IP69 koruma sınıfı, elektrikli ve elektronik ekipman muhafazalarının toz girişine ve yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı sağladığı koruma derecesini ifade eder. IP69 ayrı bir standart değildir; IEC 60529 kapsamında kullanılan bir IP koruma derecesidir. İlk rakam olan 6 katı yabancı cisim ve toz korumasını, ikinci rakam olan 9 ise su korumasını belirtir.

En basit haliyle… IP69, muhafazanın toz geçirmez olduğunu ve belirlenmiş test koşullarında sıcak, yüksek basınçlı su jetlerine karşı koruma sağladığını anlatır. Ancak IP69, cihazın sürekli su altında kullanılabileceği, her basınçlı yıkama makinesine dayanacağı veya bütün kimyasallara karşı korumalı olduğu anlamına gelmez. Suya daldırma ile sıcak basınçlı yıkama farklı testlerdir.

IP69 kodundaki ilk 6 ne anlama gelir?

IP69'un ilk rakamı olan 6, IEC 60529 kapsamında muhafazanın toz geçirmez olduğunu ifade eder. Belirlenen standart deney şartlarında muhafaza içerisine toz girişi olmaması gerekir.

Bu seviye, ilk rakamı 5 olan “toza karşı korumalı” sınıflardan farklıdır. IP5X seviyesinde sınırlı ve zararsız toz girişine izin verilebilirken IP6X seviyesinde toz girişine izin verilmez.

Bununla birlikte cihazın gövdesinde IP69 yazması, hasarlı conta, açık konnektör veya sonradan açılmış korumasız bir deliğin de toz geçirmez olduğu anlamına gelmez. Gerçek koruma, ürünün üretici tarafından belirtilen montaj koşullarında geçerlidir.

IP69 kodundaki ikinci 9 ne anlama gelir?

İkinci rakam olan 9, muhafazanın IEC 60529 kapsamında yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı belirlenmiş deney şartlarını karşılamasıyla ilgilidir.

Bu test, sıradan yağmur veya su sıçramasından çok daha ağır bir su etkisini temsil eder. Bu nedenle IP69; düzenli ve yoğun yıkama yapılan bazı makinelerde, saha ekipmanlarında, sensörlerde, konnektörlerde ve ağır çevre koşullarına maruz kalan muhafazalarda önemli olabilir.

Ancak “9 en büyük rakamdır, dolayısıyla bütün diğer su korumalarını otomatik kapsar” şeklinde yorum yapmak doğru değildir. Su sıçraması, su jeti ve suya daldırma farklı deney koşullarıdır.

IP69 ile IPX9 aynı şey midir?

Tam olarak değil. IP69 işaretinde ilk rakam 6 olduğu için ürünün toz koruması da belirtilmiştir: muhafaza toz geçirmezdir. IPX9 işaretindeki X ise katı yabancı cisim/toz koruma derecesinin o kod içerisinde belirtilmediğini ifade eder.

Dolayısıyla:

IP69 = toz geçirmez + yüksek basınçlı/yüksek sıcaklıklı su jeti koruması.
IPX9 = su koruma seviyesi 9 belirtilmiş, katı cisim/toz seviyesi bu kodda belirtilmemiş.

Teknik dokümanda yalnız son rakama bakmak yerine ürün üzerindeki tam IP işaretlemesi okunmalıdır.

IP69, IP68'den daha mı iyidir?

Hayır; bu şekilde bir sıralama teknik olarak doğru değildir. IP68 ile IP69 farklı su maruziyetlerini değerlendirir.

IP68, üreticinin belirlediği şartlarda sürekli suya daldırma korumasıyla ilgilidir. IP69 ise sıcak ve yüksek basınçlı su jetlerine karşı korumayla ilgilidir.

Bir ürün IP69 testini geçmiş olabilir fakat uzun süre su altında kullanılmaya uygun olmayabilir. Aynı şekilde IP68 bir ürünün yakın mesafeden sıcak ve yüksek basınçlı suyla yıkanabileceği yalnız IP68 koduna bakılarak söylenemez.

Uygulamada hem daldırma hem ağır yıkama gerekiyorsa üreticinin her iki koşulu da açıkça doğruladığı bir ürün aranmalıdır. Bazı ürünlerde bu nedenle birden fazla IP derecesi birlikte belirtilir.

