Ethernet çerçevesi nasıl bir yapıya sahiptir?

Ethernet çerçevesi (Ethernet frame), bir Ethernet bağlantısında üst katman verisini Layer 2 seviyesinde taşıyan temel veri yapısıdır. Fakat “kabloda gördüğümüz her bayt frame'in parçasıdır” demek doğru değildir. IEEE 802.3 terminolojisinde MAC frame, Hedef MAC Adresi alanından FCS alanının sonuna kadar uzanır; 7 bayt preamble ve 1 bayt Start Frame Delimiter fiziksel paketin başlangıç kısmıdır, MAC frame'in kendisine dahil edilmez. [1]

Bu ayrım küçük görünür ama frame boyu, MTU, VLAN etiketi ve Wireshark ekranı konuşulurken büyük karışıklıkları önler. Standart bir etiketsiz temel MAC frame'in boyu 64 ile 1518 bayt arasındadır; bu sayılara FCS dahildir, preamble ve SFD dahil değildir. IEEE çalışma belgeleri bu sınırı açıkça 64–1518 octet olarak verir. [2]

Temel Ethernet aktarım görünümü — aşağıdaki şemada MAC frame ile hat üzerindeki ek alanlar özellikle ayrılmıştır.

Preamble
7 B
MAC frame dışında
SFD
1 B
MAC frame dışında
Hedef MAC
6 B
Kaynak MAC
6 B
Length / EtherType
2 B
Veri + gerekirse pad
46–1500 B
temel etiketsiz biçim
FCS
4 B
IFG
96 bit-time
frame dışında
Fiziksel paket başlangıcı MAC frame: DA'dan FCS'ye kadar Frame'ler arası boşluk

Ethernet frame hangi alanlardan oluşur?

Alan Boyut Görevi Önemli ayrıntı
Destination MAC Address6 baytFrame'in Layer 2 hedefini gösterir.Unicast, multicast veya broadcast olabilir.
Source MAC Address6 baytFrame'i gönderen Ethernet arayüzünün kaynak adresini taşır.Switch'ler kaynak MAC bilgisinden öğrenme yapabilir.
Length / EtherType2 baytDeğerine göre veri uzunluğunu veya taşınan üst protokol türünü belirtir.≤1500 uzunluk; ≥1536 (0x0600) EtherType yorumudur. 1501–1535 arası bu kullanım için tanımlı değildir. [3]
MAC Client Data + PadTemel biçimde 46–1500 baytIP paketi, ARP, endüstriyel protokol verisi veya başka bir üst katman yükünü taşır.Veri minimum frame boyunu doldurmuyorsa MAC pad ekleyebilir.
FCS4 baytCRC-32 tabanlı hata tespiti sağlar.Bozuk frame'i düzeltmez ve tek başına yeniden iletim sağlamaz.

Hedef ve kaynak alanlarının ayrıntısı için Ethernet / MAC adresi rehberi, frame'in switch üzerinden nasıl ilerlediği için Ethernet ağında veri iletimi ve switch–hub farkı sayfaları kullanılabilir.

Preamble ve SFD neden frame boyuna dahil edilmez?

Preamble 7 baytlık senkronizasyon desenidir; ardından 1 baytlık Start Frame Delimiter (SFD) gelir. Bunlar alıcının fiziksel veri akışına kilitlenmesine ve MAC frame'in nerede başlayacağını belirlemesine yardımcı olur. IEEE 802.3'ün editoryal terminolojisi “frame/MAC frame” ile “packet/MAC packet” kavramlarını ayrı tanımlar: frame, Destination Address'tan FCS'ye; packet ise MAC frame'e preamble, SFD ve bazı PHY'lerde extension eklenmiş haldir. [1]

Bu nedenle “minimum Ethernet frame 64 bayttır” dediğimizde bu 64 baytın içine 8 baytlık preamble+SFD eklenmez. Kablodaki fiziksel aktarım maliyetini hesaplarken ise preamble/SFD ve frame'ler arasındaki boşluk ayrıca dikkate alınmalıdır.

64 bayt minimum frame nasıl oluşur?

