Brezilya'da ölçüm güvenilirliği ve ürün uygunluğu nasıl sağlanır?

INMETRO, Portekizce adıyla Instituto Nacional de Metrologia, Qualidade e Tecnologia, Brezilya'nın metroloji, kalite altyapısı ve uygunluk değerlendirmesi alanlarında görev yapan federal kurumudur. Ürünlerin teknik gerekliliklerle değerlendirilmesi, ölçümlerin izlenebilirliği ve yetkin değerlendirme kuruluşlarının tanınması aynı yapı içinde bağlantılı fakat farklı işlerdir. INMETRO'yu bütün ürünler için tek tip sertifika veren bir kuruluş olarak düşünmek doğru değildir.

Kuruluşu ve kurumsal konumu

Kurum, 11 Aralık 1973 tarihli 5.966 sayılı yasa ile oluşturulmuştur. Güncel kurumsal kayda göre Kalkınma, Sanayi, Ticaret ve Hizmetler Bakanlığına (MDIC) bağlıdır. Brezilya'nın metroloji, standardizasyon ve endüstriyel kalite sistemi Sinmetro içinde yer alır; sistemin politika ve düzenleme yapısındaki Conmetro konseyinin yürütme sekreterliği görevini de üstlenir.

INMETRO ile ABNT aynı işi yapmaz

ABNT, Brezilya'nın ulusal standardizasyon kuruluşudur ve ABNT NBR standartlarını teknik komiteleri aracılığıyla geliştirir. INMETRO ise yetkisi kapsamındaki teknik düzenlemeler, metroloji, uygunluk değerlendirme programları ve akreditasyon altyapısıyla ilişkilidir. Bir ürün programı belirli bir ABNT NBR veya uluslararası standarda atıf yapabilir; bu durum standart hazırlama ile düzenleyici uygulamanın aynı işlem olduğu anlamına gelmez.

Teknik standart, zorunlu düzenleme ve sertifika ayrı kavramlardır. Uygulanabilir yükümlülük; ürünün işlevi, kullanım amacı ve ilgili düzenlemenin kapsamından belirlenir. Bir standarda göre deney yapılması, ürünün bütün Brezilya pazar koşullarını kendiliğinden karşıladığını göstermez.

Metroloji: Kalibrasyon, izlenebilirlik ve yasal kontrol

INMETRO, ulusal ölçüm standartlarının korunması ve ölçümlerin izlenebilirlik zincirinin desteklenmesi gibi görevler yürütür. Endüstride bu yapı, bir ölçüm sonucunun hangi referanslara dayandığının ve ölçüm belirsizliğinin anlaşılmasını sağlar. Ticarette veya belirli kamu yararı alanlarında kullanılan düzenlemeye tabi ölçü aletleri için ayrıca yasal metroloji kontrolleri bulunabilir.

Örneğin vakum sensörünün kalibrasyonu, belirtilen koşullarda ölçüm davranışına ilişkin bilgi verir. Bu rapor; ürün sertifikası, gerekli bir model onayı veya yasal doğrulama işleminin otomatik karşılığı değildir. Kalibrasyon ile bir cihazın piyasaya arz veya kullanım şartlarını doğrulamak farklı değerlendirmelerdir.

Zorunlu uygunluk değerlendirmesi her üründe aynı değildir

INMETRO kapsamındaki ürünler için zorunlu veya gönüllü programlar bulunur. Zorunlu bir programda bile yöntem her zaman üçüncü taraf ürün belgelendirmesi olmayabilir; ilgili kurallar sertifikasyon, tedarikçi uygunluk beyanı veya başka bir değerlendirme mekanizması öngörebilir. Gönüllü bir belge, uygulanabilir zorunlu programın yerine kullanılamaz.

İlk adım, güncel ürün düzenlemesini ve Requisitos de Avaliação da Conformidade (RAC) gereklerini bulmaktır. Kapsam, kapsam dışı durumlar, ürün ailesi tanımı, deneyler, gözetim ve işaretleme şartları buradan kontrol edilir. “Elektronik ürün” veya “endüstriyel cihaz” gibi genel tanımlar tek başına doğru yolu belirlemeye yetmez.

