PROM nedir ve nasıl programlanır?

PROM Nedir ve Nasıl Programlanır?
PROM, Programmable Read-Only Memory ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede programlanabilir salt okunur bellek olarak adlandırılır. Geleneksel PROM, kullanıcıya programlanmamış olarak sunulan ve içeriği normal yöntemlerle silinip yeniden yazılamayan bir kalıcı bellek türüdür. ROM ailesindedir; içeriği üretimde belirlenen Mask ROM ile bu noktada ayrılır. Enerji kesildiğinde verisini korur ve RAM gibi sürekli değişen çalışma verileri için kullanılmaz.
İçindeki veri nasıl kalıcı olur?
Klasik sigortalı PROM yapılarında programlayıcı, seçilen hücrelerin mikroskobik bağlantılarını kontrollü elektrik darbeleriyle kalıcı olarak değiştirir. “Belleği yakmak” sözü buradan gelir; çipin tamamını yakmak veya karta rastgele yüksek gerilim vermek anlamına gelmez. OTP bellek de bir kez programlanabilirlik kavramını anlatır; fakat bütün OTP ürünleri sigortalı PROM teknolojisini kullanmaz.
Bellek, adreslere karşılık gelen bit dizilerini saklar. Örneğin 256 × 4 bit düzeni, 256 adreste dört bitlik veri anlamına gelir: toplam 1024 bit, yani 128 bayta eşdeğer kapasite. Bu değer, parçanın fiziksel olarak sekiz bitlik veri çıkışına sahip olduğunu göstermez.
PROM programlama adımları
1. Parçayı tanımlayın: Tam üretici ve parça kodunu okuyun. Pin dizilimi, bellek düzeni ve programlama algoritması veri sayfasıyla eşleşmelidir. Aynı sokete oturması, aynı şekilde programlanabileceğini kanıtlamaz.
2. Veriyi hazırlayın: Yazılacak dosyanın adres aralığını ve bit genişliğini kontrol edin. Mevcut karttan alınan dosya kullanılıyorsa sağlam orijinal içeriğin yedeğini koruyun; arızalı bir belleğin okunan verisi doğru kabul edilmemelidir.
3. Uygun programlayıcıyı seçin: Cihazın tam parça kodunu programlama için desteklediğini doğrulayın. Okuma desteği, yazma desteği anlamına gelmez. Gerekiyorsa üreticinin belirttiği adaptörü kullanın ve boşluk kontrolünü desteklenen yöntemle yapın.
4. Programlama işlemini uygulayın: Programlayıcı, üreticinin tarif ettiği gerilim, akım, darbe süresi ve işlem sırasını uygular. Bütün PROM'lar için geçerli tek bir programlama gerilimi yoktur.
5. Geri okuyarak doğrulayın: Programlanan içeriği hedef dosyayla karşılaştırın. Doğrulama başarısı, belleğin verisinin eşleştiğini gösterir; kartın bütün işlevlerinin doğru çalıştığını tek başına göstermez.
Yanlış yazılan PROM silinebilir mi?
Geleneksel PROM normal yöntemlerle silinemez. Geri dönüş gerektiren bir hata veya içerik değişikliği çoğu durumda yeni, programlanmamış parça gerektirir. Bazı yapılarda henüz değiştirilmemiş hücreler sonradan programlanabilir; bu, serbestçe silip yeniden yazmak değildir. EPROM, uygun pencereli pakette UV ile silinebilir; EEPROM ve Flash ise elektriksel silme ve yeniden yazma imkânı sunar.
Eski otomasyon kartlarında neden önemlidir?
PROM, sabit kontrol verileri, adres çözümleme tabloları veya değişmeyen program içeriği için kullanılmıştır. Onarımda kapasite kadar erişim süresi, besleme gerilimi, çıkış tipi ve pin uyumu da önemlidir. Bir PROM'u NOR veya NAND Flash ile doğrudan değiştirebileceğiniz varsayılmamalıdır.
Kalıcı veri, sonsuz veri saklama garantisi değildir. Sıcaklık, yaşlanma ve fiziksel hasar değerlendirilmelidir. Bellek dayanıklılığı ve güvenilirliği ile veri kaybının nedenleri bu ayrımı açıklar. Değişen veriler için FRAM, MRAM ve diğer NVRAM çözümleri uygulamanın ihtiyaçlarına göre incelenebilir.
Teknik kaynaklar: Andromeda Research Labs bipolar PROM programlama belgesi · Microchip OTP EPROM teknolojisi · Microchip bellek türleri