, ürün adetlerini sayabildiğini göstermez.

Çok işlevli sayıcı/zamanlayıcı modellerinde zamanlayıcı, sayıcı veya birleşik çalışma seçenekleri bulunabilir. Ancak bu özellikler ürünün modeline bağlıdır. İki işlevin aynı cihazda bulunması, ikisinin her koşulda aynı anda ve bağımsız çalıştığı anlamına gelmez.

30 saniye beklemek ve 30 ürün saymak aynı işlem değildir

Zamanlama örneği: Bir işlem başlatıldığında ekranda 30 saniyeden geriye sayım görülebilir. Seçilen çalışma moduna göre süre sonunda bir çıkış etkinleşebilir veya başlangıçta etkin olan çıkış kapanabilir. Geri sayım yönü, çıkışın ne zaman açılıp kapanacağını tek başına belirlemez.

Adet sayma örneği: Bir sensör, geçen her ürün için tek ve geçerli darbe üretiyorsa sayıcı 30 darbede hedefe ulaşır. Konveyör yavaşlarsa hedefe ulaşma süresi uzar, hızlanırsa kısalır. 30 ürünün geçmesi ile 30 saniyenin dolması arasında sabit bir ilişki yoktur.

“30 ürün sayıldıktan sonra 5 saniye bekle ve çıkış ver” gibi bir senaryoda sayma ve zamanlama sıralaması gerekir. Bu işlevi açıkça destekleyen bir cihaz veya uygun PLC programı kullanılmalıdır. Sıradan bir geri sayım zamanlayıcısının bu mantığı kurduğu varsayılmamalıdır.

Editörün notu: Geri sayım zamanlayıcısı, darbe sayıcısı ve çalışma süresi sayacı farklı görevler üstlenir. Çalışma süresi sayacı toplam çalışma saatini gösterebilir; ayarlanan bir sürede çıkış vermesi şart değildir. Cihaz seçerken önce “süre mi ölçeceğim, adet mi sayacağım, toplam çalışma süresini mi izleyeceğim?” sorusunu netleştirin.

Başlatma, sıfırlama ve duraklatma girişleri

Başlatma girişi, seçilen moda göre zamanlama çevrimini başlatır. Reset, mevcut süre veya sayım değerini tanımlanan başlangıç durumuna döndürür. Gate, inhibit veya hold adı verilen girişler ise modele göre zamanlamayı duraklatabilir ya da saymayı engelleyebilir. Bunların aynı davranışı gösterdiği kabul edilmemeli; girişlerin öncelikleri ve gerekli sinyal süreleri kılavuzdan okunmalıdır.

Sayıcı modelleri yukarı sayma, aşağı sayma veya çift yönlü sayma seçenekleri sunabilir. Hedefe ulaşıldığında çıkışın kilitli kalması, belirli süre darbe vermesi veya çevrimin otomatik sıfırlanması da çıkış çalışma moduna bağlıdır. Ekrandaki hedef değeri ayarlamak, bütün bu davranışları kendiliğinden tanımlamaz.

Sensör uyumu ve sayma hızı neden önemlidir?

Girişler kuru kontak, NPN veya PNP sinyaller için tasarlanmış olabilir; uygun seçenek ve bağlantı şekli doğrulanmalıdır. NPN–PNP ayrımı girişin elektriksel yapısıyla ilgilidir. NO–NC bilgisi ise sensörün algılama durumuna göre çıkış mantığını açıklar; iki bilgi birbirinin yerine geçmez. Cihazın besleme gerilimi ile sayma girişinin kabul ettiği sinyal seviyesi de ayrı özelliklerdir.

Bir endüktif sensör veya mekanik anahtardan gelen sinyal, kontak sıçraması ya da parazit nedeniyle birden fazla darbe gibi algılanabilir. Fazla sayma durumunda filtreleme ve sinyal kalitesi; eksik saymada ise minimum darbe genişliği ve maksimum giriş frekansı araştırılır. Daha güçlü filtreleme, çok kısa darbeleri de bastırabileceğinden her uygulamada en iyi seçenek değildir.