Cgcre, OCP ve laboratuvarın görevleri

Cgcre, INMETRO'nun uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite eden birimidir. Ürün belgelendirme kuruluşları OCP olarak anılır; akreditasyonlarında ABNT NBR ISO/IEC 17065 esas alınır. Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliği ise ISO/IEC 17025 gibi ilgili kriterlerle değerlendirilir.

Akreditasyon, kuruluşun belirli faaliyetlerdeki yetkinliğini; ürün belgesi ise tanımlanmış ürünün ilgili şartlara uygunluğunu konu alır. Kuruluşun yalnızca adını değil, güncel akreditasyon durumunu ve ürününüzü kapsayan faaliyet alanını kontrol etmek gerekir. Üreticinin ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesi de ürün sertifikası yerine geçmez.

Endüstriyel otomasyonda ürün bazında değerlendirme

Bir raya montaj güç kaynağı, motor panosu veya ölçüm cihazı için yalnızca ticari ürün adına bakılarak “INMETRO gerekir” ya da “gerekmez” denmemelidir. İşlev, elektriksel değerler, kullanım ortamı ve ürünün ayrı bileşen mi yoksa tamamlanmış sistem mi olduğu değerlendirilir. Sistem içindeki bir bileşene ait belge, bütün panoyu otomatik olarak kapsamaz.

Patlayıcı atmosferlerde kullanılacak ekipmanlar ayrıca önemlidir. IEC 60079 teknik koruma gereklerini anlamaya yardımcı olur; ATEX ve IECEx belgeleri ise farklı uygunluk çerçevelerine aittir. Bunlara sahip olmak, Brezilya'daki ilgili ürün programının bütün şartlarının sağlandığını tek başına göstermez. Kabul edilebilen raporlar ve gerekli yerel işlemler program kapsamında belirlenir.

Kablosuz ürünlerde ANATEL ayrıca değerlendirilir

Wi-Fi, Bluetooth veya başka bir radyo işlevi taşıyan bir cihazda ANATEL kapsamı da incelenir. INMETRO uygunluğu ile telekomünikasyon sertifikasyonu ve homologasyonu aynı süreç değildir. Kablosuz bir endüstriyel cihazın elektriksel güvenlik dosyası tamamlanmış olsa bile radyo işlevine ilişkin yükümlülükleri ayrıca ele alınabilir.

Sertifika, ürün kaydı ve ithalat işlemleri

İlgili program gerektiriyorsa ürün belgelendirmesinden veya uygunluk beyanından sonra INMETRO ürün kaydı da gündeme gelir. Belgelendirme, kayıt ve ithalat uygunluk işlemleri birbirinin yerine geçmez; hangi işlemin hangi aşamada gerektiği ürünün güncel kuralına göre belirlenir. Her sertifikalı ürün için koşulsuz olarak aynı kayıt süreci varsayılmamalıdır.

Teknik dosyada model ve ürün ailesi, üretim yeri, kritik bileşenler, deney sonuçları, etiket ve kullanıcı bilgileri tutarlı olmalıdır. Programın istediği yerel sorumluluklar ve dil şartları da karşılanır. Gözetim gerektiren bir belgede yalnızca düzenlenme tarihine bakmak yeterli değildir; belgenin durumu ve üretimdeki değişiklikler izlenmelidir.

IECEE CB Scheme kapsamında bir rapor, CE işareti veya NRTL belgelendirmesi teknik dosyaya katkı sağlayabilir; kabul koşulları ayrıca kontrol edilir. Uluslararası bir belgenin varlığı, Brezilya'daki programı otomatik olarak tamamlamaz.

Diğer pazarlardaki uygunluk sistemleri

Meksika NOM, Arjantin IRAM, Tayvan BSMI, Güney Kore KC, Suudi Arabistan SASO. Bu sistemleri karşılaştırmak, hedef pazarı doğru seçmeye yardımcı olur; yetkileri ve belgeleri birbirleriyle eşdeğer sayılmaz.

Test ve uygulama kapsamını anlamak için ilgili konular

IEC 61010-1 ölçüm ve kontrol ekipmanı güvenliği, IEC 61326-1 ölçüm ekipmanında EMC, IEC 60204-1 makinelerin elektrik donanımı, IEC 60034 döner elektrik makineleri, IEC 60529 IP koruma sınıfları. Bunlar teknik kapsamı anlamaya yardımcı olur; Brezilya ürün programında kabul edilen standart ve baskılar ayrıca belirlenir.

Global standartlar ana sayfası.