Temel etiketsiz frame'de hesap basittir: 6 bayt hedef MAC + 6 bayt kaynak MAC + 2 bayt Length/EtherType + en az 46 bayt veri/pad + 4 bayt FCS = 64 bayt. IEEE belgelerinde minimum frame boyu, Destination Address'tan FCS dahil sonuna kadar 64 octet olarak tanımlanır. [2]

Örneğin üst protokol yalnız 20 baytlık MAC client data sağladıysa frame 38 bayt olarak gönderilmez. Gerekli minimumu tamamlamak için padding eklenir. RFC 894, IPv4'ün Ethernet üzerinde taşınmasında veri alanının gerekirse minimum 46 bayta ulaşacak şekilde pad edilmesini ve bu pad'in IP paketinin parçası olmadığını açıklar. [4]

1518 bayt maksimum frame ve 1500 bayt MTU aynı şey değildir

Standart temel etiketsiz Ethernet için sık kullanılan 1518 bayt değeri Layer 2 MAC frame boyudur: 14 bayt adres+Type/Length başlığı, en fazla 1500 bayt MAC client data ve 4 bayt FCS. Buna karşılık 1500 bayt MTU çoğu Ethernet/IP bağlamında üst katmana taşınabilen maksimum veri alanını ifade eder. RFC 894 Ethernet üzerinde IPv4 için 1500 bayt sınırını, RFC 2464 ise Ethernet üzerinde IPv6 için varsayılan 1500 bayt MTU'yu belirtir. [4] [5]

Dolayısıyla MTU = bütün Ethernet frame'inin boyu değildir. Bu ayrım özellikle ping testleri, VPN/tünel, VLAN ve jumbo frame tartışmalarında önemlidir.

Length / EtherType alanı nasıl yorumlanır?

Aynı 2 baytlık alan iki farklı amaçla kullanılabilir. Değer 1500 veya daha küçükse alan, takip eden MAC client data miktarını Length olarak belirtir. Değer 1536 veya daha büyükse (0x0600 ve üzeri) alan EtherType olarak yorumlanır ve payload'ın hangi üst protokole verileceğini tanımlar. 1501–1535 arası değerler bu iki yorum arasında bırakılmıştır. IEEE dokümanı bu iki yorumun birbirinden ayrı olduğunu açıkça belirtir. [3]

Örnek olarak IPv4 için 0x0800, ARP için 0x0806, 802.1Q Customer VLAN Tag için 0x8100 gibi değerler kullanılır. IANA'nın IEEE 802 numara tablosu bu kayıtların önemli bir bölümünü listeler. [6] Endüstriyel tarafta ise EtherCAT kendi EtherType değerini kullanır; konu EtherCAT rehberinde ayrıca ele alınır.

802.1Q VLAN etiketi frame'i nasıl değiştirir?

802.1Q VLAN kullanılan Ethernet'te kaynak MAC adresinden sonra 4 baytlık VLAN tag eklenir. Böylece temel etiketsiz maksimum MAC frame 1518 bayt iken tek VLAN etiketli maksimum frame yaygın olarak 1522 bayta çıkar. IEEE'nin frame expansion çalışmalarında temel frame için 64–1518, 802.1Q tagged frame için maksimum 1522 octet değerleri açıkça görülür. [7]

Biçim Temel alan sırası Standart boyut yorumu
EtiketsizDA | SA | Length/EtherType | Data/Pad | FCS64–1518 bayt temel MAC frame
802.1Q taggedDA | SA | 802.1Q Tag | Length/EtherType | Data/Pad | FCSTag 4 bayt ekler; maksimum 1522 bayt. Minimum geçerli MAC frame 64 bayt olabilir çünkü padding miktarı buna göre değişebilir. [7]

VLAN etiketi yalnız “4 bayt daha büyük frame” değildir; priority code point, drop eligibility ve VLAN kimliği gibi Layer 2 bilgileri taşır. VLAN davranışı IEEE 802.1 ailesinin konusudur; Ethernet PHY/MAC ile aynı kavram değildir.

FCS tam olarak neyi kontrol eder?

