Otomotiv Sigortaları

Otomotiv sigorta kutusu, bıçaklı ve cam tüp sigorta örnekleri

Otomotiv sigortaları; otomobil, ticari araç ve diğer araçların elektrik tesisatında aşırı akım koruması için kullanılan devre elemanlarıdır. Aydınlatma, fan, kontrol ünitesi, ses sistemi ve yardımcı donanım devrelerinde kablonun ve bağlı ekipmanın aşırı akımdan görebileceği hasarı sınırlar. Seçimde yalnız amper değerine değil, sigortanın gövdesine, bağlantısına ve elektriksel özelliklerine birlikte bakılır.

Otomotiv sigortası nasıl çalışır?

Eriyen telli tiplerde akım, gövdenin içindeki eriyebilir metal elemandan geçer. Yeterli büyüklük ve sürede aşırı akım oluştuğunda eleman erir; sigortanın tasarımı oluşan arkın söndürülmesine ve devrenin kesilmesine hizmet eder. Sigortanın çalışma prensibi gereği, etiketteki akım değeri aşıldığı anda mutlaka açma gerçekleşmez. Açma süresi; akımın büyüklüğü, önceki yüklenme ve sıcaklık gibi koşullara bağlıdır.

Başlıca otomotiv sigortası türleri

Bıçaklı sigortalar: MICRO, MINI, alçak profilli MINI, standart ATO/ATC ve MAXI gibi aileler bulunur. Gövdeleri ve temas ölçüleri farklıdır; aynı amperde olmaları aynı yuvaya uygun olduklarını göstermez. Renk, tanımlamaya yardımcı olabilir; parça üzerindeki işaret ve ölçü kontrolünün yerini tutmaz. Sigorta türleri arasındaki farklar özellikle mevcut ürünün yerine yenisi seçilirken önemlidir.

Kartuş, PAL ve cıvatalı tipler: Bağlantı biçimine göre sokete takılan, terminallere oturan veya cıvatayla bağlanan tasarımlar vardır. MIDI ve MEGA gibi cıvatalı aileler, araç tasarımında uygun görülen akü dağıtımı ve yüksek akımlı yardımcı beslemelerde kullanılabilir. Yüksek güçlü devrelerde sigorta seçimi yapılırken bağlantı delikleri, terminal aralığı, sıkma koşulları ve kesme kapasitesi ayrıca karşılaştırılır.

Cam tüp ve torpido/Bosch tipleri: Özellikle eski araçların tesisatında karşılaşılır. Cam tüp sigortanın metal uçları ve tüp ölçüsü, yuvasına uygun olmalıdır. Torpido/Bosch tipi ise ayrı bir gövde ve temas düzenidir; bütün kartuş sigortalara Bosch sigortası denmez. Dış görünüş benzerliği, elektriksel eşdeğerlik anlamına gelmez.

Hangi tür sigorta seçmeliyim?

Anma akımı: Öncelik, araç üreticisinin ilgili devre için belirttiği değerdir. Yeni bir devrede yükün çalışma akımı, kalkış darbeleri, kablo özellikleri ve sigortanın çalışma koşulları birlikte değerlendirilir. Çalışma akımının biraz üstünü almak her devre için geçerli bir seçim yöntemi değildir. DC anma gerilimi: Devrenin en yüksek çalışma gerilimini karşılamalıdır; yalnız aracın 12 V veya 24 V olarak adlandırılması yeterli bilgi olmayabilir. Sigorta üzerindeki gerilim değeri, o gerilime ulaşınca açacağı anlamına gelmez.

Kesme kapasitesi: Kurulum noktasındaki beklenen kısa devre akımını karşılamalıdır; amper değeriyle aynı özellik değildir. Zaman-akım karakteristiği: Normal kalkış akımlarını tolere ederken korunacak devreye uygun sürede açmalıdır. Hızlı ve gecikmeli sigortalar bu açıdan aynı davranışı göstermez. Gövde ve bağlantı: Boy, en, yükseklik, bıçak veya terminal yapısı ve yuva uyumu karşılaştırılır. Sıcaklık: Motor bölmesi gibi sıcak ortamlarda üreticinin değer düşürme bilgileri dikkate alınır.

Sigorta standartları ve ürünün teknik belgesi, hangi koşullar için değerlendirildiğini anlamaya yardımcı olur. Bir aileye veya modele ait gerilim, kesme kapasitesi ve sıcaklık dayanımı bütün otomotiv sigortaları için geçerli kabul edilmez.

Sigorta tekrar açıyorsa ne kontrol edilmeli?

Tekrarlayan sigorta açması; aşırı yük, kısa devre, yanlış karakteristik veya sıcaklık koşullarıyla ilişkili olabilir. Gevşek ya da oksitlenmiş temas da yuvada ısınma oluşturabilir. Daha yüksek amper takmak veya sigortayı köprülemek arızayı gidermez; koruma koşullarını değiştirir. Değiştirilmesi gereken sigorta yalnız gözle değerlendirilmemeli; gerekli kontrol, uygun ölçüm yöntemiyle yapılmalıdır. Değişimde devrenin enerji kaynakları araç üreticisinin talimatına göre ayrılmalıdır.

Ürün karşılaştırma ve sipariş bilgileri

Doğru sigorta seçimi için parça kodu, amper değeri, sistem gerilimi, gövde ölçüleri ve bağlantı biçimini karşılaştırın. Sigorta modelleri bölümünde aradığınız seçenek bulunmuyorsa bu bilgileri, mevcut parçanın fotoğrafı ve araç/devre bilgisiyle birlikte ilgili satıcıya iletin. Güncel fiyat, stok, teslimat ve satış koşulları ilgili ürün kaydından veya satıcıdan öğrenilir.

İlgili sigorta konuları

DC sigortalar · Akım sigortaları · Sigortanın amper değeri · Sigorta kutusu ve yuva bakımı · Sigorta değişimi

Tamamlayıcı ürünler ve teknik konular

Akü ve şarj cihazları · Röleler ve soketler · Kablo kesiti ve akım taşıma kapasitesi · Gerilim düşümü · Multimetre ve elektrik ölçümü

Akü, şarj cihazı ve röle seçerken de gerilim, bağlantı ve kullanım ortamını kontrol edin. Genel kablo ve ölçüm bilgileri, aracın kendi tesisat verilerinin yerine geçmez.