IP69 ile IP67 arasındaki fark nedir?

IP67 ve IP69'un ilk rakamı 6'dır; dolayısıyla ikisi de toz geçirmez sınıftadır. Fark su testindedir.

IP67, belirli koşullarda geçici suya daldırmaya karşı korumayı ifade eder. IP69 ise yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı korumayı ifade eder.

Bu iki su koşulu birbirinin yerine geçmez. Örneğin araç altı temizliğinde güçlü sıcak su jeti önemli olabilirken, su baskını riski bulunan başka bir uygulamada geçici daldırma koruması daha önemli olabilir.

IP69 ile IP66 arasındaki fark nedir?

IP69 ile IP66 ilk rakam açısından aynıdır: her ikisi de toz geçirmez muhafaza seviyesindedir.

Fark ikinci rakamdadır. IP66 güçlü su jetlerine karşı korumayı ifade ederken IP69, yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetleri için farklı bir test seviyesidir.

Bununla birlikte IP69'u “sınırsız basınçlı yıkama” izni gibi okumamak gerekir. Gerçek yıkama makinesinin basıncı, sıcaklığı, nozülü, uygulama mesafesi ve kullanılan kimyasal üreticinin izin verdiği sınırlar içerisinde olmalıdır.

IP69 ile IP69K arasındaki fark nedir?

Bu iki terim kataloglarda sık sık birbirine karıştırılır. IP69K, IP69'un “biraz daha güçlü” veya “alt/üst sınıfı” olarak açıklanmamalıdır.

IEC 60529 kapsamındaki IP69 / IPX9, genel elektrikli ekipman muhafazalarının yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jeti korumasıyla ilgilidir.

Araç elektrik ekipmanı için kullanılan IP69K ve ISO 20653 tarafında ise K harfli kodlar, karayolu taşıtlarına özgü özel gereklilikleri ifade eder. Teknik dokümanlarda IPX9K veya IP6K9K gibi gösterimler görülebilir.

Bu nedenle “IP69K, IP69'dan daha yüksek seviyedir” demek yerine hangi standarda göre hangi testin yapıldığı belirtilmelidir.

IP69K neden bazen IP69 yerine yazılıyor?

IP69K teriminin tarihsel kullanımında eski araç standartlarının ve otomotiv sektörünün önemli etkisi vardır. Terim zamanla araç sektörü dışındaki ağır yıkama uygulamalarında da yaygınlaşmıştır.

Bu nedenle bir ürün kataloğunda “IP69K” gördüğünüzde bunun otomatik olarak IEC 60529 IP69 ile tamamen aynı test veya aynı standart anlamına geldiğini varsaymamak gerekir.

En güvenli yöntem, üretici dokümanında IEC 60529 mi yoksa ISO 20653 mü yazdığını ve kullanılan tam IP kodunu kontrol etmektir.

IP69 su geçirmez midir?

IP69 için günlük dilde “su geçirmez” ifadesi kullanılabilse de teknik olarak daha doğru açıklama, yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı belirlenmiş koruma demektir.

“Su geçirmez” kelimesi suya daldırma, uzun süre su altında çalışma, deniz suyu veya çok farklı yıkama koşullarını çağrıştırabilir. IP69 bunların tamamını kapsayan genel bir garanti değildir.

Suya daldırma gerekiyorsa ilgili IP67/IP68 koruması ayrıca kontrol edilmelidir.

IP69 sürekli su altında kullanılabilir mi?

IP69 işaretinden tek başına böyle bir sonuç çıkarılamaz. İkinci rakam 9 sıcak ve yüksek basınçlı su jetleriyle ilgilidir; sürekli daldırma ise IPX8 kapsamındaki farklı bir testtir.

Bir ürünün hem IP68 hem IP69 olarak belirtilmesi mümkündür. Bu durumda üretici farklı su maruziyetlerine yönelik iki ayrı korumayı doğrulamış olabilir.

IP69 hangi endüstriyel ekipmanlarda kullanılır?

IP69 özellikle güçlü ve sıcak suyla temizlenen veya ağır dış ortam şartlarına maruz kalan ekipmanlarda önem kazanabilir. Bunlara saha tipi sensörler, bağlantı kutuları, konnektörler, makine muhafazaları, kameralar ve bazı kontrol ekipmanları örnek verilebilir.