Frame Check Sequence (FCS) 4 bayttır ve Ethernet'te CRC-32 hata tespiti için kullanılır. Temel olarak hesaplama Destination Address'tan başlayıp FCS öncesindeki frame alanlarını kapsar; alıcı kendi hesabıyla gelen FCS'yi karşılaştırır. Uyuşmazlık varsa frame bozuk kabul edilir. IEEE çalışma belgeleri frame'in DA'dan FCS'ye kadar CRC32 ile kontrol edildiğini açıkça gösterir. [2]

Burada iki yanlışı ayırmak gerekir. Birincisi, FCS veri düzeltmez. İkincisi, Ethernet MAC bozuk frame için TCP benzeri bir ACK/retransmission mekanizması sağlamaz. Yeniden iletim gerekiyorsa bunu TCP veya kullanılan uygulama/endüstriyel protokolün kendi mekanizması üstlenebilir. Daha geniş açıklama Ethernet protokolü ve Ethernet nasıl çalışır? sayfalarındadır.

Wireshark neden preamble ve bazen FCS göstermiyor?

Paket yakalama programı, kablonun üzerindeki her biti mutlaka görmez. Yaygın Ethernet NIC'leri preamble/SFD'yi donanım seviyesinde işler ve işletim sistemine vermez. Benzer şekilde FCS de birçok arayüz/driver tarafından capture yazılımına aktarılmadan önce çıkarılır. Wireshark'ın Ethernet açıklaması bu nedenle fiziksel Ethernet paketinde preamble bulunduğu halde uygulamaların çoğu zaman onu görmediğini; FCS'nin de donanım ve driver'a göre yakalamada bulunup bulunmayabileceğini belirtir. [8]

Bu yüzden Wireshark ekranında “1514 byte frame” görüp “FCS yok demek ki Ethernet hatalı” sonucu çıkarılmaz. Capture noktasının hangi alanları teslim ettiği bilinmelidir. Wireshark'ın kendi SSS'si de çoğu işletim sisteminin Ethernet FCS'yi capture uygulamasına vermediğini açıklar. [9]

Interframe Gap (IFG) frame'in parçası mıdır?

Hayır. Interframe Gap, art arda gönderilen Ethernet frame'leri arasında bırakılan zaman aralığıdır. IEEE MAC parametrelerinde klasik değer 96 bit-time olarak ifade edilir. [2] Bu süre frame'in Length/EtherType, payload veya FCS alanı değildir; hat üzerindeki toplam süre ve verim hesabında ayrıca yer alır.

Örneğin 64 baytlık minimum frame için yalnız “64 bayt / link hızı” hesabı yaparsanız fiziksel hat üzerindeki gerçek maliyetin tamamını hesaba katmış olmazsınız; preamble/SFD ve IFG de zaman tüketir. Bu nedenle küçük frame yoğun trafikte protokol overhead oranı büyür.

Jumbo frame nedir? 9000 bayt standart mıdır?

Jumbo frame, standart 1500 bayt Ethernet MTU'nun üzerinde veri alanı kullanan daha büyük frame'ler için kullanılan genel bir terimdir. “Jumbo = mutlaka 9000 bayt ve bu IEEE Ethernet standardının tek resmi değeri” demek doğru değildir. RFC 3635, Ethernet benzeri arayüzler için standart MTU'nun 1500 octet olduğunu, birçok uygulamanın IEEE 802.3 standardından daha büyük packet boylarını desteklediğini özellikle belirtir. [10]

Jumbo frame kullanılacaksa iki uç NIC, aradaki bütün switch'ler ve ilgili Layer 3 cihazlar aynı boyutu desteklemelidir. Bir noktada MTU uyumsuzluğu varsa paket kaybı, fragmentation veya bağlantıya özgü “çalışıyor ama bazı büyük veriler geçmiyor” sorunları görülebilir. Fabrika ağında yalnız yüksek throughput gerektiği için körlemesine jumbo frame açmak yerine gerçek trafik ve cihaz dokümantasyonu kontrol edilmelidir.

Bir PLC mesajı frame'in neresindedir?