Örneğin 100 pals/devir çıkışlı bir enkoder, 600 dev/dak hızda tek kanal için 1.000 pals/saniye üretir. Böyle bir sinyal, yalnızca 30 pals/saniyeye ayarlanmış bir girişle doğru sayılamaz. Hızlı sayıcı gereksinimi, sensörün değil bütün sinyal zincirinin hızına göre değerlendirilmelidir. A/B kanal değerlendirme biçimi de sayım sonucunu etkileyebilir.

Enerji kesilince hangi bilgi saklanır?

Ayar değerinin saklanması, mevcut sayımın veya kalan sürenin saklanması ve enerji geri geldiğinde çıkışın davranışı ayrı özelliklerdir. Bir cihaz hedef süreyi hatırlarken çalışan çevrimi sıfırlayabilir; başka bir model kalıcı süre değeriyle devam edebilir. “Hafızalı” ifadesi tek başına bütün çalışma durumlarının korunduğunu göstermez.

Uygulama devreye alınırken başlatma, duraklatma, reset ve enerji dönüşü durumları doğrulanmalıdır. Gösterge çözünürlüğü de zamanlama doğruluğuyla karıştırılmamalıdır: ekranda küçük zaman adımlarının görünmesi, toplam zamanlama hatasının aynı büyüklükte olduğu anlamına gelmez.

Çıkış, yük ve kullanım alanı birlikte seçilir

Röle kontağı ve transistör çıkışı aynı bağlantı yapısını sunmaz. Çıkış tipi, yük gerilimi, yükün kalkış akımı ve anahtarlama sıklığı birlikte değerlendirilmelidir. Motor, ısıtıcı veya büyük bir valf gibi yükler için gerektiğinde uygun kontaktör, ara röle veya güç anahtarlama elemanı kullanılır; cihaz üzerindeki tek bir akım değeri her yük türüne genellenmez.

Bu cihazlar paketleme, parça sayma, dozaj çevrimleri, kurutma süresi ve bakım süresi takibi gibi işlerde kullanılabilir. Ancak standart proses sayıcıları ve zamanlayıcıları, güvenlikle ilgili zaman röleleriyle aynı işlevsel güvenceyi sağlamaz. Acil durdurma veya koruyucu kapı gibi bir güvenlik işlevi yalnızca sıradan zaman rölesine dayandırılmamalıdır.

İlgili konular: zamanlamadan sayma uygulamalarına

Temel çalışma prensibi: Zaman rölesinin çalışması, basit zaman rölesi ve analog zaman rölesi konuları, cihazın ayar ve çıkış mantığını karşılaştırmaya yardımcı olur.

Çıkışın hangi anda değişeceği: Gecikmeli açma, gecikmeli kapanma ve flaşör zaman röleleri sayfaları; bekleme, bırakma gecikmesi ve tekrarlayan çevrimleri ayırır.

Daha gelişmiş senaryolar: Çok işlevli zaman röleleri, programlanabilir zaman röleleri ve gerçek zaman saatiyle çalışan röleler aynı ihtiyacı karşılamaz; süreye bağlı çalışma ile günün belirli saatinde çalışma farklıdır.

Ölçülen büyüklüğü doğru seçmek: Kronometre geçen süreyi anlamak için; sayıcılar ve takometreler ise darbe adedi ve hız ölçümünü karşılaştırmak için ilgili konulardır.

Kurulum ve arıza araştırması: Zaman rölesi seçimi ve kurulumu, ayarların yapılması ve arıza tespiti sayfaları, doğru çalışma modunun ve giriş koşullarının kontrolünü tamamlar.

Ürünleri karşılaştırmak: Sayıcı ve takometre fiyatları ile zaman rölesi fiyatları sayfalarında seçim yaparken yalnızca fiyatı değil; giriş tipini, sayma hızını, hafıza davranışını ve çıkış yapısını da karşılaştırın.