Bir endüstriyel sensörün IP69 gövdesi ağır yıkama ortamında önemli bir avantaj sağlayabilir. Ancak sensörün algılama mesafesi, çalışma sıcaklığı, titreşim dayanımı ve kimyasal uyumluluğu gibi diğer teknik özellikler ayrıca değerlendirilmelidir.

Benzer şekilde bir basınç sensörünün ölçebildiği proses basıncı ile dış muhafazasının IP69 koruması tamamen farklı teknik özelliklerdir.

IP69 konnektör gerçekten ne zaman IP69'dur?

Bir sensör konnektörü veya konnektörlü kablonun yüksek IP koruması çoğu zaman bağlantının uygun karşı parçayla tamamen birleştirilmiş olması şartıyla geçerlidir.

Konnektörün açık bırakılması, contanın hasar görmesi, yanlış çapta kablo kullanılması, arka kapağın eksik olması veya bağlantının yeterince sıkılmaması IP69 seviyesindeki sızdırmazlığı ortadan kaldırabilir.

Bu nedenle katalogdaki IP69 ibaresinin ürünün takılı, sökülmüş veya kapaklı hangi durumuna ait olduğu kontrol edilmelidir.

IP69 gıda ve içecek sektöründe kullanılabilir mi?

Yüksek basınçlı ve sıcak suyla düzenli temizliğin yapıldığı gıda, içecek ve benzeri üretim alanlarında IP69 sınıfındaki ekipmanlar kullanılabilir. Ancak IP69 bir gıda hijyen standardı değildir.

Muhafazanın sıcak basınçlı suya dayanması; yüzeyin hijyenik tasarıma sahip olduğunu, ürünün gıda temasına uygun olduğunu veya bütün temizlik kimyasallarına dayanacağını göstermez.

Hijyenik tasarım, malzeme uygunluğu, temizlik kimyasalları ve gıda mevzuatı ayrı gereklerdir.

IP69 kimyasal temizleyicilere karşı koruma sağlar mı?

Hayır. IP69 su girişine karşı muhafaza korumasını değerlendirir. Kostik, asit, solvent, dezenfektan, yağ, yakıt veya başka kimyasallara karşı malzeme dayanımı farklı bir konudur.

Bir cihaz su testini başarıyla geçmesine rağmen yanlış temizlik kimyasalı nedeniyle contaları şişebilir, plastik gövdesi çatlayabilir veya metal yüzeyi korozyona uğrayabilir.

IP69, kimyasal dayanıklılık sertifikası değildir.

IP69 korozyon dayanımı anlamına gelir mi?

Hayır. IP69 toz ve su girişine karşı muhafaza korumasını açıklar; paslanmazlık veya korozyon dayanımı hakkında tek başına bilgi vermez.

Deniz ortamı, tuz, gübre, agresif proses kimyasalları veya düzenli dezenfeksiyon uygulamalarında muhafaza malzemesi ve yüzey kaplaması ayrıca değerlendirilmelidir.

IP69 cihaz basınçlı yıkama makinesiyle sınırsız yıkanabilir mi?

Hayır. Standart test belirli basınç, sıcaklık, debi, mesafe, nozül ve süre şartları altında yapılır.

Sahadaki profesyonel yıkama cihazı standart testten daha yüksek basınca, farklı nozül geometrisine veya daha yüksek sıcaklığa sahip olabilir. Nozülün muhafazaya aşırı yaklaştırılması da çok daha ağır bir etki oluşturabilir.

Üreticinin izin verdiği temizlik basıncı, sıcaklığı, mesafesi ve kullanılan kimyasallar ayrıca kontrol edilmelidir.

IP69 pano yapılabilir mi?

Bir elektrik panosunda yüksek IP koruması elde etmek yalnız kabinin kendisine bağlı değildir. Kapı contası, kilitler, kablo girişleri, butonlar, ekranlar, fanlar ve diğer pano malzemeleri tamamlanmış sistemin koruma seviyesini belirler.

IP69 bir boş muhafazaya düşük koruma seviyesine sahip kablo rakoru, fan veya buton eklemek, tamamlanmış panonun IP69 olarak kaldığı anlamına gelmez.