Bir PLC ile HMI arasında Modbus TCP benzeri IP tabanlı haberleşme varsa, PLC uygulama verisi doğrudan “Ethernet header” değildir. Uygulama verisi önce ilgili uygulama protokolü, ardından TCP/UDP ve IP yapılarıyla kapsüllenebilir; oluşan IP paketi Ethernet frame'in payload alanında taşınır. RFC 894, IPv4 datagramının Ethernet veri alanına yerleştirildiğini ve EtherType'ın 0x0800 olduğunu açıklar. [4]

Buna karşılık bazı endüstriyel Ethernet protokolleri TCP/IP'yi her çevrimde kullanmaz. EtherCAT veya belirli PROFINET gerçek zamanlı trafik türleri Ethernet frame'i daha doğrudan kullanabilir. Bu nedenle “Ethernet payload = daima IP paketi” cümlesi de doğru değildir. Daha geniş protokol haritası için Ethernet üzerinden çalışan protokoller kullanılabilir.

Frame boyu neden saha teşhisinde önemlidir?

Switch veya NIC sayaçlarında CRC/FCS error, undersize/runt, oversize/giant, drop gibi göstergeler görülebilir. Bunların anlamı cihaz üreticisine göre sayaç tanımıyla birlikte okunmalıdır; ancak frame boyu ve FCS bilgisi fiziksel bağlantı problemlerini bulmada değerlidir. Kötü kablo, konnektör, EMI, duplex sorunu veya arızalı PHY gibi problemler hata sayaçlarında iz bırakabilir.

Teşhis sırasında önce NIC / Ethernet kartı ve karşı portun link durumuna, sonra kablo ve sayaçlara, ardından VLAN/IP ve uygulama protokolüne ilerlemek daha sağlıklıdır. Fiziksel altyapı için Ethernet kablo türleri ve maksimum kablo uzunluğu rehberleri de kullanılabilir.

Sık karıştırılan beş nokta

1. “Preamble frame'in ilk 7 baytıdır.” Fiziksel aktarımın başındadır ama IEEE terminolojisindeki MAC frame boyuna dahil edilmez.
2. “64 bayt FCS hariçtir.” Hayır; temel minimum MAC frame 64 bayttır ve FCS bu sayıya dahildir.
3. “1518 bayt MTU'dur.” Hayır; 1518 temel etiketsiz MAC frame boyudur, tipik Ethernet/IP MTU 1500 bayttır.
4. “FCS bozuk biti düzeltir.” Hayır; hata tespitine yarar.
5. “Wireshark FCS göstermiyorsa frame'de FCS yoktur.” Hayır; NIC/driver FCS'yi capture katmanına vermeyebilir.

Kısa özet

Temel Ethernet MAC frame; Destination MAC + Source MAC + Length/EtherType + Data/Pad + FCS alanlarından oluşur. Preamble ve SFD fiziksel paketin başlangıcındadır fakat MAC frame boyuna dahil değildir; IFG ise frame'ler arasındaki boşluktur. Etiketsiz temel frame 64–1518 bayttır. 802.1Q VLAN tag 4 bayt ekleyerek maksimum frame boyunu 1522 bayta çıkarabilir. Tipik Ethernet MTU'su 1500 bayttır; bu değer bütün frame'in boyu değildir. FCS hata tespit eder, veri düzeltmez.

İlgili Ethernet rehberleri

Ethernet nedir?  •  Ethernet nasıl çalışır?  •  Ethernet protokolü  •  MAC adresi  •  Ethernet kartı / NIC  •  Switch ve hub farkı  •  Ethernet veri iletimi  •  Ethernet hızları  •  Gigabit Ethernet  •  Ethernet kablo türleri  •  Maksimum kablo uzunluğu  •  PoE  •  Ethernet ağ güvenliği  •  Endüstriyel haberleşme

Teknik kaynaklar

  1. IEEE 802.3 Editorial Guidelines, Frames and packets: MAC frame ile MAC packet terminolojisinin sınırı. IEEE 802.3 ↩
  2. IEEE P802.3by çalışma belgesi: preamble, SFD, DA, SA, Length/Type, payload/pad, FCS; 64–1518 bayt temel frame v