Yüksek korumalı panolarda ısı yönetimi de ayrıca önemlidir. Sızdırmazlık arttıkça doğal hava dolaşımı azalabilir; VFD ve güç elektroniği gibi ısı üreten cihazlarda uygun termal tasarım gerekir.

IP69 koruması montaj veya bakım sonrası bozulabilir mi?

Evet. IP69 koruması, muhafazanın bütün sızdırmazlık elemanlarının doğru durumda olmasıyla sağlanır.

Hasarlı conta, gevşek kapak, yanlış rakor, açık konnektör, eksik kör tapa veya sonradan kontrolsüz açılmış delik, özellikle yüksek basınçlı yıkama sırasında su girişine yol açabilir.

Bakım sonrasında bütün kapak ve sızdırmazlık elemanları üreticinin tarif ettiği şekilde yeniden monte edilmelidir.

IP69 bir sertifika mıdır?

Hayır. IP69, IEC 60529 kapsamında bir muhafaza koruma derecesidir; bağımsız bir belgelendirme kuruluşunun veya kalite sertifikasının adı değildir.

Üretici kendi testlerini gerçekleştirmiş olabilir veya bağımsız bir laboratuvardan test raporu almış olabilir. Kritik uygulamalarda yalnız katalogdaki IP69 ibaresine bakmak yerine uygulanan standart, test edilen tam model ve test raporunun kapsamı incelenmelidir.

IP69 hangi özellikleri garanti etmez?

IP69, toz girişine ve yüksek basınçlı/yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı muhafaza korumasını ifade eder. Tek başına sürekli su altında çalışma, kimyasal dayanım, korozyon dayanımı, UV dayanımı, çalışma sıcaklığı, titreşim veya mekanik darbe performansını göstermez.

Aynı şekilde IP69 işaretlemesi ürünün patlayıcı ortamda kullanılabileceğini, bütün elektriksel güvenlik şartlarını karşıladığını veya belirli bir hijyen sertifikasına sahip olduğunu kanıtlamaz. Bunlar ilgili endüstriyel standartlar kapsamında ayrıca değerlendirilir.

IP69 ürün seçerken nelere dikkat edilmelidir?

İlk olarak cihazın gerçekten hangi su etkisine maruz kalacağı belirlenmelidir: sıçrama mı, güçlü su jeti mi, sıcak basınçlı yıkama mı, geçici daldırma mı yoksa sürekli daldırma mı?

İkinci olarak ürün dokümanında IEC 60529 IP69/IPX9 mu yoksa araç tarafındaki ISO 20653 IPX9K/IP6K9K mı belirtildiği kontrol edilmelidir.

Üçüncü olarak IP değerinin hangi montaj konfigürasyonunda geçerli olduğu incelenmelidir. Konnektör takılı mı, kapak kapalı mı, hangi rakor kullanılmış ve hangi montaj pozisyonunda test edilmiş gibi ayrıntılar korumayı değiştirebilir.

Son olarak kimyasal dayanım, sıcaklık, titreşim, korozyon, UV ve mekanik şartlar ayrıca değerlendirilmelidir. IP69 çok yüksek bir muhafaza korumasıdır ancak tek başına bütün çevresel dayanıklılık şartlarının özeti değildir.

IP69 için kısa sonuç

IP69 = toz geçirmez + yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetlerine karşı korumalı. IP68'in basitçe “bir üst seviyesi” değildir; IP68 daldırmayı, IP69 ise farklı bir deney olan sıcak basınçlı su jetlerini değerlendirir. IP69K da IP69'un daha yüksek veya daha düşük alt sınıfı değildir; ISO 20653 araç uygulamalarındaki K kodları farklı bir standart bağlamıdır. Gerçek uygulamada kullanılan standardın ve tam IP kodunun mutlaka okunması gerekir.

İlgili IP koruma sınıfları

IP koruma sınıfları ve IEC 60529 rehberi | IP66 | IP67 | IP68 | IP69K ve ISO 20653

İlgili standartlar: Endüstriyel standartlar | IEC standartları

İlgili otomasyon ekipmanları: Sensörler | Sensör konnektörleri ve kabloları | Basınç sensörleri | Pano malzemeleri